การจัดการสถาบันวากัฟในประเทศไทย กรณีศึกษาจังหวัดปัตตานีและจังหวัดสตูล

Waqf Management in Thailand: The Case of Pattani and Satun

Name: ธวัช นุ้ยผอม

Organization : วิทยาลัยอิสลามศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี

keyword: สถาบันวากัฟ

ThaSH: ศาสนาอิสลาม

; อิสลามศึกษา

Abstract: การวากัฟเป็นกิจกรรมเพื่อสวัสดิการสังคมที่มีการปฏิบัติในสังคมมุสลิมตั้งแต่สมัยของท่านศาสนทูตมูหัมหมัด (ซ.ล.) มุสลิมในประเทศไทยก็มีการทาวากัฟมาอย่างยาวอย่างนาน ซึงส่วนใหญ่จะเป็นในรูปของทรัพย์สิน เช่น ที่ดิน อาคาร และสวน อย่างไรก็ตามยังมีการศึกษาเกี่ยวกับวากัฟในประเทศไทยน้อยมาก การวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา (1) ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับหลักการวากัฟของประชาชน ในจังหวัดชายแดนภาคใต้ (2) กาหนดรูปแบบการบริหารจัดการสถาบันวากัฟ ในจังหวัดชายแดนภาคใต้ (3) วิเคราะห์ปัญหาการบริหารจัดการสถาบันวากัฟ ในจังหวัดชายแดนภาคใต้ รวบรวมข้อมูลเชิงคุณภาพจากผู้ให้ข้อมูลหลัก (Key Informants) จานวน 10 ราย และข้อมูลเชิงปริมาณจากประชาชนทั่วไป (Personal Interview) จานวน 400 ราย โดยใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบบังเอิญ (Simple Random Sampling) การวิเคราะห์ข้อมูลมี 2 ส่วนคือ วิเคราะห์เชิงพรรณนาสาหรับข้อมูลเชิงคุณภาพและการแจกแจงความถี่ ค่าเฉลี่ย ความเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติถดถอยพหุคุณ และสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สันสาหรับข้อมูลเชิงปริมาณ ผลการศึกษาพบว่า ระดับการรับรู้เกี่ยวกับวากัฟโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง เมื่อวิเคราะห์รายละเอียดปรากฏว่าระดับความรู้เกี่ยวกับวากัฟอยู่ระดับสูง ลักษณะของวากัฟ และสถานภาพวากัฟ โดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง ส่วนประเด็นรูปแบบการบริหารจัดการสถาบันวากัฟ การดาเนินงานของสถาบันโดยรวมอยู่ในระดับมาก การบริหารการจัดการสถาบันวากัฟ การจัดหาทรัพย์สินวากัฟ และการเงินและบัญชีโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง สรุปได้ว่าประชาชนในจังหวัดปัตตานีและจังหวัดสตูลมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการวากัฟค่อนข้างน้อย และไม่มั่นใจการบริหารจัดการหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับวากัฟว่ามีประสิทธิภาพ ส่วนปัญหาของสถาบันวากัฟในด้านต่าง ๆ ได้แก่ ประชาชนมีความรู้ความเข้าใจวากัฟที่น้อยมาก สถาบันวากัฟขาดการอบรมเกี่ยวกับเรื่องวากัฟในชุมชน องค์กรศาสนาไม่มีการถ่ายทอดองค์ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับวากัฟสู่ประชาชน สถาบันวากัฟขาดระบบการบริหารจัดการที่มีคุณภาพ สถาบันวากัฟขาดการทาการตลาดและการประชาสัมพันธ์

Abstract: Waqf is a social welfare activity that has been practiced in Muslim societies since the time of Muhammad (s.w.) Muslims in Thailand have actively practiced Waqf and most of Waqf are in the form of property such as land, building and estate. However, few studies have been conducted on various aspects of Waqf in Thailand. The purpose of this research include: (1) to assess the understanding of Waqf principles of the people in the southernmost provinces; (2) to explore Waqf management models practiced in the southern border provinces; and (3) to investigate the problem on Waqf management in the southern border provinces. Qualitative data were collected from 10 key informants whole quantitative data were gathered from 400 individuals by using simple random sampling. Data analysis was divided into two parts: descriptive analysis for qualitative data and frequency, mean, standard deviation, multiple regression statistics and Pearson's correlation coefficient for quantitative data. The study indicated that the overall level of awareness on Waqf of the people in Pattani and Satun provinces was moderate. Detailed analysis showed that the level of understanding of Waqf tend to be high. Their awareness on features and status of Waqf was moderate. As for Waqf management, the level of operations was rated high. While sources, finance and accounting, the respondents rated as moderate. In summary, the results showed that the people in Pattani provinces and Satun province tend to have low level of understanding and awareness of Waqf and they are not sure whether the management of Waqf has been effective. Problems faced by Waqf institutions include lack of knowledge on Waqf, lack of training in Waqf in the community, lack of knowledge transfer activities among religious organisations, lack of quality management systems, and lack of marketing and publicity.

มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี. สำนักวิทยบริการ

Address: ปัตตานี

Email: oar.psu@gmail.com

Name: กองทุนวิจัยวิทยาลัยอิสลามศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี พ.ศ. 2561

Role: ผู้ให้ทุน

Created: 2561

Modified: 2567-02-16

Issued: 2567-02-16

งานวิจัย/Research report

application/pdf

tha

©copyrights มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	rs004_63.pdf	11.02 MB	14	2026-05-26 18:16:01

ใช้เวลา

0.174476 วินาที