พิพิธภัณฑ์ประชาชน : แนวทางปรับเปลี่ยนการใช้สอยอาคารถนนราชดำเนินกลาง : กรณีศึกษา อาคารเทเวศประกันภัย

People’s museum : transformative guidelines of Ratchadamnoen klang building : the case of Deves insurance building

Name: กัญญาภัค สุวรรณหาร

keyword: พิพิธภัณฑ์ประชาชน

; พื้นที่ทางสังคม

; ถนนราชดำเนินกลาง

; สถาปัตยกรรมคณะราษฎร

; การปรับเปลี่ยนทางสถาปัตยกรรม

Abstract: จุดมุ่งหมายสำคัญประการหนึ่งในการสร้างกลุ่มอาคารบนถนนราชดำเนินกลางในยุค คณะราษฎรเป็นไปเพื่อเพิ่มสิทธิ์การใช้พื้นที่สาธารณะโดยสามัญชน แม้จะมีการเคลื่อนไหวทางสังคม โดยภาคพลเมืองบนถนนราชดำเนินในหลายยุคสมัย และแม้จะมีอาคารดั้งเดิมถูกปรับเป็นอาคาร สาธารณะ อาทิ พิพิธภัณฑ์ หรือ ห้องสมุด พบว่า ยังไม่มีอาคารใดได้ทำหน้าที่บอกเล่าเรื่องราวของ ประชาชนกลุ่มต่าง ๆ โดยตรง วิทยานิพนธ์นี้ได้ทำการศึกษาศักยภาพอาคารเทเวศประกันภัย ถนนราชดำเนินกลาง และรูปแบบการจัดเตรียมพื้นที่ซึ่งเหมาะสมในการปรับเปลี่ยนการใช้สอยเป็น พิพิธภัณฑ์ประชาชน โดยใช้แนวคิด “พื้นที่ทางสังคม” (Social Space) ที่ขยายความจากหนังสือ The Production of Space (1974, 1991) โดย Henri Lefebvre ร่วมกับแนวคิด “สภาพแวดล้อม บอกเล่าเรื่องราว” (Narrative Environment) และแนวคิด “การพัฒนาพื้นที่และสิ่งอำนวยความ สะดวกในพิพิธภัณฑ์” กระบวนการวิจัยประกอบด้วยการศึกษาวิเคราะห์ 1) สภาพทางกายภาพของอาคาร เทเวศประกันภัยในปัจจุบัน 2) ข้อกำหนดเกี่ยวข้องกับการปรับปรุงลักษณะทางกายภาพในพื้นที่ อนุรักษ์ 3) ศักยภาพที่เป็นไปได้ในการเปลี่ยนแปลงพัฒนาอาคาร 4) กรณีศึกษาอาคารพิพิธภัณฑ์และ พื้นที่สาธารณะในอาคารเกี่ยวกับภาคประชาชน และ 5) การศึกษาพัฒนาการพื้นที่บอกเล่าเรื่องราว บุคคลด้วยภาพตัวแทนในแต่ละรูปแบบ ผลการศึกษาพบว่าอาคารเทเวศประกันภัยมีศักยภาพในการ ปรับปรุงเป็นอาคารสาธารณะและอาคารทางวัฒนธรรม โดยสามารถเชื่อมต่อได้โดยตรงกับสถานีรถไฟ ใต้ดินสองสาย และเป็นสถาปัตยกรรมสมัยใหม่ทรงคุณค่าที่รูปแบบภายนอกมีความแตกต่างจากอาคารต้นแบบอื่น ๆ บนถนนราชดำเนินกลาง ซึ่งควรได้รับการอนุรักษ์ไว้ในระดับสูง ขณะเดียวกัน พื้นที่ภายในส่วนใหญ่สามารถรองรับการพัฒนาเป็นอาคารประเภทพิพิธภัณฑ์ขนาดกลางได้ อย่างไรก็ตาม ต้องหาแนวทางสร้างสมดุลระหว่างการออกแบบพื้นที่ขนาดเล็กสำหรับจัดแสดงและ พื้นที่โถงขนาดใหญ่สำหรับการรวมตัวของผู้คน การทดลองออกแบบพิพิธภัณฑ์ประชาชนมีการดำเนินการ 2 ขั้นตอน ได้แก่ 1) การสร้างความสมดุลระหว่าง พื้นที่เชิงการคิดเตรียมล่วงหน้า (Conceived Space) กับ พื้นที่เชิง การใช้สอยในภายหลัง (Lived Space) ผ่านการทดลองเชื่อมต่อการจัดแสดงและสัญจรแนวดิ่ง 2 แบบ คือ รูปแบบทางลาดตายตัว (Ramp Type) และรูปแบบแผ่นพื้นขนาดใหญ่เคลื่อนที่ได้ (Platform Type) ความสมดุลที่หนึ่งนี้มีหน้าที่เป็นปรับเปลี่ยนในภาพรวมของพิพิธภัณฑ์ประชาชนให้ เหมาะสมกับการจัดแสดงหรือแสดงออกซึ่งเรื่องราวของประชาชน 2) กระบวนการพัฒนา แบบ ตัวเลือกรูปแบบแผ่นพื้นเคลื่อนที่ซึ่งมีความยืดหยุ่นสูงไปสู่ข้อสรุปทางสถาปัตยกรรมที่เป็นรูปธรรม พร้อมเลือกโจทย์ทดลองด้านเนื้อหาจัดแสดงชั่วคราวคือ “นิทรรศการ 50 ปี มนุษย์ 14 ตุลา 2516” ผลการออกแบบ พบว่าพิพิธภัณฑ์ประชาชนสามารถมีบทบาทเป็นพื้นที่สำหรับการนำเสนอเรื่องราว ของประชาชนให้ได้ปรากฎเพิ่มขึ้นบนพื้นที่ถนนราชดำเนินกลางโดยประชาชนเหล่านั้นเอง

มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. หอสมุดแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: preserv@tu.ac.th

Name: วิญญู อาจรักษา

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2565

Modified: 2567-01-08

Issued: 2567-01-08

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

DOI: 10.14457/TU.the.2022.916

tha

DegreeName: สถาปัตยกรรมศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สถาปัตยกรรม

Grantor: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	13009kanyapak.pdf	17.89 MB	6	2025-07-24 10:26:51

ใช้เวลา

0.031523 วินาที