ห้องปฏิบัติการวิเคราะห์และตรวจสอบโดยวิธีไม่ทำลายแห่งมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสานเพื่อรับรองมาตรฐานผลิตภัณฑ์อาหารและสินค้าเกษตร

Non-Destructive Analysis and Testing Laboratory of Rajamangala University of Technology Isan for Standard Certification of Foods and Agricultural Products

Name: ฉัตรชัชชญาน์ โชติชญาณ์พงศ์

Name: ภูษิตา คู่ชัยภูมิ

Name: พนิดา สวัสดี

Name: มงคล ลีลาไพบูลย์

Name: พิมพา สร้อยสูงเนิน

keyword: วิธีมาตรฐาน

; คุณภาพผลิตภัณฑ์

; รับรองมาตรฐานผลิตภัณฑ์

; ข้าวหอมมะลิ

; ผลผลิตทางการเกษตร

; Standard method

; Product quality

; Standards Certification

; Jasmine rice

; Agricultural Products

Abstract: โครงการห้องปฏิบัติการวิเคราะห์และตรวจสอบโดยวิธีไม่ทำลายแห่งมหาวิทยาลัยราชมงคลอีสานเพื่อรับรองมาตรฐาน ผลิตภัณฑ์อาหารและสินค้าเกษตรมีวัตถุประสงค์ที่จะพัฒนาวิธีมาตรฐานในการตรวจสอบและควบคุมคุณภาพผลผลิตทาง การเกษตร โดย ข้าวหอมมะลิไทย จัดได้ว่าเป็นสินค้าเกษตรของประเทศไทย และเป็นข้าวที่มีคุณภาพสูง อย่างไรก็ตามก็มีความเสี่ยง ที่จะถูกปลอมปน หรือมีคุณภาพต่ำกว่ามาตรฐานได้ง่าย ด้วยเหตุนี้วิธีการตรวจสอบคุณภาพข้าวหอมมะลิที่รวดเร็ว และให้ผล การวิเคราะห์ที่ถูกต้องแม่นยำ เพื่อควบคุมคุณภาพให้เป็นตามมาตรฐานจึงได้รับการพัฒนา ในการศึกษาครั้งนี้ เทคนิค ATR-FTIR ถูกนำมาใช้ในการหาเอกลักษณ์ของข้าวหอมมะลิไทย พบว่า สเปกตรัมของข้าวหอมมะลิปรากฏ พีคที่ 3300, 1640 และ 1510 cm-1 ซึ่งเป็นการสั่นของพันธะในโมเลกุลโปรตีน ที่ต่างจากสเปกตรัมของข้าวเสาไห้ และข้าวหอมมะลิผสม ดังนั้น ปริมาณ โปรตีนจึงถูกนำมาใช้เป็นตัวชี้วัดคุณภาพข้าวหอมมะลิพื้นบ้าน 150 ตัวอย่าง ในพื้นที่ปลูก อ.โนนสูง จ.นครราชสีมา เทียบกับ ข้าวหอมมะลิ บรรจุถุงในท้องตลาด 30 ตัวอย่าง ทำการพัฒนาวิธีการวิเคราะห์ปริมาณโปรตีนด้วยวิธีคเจลดาห์ล โดยดัดแปลงมาจาก วิธีมาตรฐานตาม ISO 5983-2:2005 อาหารสัตว์-วิธีวิเคราะห์ปริมาณไนโตรเจน และการคำนวณปริมาณโปรตีน เล่ม 2 : วิธีย่อย โดยใช้แท่นหลุมให้ความร้อน ทำการตรวจสอบเครื่องมือวิเคราะห์ และสภาวะที่ใช้ ด้วยการตรวจสอบ การสูญเสียไนโตรเจน ประสิทธิภาพการย่อยสลายโปรตีน และประสิทธิภาพการกลั่นและการไทเทรต พบว่าให้ผลการวิเคราะห์ตามเกณฑ์การยอมรับของ วิธีมาตรฐาน แสดงว่าเครื่องมือวิเคราะห์และสภาวะที่ใช้ในห้องปฏิบัติการให้ผลมีประสิทธิภาพเหมาะสมในการไปใช้งาน ทำการ ตรวจสอบความใช้ได้ของวิธีวิเคราะห์ที่พัฒนาขึ้นโดยการวิเคราะห์วัสดุอ้างอิง พบว่า ความแม่นยำถูกต้องของวิธีวิเคราะห์ ในรูปแบบ ของค่าเฉลี่ยปริมาณโปรตีน ช่วงความเชื่อมั่น ค่าร้อยละการกลับคืน ที่วิเคราะห์ได้ไม่มีความแตกต่างกับค่าอ้างอิงอย่างมี นัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับความเชื่อมั่น 95% ประเมินความเที่ยงของวิธีวิเคราะห์ในรูปแบบความสามารถในการทำซ้ำและ ความสามารถในการแสดงค่าซ้ำ โดยใช้สมการของ Horwitsz ได้ค่า HORRAT ในวัสดุอ้างอิงอยู่ในเกณฑ์การยอมรับ ซึ่งค่าทางสถิติ ที่ได้ทั้งหมดนั้นผ่านเกณฑ์การยอมรับตามมาตรฐานสากล แสดงให้เห็นว่า การวิเคราะห์ตามวิธีวิเคราะห์ของห้องปฏิบัติการวิจัย มีผลวิเคราะห์ที่ถูกต้อง ทำซ้ำได้ และน่าเชื่อถือ ตามเกณฑ์มาตรฐานสากลมีสมรรถนะที่ดีเหมาะสมกับวัตถุประสงค์การใช้งาน ทำการควบคุมคุณภาพภายในของการสุ่มตัวอย่างและกระบวนการวิเคราะห์ที่พัฒนาขึ้น โดยใช้ แผนภูมิควบคุม พบว่า ทุกจุดของกลุ่ม ตัวอย่างอยู่ในขอบเขตการควบคุม แสดงว่า กระบวนการสุ่มตัวอย่างและระบบการควบคุมคุณภาพวิธีวิเคราะห์ที่พัฒนาขึ้น มีความไว มีประสิทธิภาพในการวิเคราะห์ ให้ผลการทดลองที่ถูกต้องแม่นยำ สามารถใช้เป็นวิธีมาตรฐานในการควบคุมคุณภาพข้าวหอมมะลิ ได้ผลการวิเคราะห์ปริมาณโปรตีนด้วยวิธีการวิเคราะห์ที่พัฒนาขึ้นในข้าวหอมมะลิไทยบรรจุถุง และในข้าวหอมมะลิพื้นบ้านไทย พบโปรตีนร้อยละ 6.40 ± 0.18 ถึง 7.13 ± 0.48 พบโปรตีนร้อยละ 4.78 ± 0.05 ถึง 5.43 ± 0.04 ตามลำดับ โดยข้าวหอมมะลิพื้นบ้าน โปรตีนน้อยกว่าข้าวหอมมะลิบรรจุถึงในทุกยี่ห้ออย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับความเชื่อมั่น 95% ทั้งนี้เป็นอิทธิพลมาจาก แหล่งพื้นที่ปลูก สารอาหารในดิน รวมถึงปริมาณปุ๋ยที่ใช้ในการปลูกข้าว เทคนิค ATR-FTIR ร่วมกับการวิเคราะห์ปริมาณ โปรตีนด้วยวิธีคเจลดาห์ล และวิธีการทางสถิติ ที่พัฒนาขึ้นโดยห้องปฏิบัติการวิจัย สามารถใช้เป็นวิธีมาตรฐานในการควบคุม คุณภาพข้าวหอมมะลิและสามารถประยุกต์ใช้เป็นต้นแบบวิธีวิเคราะห์เพื่อการควบคุมผลิตภัณฑ์อาหารและสินค้าเกษตร

Abstract: The non-destructive analysis and testing laboratory of Rajamangala University of Technology Isan, dedicated to the standard certification of foods and agricultural products project, aims to develop standard methods for inspecting and controlling the quality of agricultural products. Thai jasmine rice is classified as an agricultural product and is considered the highest quality rice in Thailand. However, it is susceptible to adulteration and is easily deemed substandard. A simple, rapid, and accurate method for determining the quality of Thai jasmine rice was developed to ensure that it meets the standards. In this study, the ATR-FTIR technique was used to determine the characteristics of Thai jasmine rice. Peaks at 3300, 1640, and 1510 cm-1 appeared in the Jasmine rice spectrum, which were assigned to the results of the vibration of protein-derived bonds. The spectral patterns of Jasmine rice are different from other white rice and mixed rice. Therefore, protein content was used as a quality indicator for the 150 local jasmine rice samples in Non Sung District, the plantation area, compared to 30 packed Thai jasmine rice samples in Nakhon Ratchasima Province. The Kjeldahl method, a method for crude protein estimation, was developed by modification from the standard method ISO 5983-2:2005 - Animal feeding stuffs — Determination of nitrogen content and calculation of crude protein content — Part 2: Block digestion/steam distillation method. The method's instrumentation and analytical conditions were determined for nitrogen losses, protein digestion efficiency, and distillation and titration efficiency. It was found that all analytical results met the acceptance criteria of the standard method, demonstrating that the analytical instruments and conditions are efficient for laboratory use. Validation of the developed analytical methods was studied by analyzing the Certified Reference Material (CRM). The accuracy of the analytical method, in terms of the average protein content, confidence interval, and recovery, showed no statistically significant difference from the CRM value at the 95% confidence level. The precision of the analytical method, as reproducibility and repeatability by Horwitz's equation, was evaluated, and the HORRAT value obtained from CRM was within the acceptance criteria. All statistical values met the acceptance criteria of the international standard method, demonstrating that the developed method, according to the analytical laboratory, provides accurate, precise, and reliable results following international standards. Internal quality control of the sampling and developed analytical processes was assessed using a quality control chart. The results showed that all points of the sample group were within the control limit, indicating that the sampling process and quality control system of the developed analytical method have sensitivity and efficiency for analysis. Therefore, this method can be used as a standard method for quality control of Thai jasmine rice. Protein content in packed Thai jasmine rice products and Thai local jasmine rice ranged from 6.40 ± 0.18% to 7.13 ± 0.48% and 4.78 ± 0.05% to 5.43 ± 0.04%, respectively. The protein contents in all Thai local jasmine rice are statistically significantly lower than that of packed jasmine rice at the 95% confidence level, influenced by planting area, soil nutrients, and the amount of fertilizer used in rice cultivation. The ATR-FTIR technique combined with protein determination by the Kjeldahl method and statistical methods developed by a research laboratory can be used as a standard method for quality control of jasmine rice and can be applied as a prototype of analytical methods for the quality control of foods and agricultural products.

มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน. สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: นครราชสีมา

Email: ่jiraporn@rmuti.ac.th

Name: สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ

Role: ผู้ให้ทุน

Created: 2565

Modified: 2567-05-06

Issued: 2567-05-06

งานวิจัย/Research report

application/pdf

tha

©copyrights มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล อีสาน

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	RMUTI_ Vilawan_Res67-09.pdf	8.65 MB	12	2026-05-26 18:16:01

ใช้เวลา

0.052178 วินาที