การปรับตัวทางสังคมวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์โส้ในบริบทสังคมอีสาน

Name: เทพรักษ์ สุริฝ่าย

Name: เกียรติศักดิ์ บังเพลิง

Name: ธีระพงษ์ มีไธสง

ThaSH: กลุ่มชาติพันธุ์โส้

ThaSH: การปรับตัวทางสังคมวัฒนธรรม

ThaSH: พลวัตชาติพันธุ์

Abstract: บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการปรับตัวทางสังคมวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์โส้ในบริบทสังคมอีสาน เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสําคัญ จํานวน 74 คน ด้วยวิธีการคัดเลือกแบบเจาะจง นําข้อมูลมาวิเคราะห์ และนําเสนอด้วยรูปแบบการวิจัยเชิงพรรณนาวิเคราะห์ ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มชาติพันธุ์โส้อยู่ในกลุ่มตระกูลภาษาออสโตรเอเชียติก (Autro-Asiatic) สาขามอญ-เขมร หรือกะตูอิก (Katuic) มีความเชื่อเรื่อง “ผี” ทําหน้าที่เป็นกรอบกํากับพฤติกรรมและความสัมพันธ์ของสมาชิกในกลุ่มที่มีความแตกต่างจากกลุ่มชาติพันธุ์อื่น ในบริบทสังคมอีสานกลุ่มชาติพันธุ์โส้ปรับเปลี่ยนวิถีชีวิต สังคมวัฒนธรรมให้เข้ากับท้องถิ่นอีสานได้อย่างกลมกลืน เลือกใช้ภาษาสลับกันไปมาอย่างเลื่อนไหลทั้งความเป็นโส้และความเป็นท้องถิ่นอีสาน มีการปรับตัวทางวัฒนธรรมเพื่อการท่องเที่ยว หยิบเลือกใช้กลยุทธ์ทางวัฒนธรรมหลายแบบเพื่อรับมือกับวัฒนธรรมกระแสหลักในท้องถิ่นอีสาน กลยุทธ์ที่สําคัญคือ การถือผีควบคู่ไปกับการนับถือพุทธศาสนา โดยปรับเปลี่ยนตําแหน่งผีสูงสุดเป็นผีปู่ตาตามแบบวัฒนธรรมท้องถิ่นอีสาน ขณะเดียวกันก็เลือกที่จะรักษาและประดิษฐ์สร้างมิติวัฒนธรรมอย่างอื่นของความเป็น “โส้” เพื่อรักษาความมีตัวตนทางวัฒนธรรมให้คงอยู่ โดยไม่ถูกกลืนกลายด้วยวัฒนธรรมกระแสหลัก แสดงให้เห็นถึงศักยภาพในการปรับตัวให้เข้ากับวัฒนธรรมกระแสหลักได้อย่างกลมกลืน

Abstract: This article examined the sociocultural adaption of the So ethnic groups in Isan society. Qualitative research interviewed 74 informants using a purposive sampling technique. The data were analyzed, synthesized and presented with descriptive and content analysis. The results showed that the So ethnic groups belong to the Mongoloid group of the Austroasiatic language family, speaking the Mon-Khmer language or Katuic. Various forms of “spirit” beliefs served as a model for the deeds and relationships of group members that are distinctive from other ethnicgroups. In the context of Isan society, the So ethnic groups have happily adapted their way of life, society and culture, following the traditions of local people in Isan harmoniously. In addition, they used So and local Isan alternatively. As a cultural tourism village, it retained a lively identity and cultural adaptations for tourism. The study also found that the So ethnic group wisely used a variety of cultural strategies to combat mainstream culture in Isan. Following Isan traditions, the highest ghost position is the grandfather’s ghost. They preserved and invented other cultural dimensions to keep their cultural identity without being assimilated by mainstream society, demonstrating their ability to smoothly integrate their way of life into mainstream culture.

มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์. ศูนย์วิทยบริการ.

Address: บุรีรัมย์

Email: library@bru.ac.th

Created: 2566

Modified: 2566-10-20

Issued: 2566-10-19

บทความ/Article

application/pdf

BibliograpyCitation : วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์ปีที่ 21 ฉบับ 2 (พฤษภาคม - สิงหาคม 2566); หน้า 1-17

tha

©copyrights มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	3718.pdf	411.97 KB	16	2026-02-27 15:02:18

ใช้เวลา

0.024249 วินาที