พัฒนาการของการใช้กัญชาทางการแพทย์ตามกฎหมาย

Name: ปิยธิดา ผาจวง

ThaSH: กัญชา

Abstract: การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพัฒนาการของกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับกัญชาทางการแพทย์ จากอดีตจนถึงปัจจุบัน รวมไปถึงการวิเคราะห์โอกาสและความเสี่ยงในการนำกัญชาไปใช้ประโยชน์ทางการแพทย์ตามกฎหมายในปัจจุบันสำหรับแพทย์แผนไทยและผู้ป่วย โดยศึกษาจากกฎหมาย ข้อบังคับ เอกสาร และตำราต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับกัญชา ผลการศึกษาพัฒนาการของการใช้กัญชาทางการแพทย์ตามกฎหมายสามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ระยะ คือ 1) กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับกัญชา กรณีกัญชามีสถานะเป็นยาเสพติดให้โทษ โดยพบว่ากัญชาเป็นยาเสพติดให้โทษประเภทที่ 5 ห้ามไม่ให้ผู้ใดผลิต จำหน่าย นำเข้า ส่งออก แต่สามารถขออนุญาตใช้ในทางการแพทย์ได้กับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง 2) กฎหมายที่เกี่ยวกับกัญชา ในช่วงระหว่างการพยายามปลดล็อกกัญชาออกจากยาเสพติดให้โทษ โดยพบว่ามีการแก้ไขพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ (ฉบับที่ 7 และ 8) ในปี พ.ศ. 2562 และ 2564 ตามลำดับ ซึ่งมีการแก้ไขนิยามความหมายของกัญชา ซึ่งพบว่ากัญชาไม่เป็นยาเสพติดให้โทษ ยกเว้นส่วนที่เป็นยางและน้ำมันที่ยังคงเป็นยาเสพติดให้โทษสำหรับการครอบครอง การขออนุญาต การปลูกและการผลิตเปิดโอกาสให้หน่วยงานของรัฐหรือผู้ประกอบวิชาชีพทางการแพทย์สามารถนำกัญชามาใช้ประโยชน์ทางการแพทย์ได้ เช่น การนำกัญชามาปรุงยารักษาโรคตามตำรับยาที่กำหนด การปรุงยาเฉพาะราย การนำกัญชามาเป็นส่วนประกอบในผลิตภัณฑ์สมุนไพรหรืออาหาร เป็นต้น และ 3) กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับกัญชาภายหลังการปลดล็อกกัญชาออกจากยาเสพติดให้โทษ พบว่าทุกส่วนของกัญชาถือว่าไม่เป็นยาเสพติดให้โทษ ยกเว้นสารสกัดเตตระไฮโดรแคนนาบินอล ที่มีความเข้มข้นมากกว่า 0.2% ที่ยังเป็นยาเสพติดให้โทษ นอกจากนี้ยังมีการเปลี่ยนแปลงกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการครอบครอง การขออนุญาต การปลูกและการผลิตที่เปิ ดโอกาสให้มีการนำกัญชามาใช้ทางการแพทย์มากยิ่งขึ้น เช่น การนำกัญชามาปรุงยารักษาโรคตามองค์ความรู้นอกเหนือจากตำรับยาที่กำหนด เป็นต้น รวมถึงประชาชนทั่วไปสามารถครอบครองและปลูกกัญชาได้สำหรับการดูแลสุขภาพของตน อย่างไรก็ตามการปลดล็อกกัญชาออกจากยาเสพติดให้โทษจำเป็นต้องมีกฎหมายควบคุมเพื่อป้องกันการนำกัญชาไปใช้ในทางที่ผิด ซึ่งพบว่ากฎหมายดังกล่าวยังอยู่ระหว่างการทำร่างพระราชบัญญัติกัญชา-กัญชง พ.ศ. ... จึงทำให้เกิดโอกาสและความเสี่ยงของการใช้กัญชาทางการแพทย์เกิดขึ้น สำหรับโอกาสของการใช้กัญชาทางการแพทย์ในปัจจุบันของแพทย์แผนไทยและผู้ป่วย พบว่า แพทย์แผนไทยสามารถนำทุกส่วนของกัญชามาปรุงยารักษาอาการเจ็บป่วยให้ผู้ป่วยของตนได้ตามภูมิปัญญาทางการแพทย์แผนไทย นอกจากนี้ผู้ป่ วยยังสามารถครอบครองและปลูกกัญชาในครัวเรือนเพื่อใช้ในการดูแลรักษาอาการเจ็บป่วยเบื้องต้นได้ สำหรับความเสี่ยงของการใช้กัญชาทางการแพทย์ พบว่า ข้อมูลสำหรับการใช้กัญชาทางการแพทย์ในปัจจุบันยังไม่เพียงพอ เช่น โรคที่สามารถรักษาได้ด้วยกัญชา ขนาดยาที่เหมาะสม ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น เป็นต้น ดังนั้นการนำกัญชาไปใช้โดยไม่มีข้อมูลยืนยันทางวิทยาศาสตร์การแพทย์จึงเป็นความเสี่ยงต่อแพทย์แผนไทยและผู้ป่วย นอกจากนี้ยังพบว่ายังขาดการเชื่อมโยงข้อมูลการรักษาโรคด้วยกัญชาระหว่างระบบการแพทย์แผนปัจจุบันและการแพทย์แผนไทย การศึกษานี้แสดงให้เห็นถึงพัฒนาการของกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการใช้กัญชาทางการแพทย์ตั้งแต่อดีตจนมาถึงปัจจุบันที่มีการปลดล็อกกัญชาออกจากยาเสพติดให้โทษ ซึ่งเป็นการเปิดโอกาสให้นำกัญชามาใช้ทางการแพทย์มากขึ่น อย่างไรก็ตามการใช้กัญชาทางการแพทย์ยังมีความเสี่ยงต่างๆ มากมาย ถ้าหากไม่มีความรู้ในการใช้กัญชา ดังนั้นการใช้กัญชาทางการแพทย์ควรศึกษาข้อมูลอย่างละเอียดก่อนนำมาใช้เพื่อลดผลกระทบที่อาจจะเกิดขึ้นกับตัวแพทย์และผู้ป่วย

มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย. สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: เชียงราย

Email: arit@crru.ac.th

Name: จักรกฤษณ์ คณารีย์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาหลัก

Name: นวรัตน์ วิริยะเขษม

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาร่วม

Created: 2566

Modified: 2567-01-25

Issued: 2567-01-25

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: การแพทย์แผนไทยมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: การแพทย์แผนไทย

©copyrights มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	Piyathida Phajuang_Fulltext.pdf	26.02 MB	23	2025-08-10 18:19:42

ใช้เวลา

0.036711 วินาที