การสืบทอดศิลปะการแสดงซอของบัวซอน ถนอมบุญ

Inheritance of the Sor performing art of Buason Thanomboon

Name: ศราวุฒิ โอฆะพนม

ThaSH: ซอ -- ไทย (ภาคเหนือ)

ThaSH: ซอ

ThaSH: เครื่องดนตรีไทย

ThaSH: ศิลปะการแสดง

ThaSH: ไทย (ภาคเหนือ) -- ความเป็นอยู่และประเพณี

ThaSH: วัฒนธรรมไทย

Abstract: งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาการสืบทอดการแสดงซอของบัวซอน ถนอมบุญ โดยรวบรวมข้อมูลจากเอกสาร การสัมภาษณ์ สังเกตการณ์ และสอบถามบุคคลที่เกี่ยวข้อง ใช้แนวคิดเรื่องการสืบทอดวัฒนธรรมเป็นกรอบคิดในการศึกษา โดยมองเรื่องบุคคล พื้นที่ และเวลา ในการสืบทอดศิลปะการแสดงซอ ผลการศึกษาพบว่า การสืบทอดศิลปะการแสดงซอของ บัวซอนถนอมบุญกระทำผ่านแนวคิดการสืบทอดทางวัฒนธรรมผ่านการแสดง การสร้างสรรค์บทประพันธ์ซอ การสอน และการบรรยาย ในสถาบันการศึกษา และการเผยแพร่ผลงานการแสดงผ่านสื่อประเภทต่าง ๆ บัวซอนถนอมบุญ ได้รับความรู้ศิลปะการแสดงซอในหลายช่วงวัย เริ่มต้นจากวัยเด็กที่เรียนรู้และฝึกฝนการแสดงซอจากแม่ครูคำปัน จากนั้นได้เข้าสู่อาชีพช่างซอ และมีผลงานการแสดงซอ ผ่านสื่อและการอัดแผ่นเสียง ต่อมาบัวซอน ถนอมบุญ ได้หยุดพักการแสดงซอ เพื่อสั่งสมความรู้ทั้งทางโลกและทางธรรมะ หลังจากนั้นได้กลับมาสู่วงการซอ อีกครั้ง เมื่ออายุ 45 ปีและเริ่มมีบทบาทใหม่ในฐานะแม่ครูซอที่มีชื่อเสียง การสืบทอดศิลปะการแสดงซอของบัวซอน ถนอมบุญปรากฎในหลายบทบาท คือ บทบาทในฐานะเป็นช่างซอที่มีทักษะความสามารถด้านการขับซอจนได้รับการยกย่องเป็นครูภูมิปัญญาไทยและศิลปินแห่งชาติ และกลายเป็นแรงบันดาลใจด้านการขับซอแก่คนรุ่นใหม่ บทบาทในฐานะต้นแบบครูภูมิปัญญาด้านการขับซอล้านนาทั้งด้านการประพันธ์บทซอและด้านการแสดงการขับซอล้านนา รวมถึงบทบาทการถ่ายทอดและเผยแพร่ข้อมูลความรู้เกี่ยวกับศิลปะการแสดงซอผ่านพื้นที่สื่อ เช่น ผามซอที่มีผู้คนมาชมการแสดงของแม่ครูบัวซอน สื่ออนาล็อกทั้งรายการวิทยุโทรทัศน์และการอัดแผ่นเสียง และ สื่อดิจิทัลที่มีการเผยแพร่การแสดงซอผ่านสื่อออนไลน์ การศึกษาก่อให้เกิดความรู้เกี่ยวกับการสืบทอดศิลปะการแสดงซอซึ่งสามารถนำไปประยุกต์ใช้กับการสืบทอดศิลปะการแสดงของล้านนาแขนงอื่น เพื่อเป็นการรักษาและเผยแพร่วัฒนธรรมของล้านนาให้ยั่งยืน

Abstract: This research aimed to examine the inheritance of the sor performing art of Buason Thanomboon. It was achieved by collecting documentary evidence and utilizing interviews, observations, and inquiring with individuals affiliated with Buason Thanomboon. The paradigm of cultural inheritance provided a framework for analyzing the interaction between individuals, spatial dynamics, and temporal dimensions in inheriting and acquiring the artistic tradition of sor performance. The study found that Buason Thanomboon's sor performing art was passed down using the cultural inheritance paradigm. It included performance, sor verse composition, pedagogc, practices, discourse in educational institutions, and sharing penformance works across different media platforms. Buason Thanomboon acquired a profound understanding of the intricacies surrounding the practice of sor, a traditional performing art, at various stages throughout her life. From an initial phase, she assimilated knowledge and refined her abilities in the art of sor performance under her esteemed mentor, Mae Kru Khampan. Subsequently, she embarked upon a career in sor performing, dedicating her efforts to the artistry of sor performing across various media platforms and producing sor-related recordings. Afterward, Buason Thanomboon, in her pursuit of intellectual enrichment, suspended her sor performances to amass a comprehensive understanding of worldly and spiritual wisdom. She re-entered the sor profession at 45 and assumed novel position as a renowned "sor teacher-mother." The manifestation of Buason Thanomboon's sor performing art inheritance had beenobsenved acrass various roles, notably as a proficient sor performing adept in the art of sor performing. Her exceptional abilities and contributions to the field eventually led to her being bestowed esteemed titles of "Thal wisdom teacher" and "National Artist," solidifying her status with the as a sounce of inspiration for the upcoming generation. Subsequently, she assumed the esteemed role model position in executing a Lan Na sor performing art. It encompassed the art of sor verse composition and the meticulous execution of a Lan Na sor performance. Furthenmore, she actively contributed to transmitting and disseminating knowledge about the art of performing sor. It wwas achieved through various media platforms, such as "Pham Sor” or sor performance venues, where individuals would gather to witness her remarkable performances. These media space encompassed traditional analog mediums,including radio, television, reconded recordings, and contemporany digital platforms, wherein arrangements were distributed via online media channels. This research enhances knowledge regarding the value of Lan Na sor performing arts, presenting potential implications for the inheritance of other divisions within the Lan Na performing arts. This study endeavors to contribute towards the longterm presenation and sustainability of the Lan Na culture.

มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. สำนักหอสมุด

Address: เชียงใหม่

Email: cmulibref@cmu.ac.th

Name: ภักดีกุล รัตนา

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2566

Modified: 2567-01-20

Issued: 2567-01-20

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

Spatial: ไทย (ภาคเหนือ)

DegreeName: ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: ล้านนาศึกษา

Grantor: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

©copyrights มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	610131013.pdf	5.64 MB	27	2026-05-26 18:16:01

ใช้เวลา

0.022602 วินาที