รูปแบบการพัฒนาการมีส่วนร่วมของพระสงฆ์ในการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นในจังหวัดราชบุรี

Name: พระครูสมุห์วิโรจน์ คุณวีโร (ตันบริบูรณ์)

Organization : ผู้วิจัย

keyword: อนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรม

; พระสงฆ์

Abstract: การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาสภาพปัจจุบันในการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นของพระสงฆ์ในจังหวัดราชบุรี (2) ศึกษากระบวนการมีส่วนร่วมของพระสงฆ์ในการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นในจังหวัดราชบุรี และ (3) นำเสนอรูปแบบการพัฒนาการมีส่วนร่วมของพระสงฆ์ในการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นในจังหวัดราชบุรี การวิจัยครั้งนี้ใช้ระเบียบวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลภาคสนามจากพระสงฆ์ที่มีผลงานโดดเด่นในการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรม ผู้นำ/ปราชญ์ชาวบ้านของชุมชนที่มีผลงานโดดเด่นในการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรม บุคลากรของหน่วยงานภาครัฐที่มีภารกิจเกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรม นักวิชาการศาสนาและวัฒนธรรม และนักวิชาการทางด้านการจัดการเชิงพุทธ ด้วยการเลือกแบบเจาะจงตามลักษณะการเป็นตัวแทนของกลุ่มที่เหมาะสม จำนวน 33 รูปหรือคน โดยในการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 25 รูปหรือคน ได้ใช้แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง ที่มีค่าดัชนีวัดความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหาทั้งฉบับ (S-CVI) เท่ากับ 1.00 เป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล โดยวิเคราะห์ข้อมูลด้วยเทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหาประกอบบริบท และการสนทนากลุ่มเฉพาะร่วมกับผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 8 รูปหรือคน โดยวิเคราะห์ข้อมูลด้วยเทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหาประกอบบริบท ผลการวิจัยพบว่า 1. สภาพปัจจุบันในการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นของพระสงฆ์ในจังหวัดราชบุรี พบว่า มีจุดแข็ง ได้แก่ พระสงฆ์มีมรดกทางศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นที่ทรงคุณค่าทางประวัติศาสตร์อยู่ภายในวัดจำนวนมาก มีจุดอ่อน ได้แก่ พระสงฆ์ส่วนหนึ่งขาดความรู้เฉพาะทางเกี่ยวกับกฎหมายและวิธีการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมตามมาตรฐานสากล มีโอกาส ได้แก่ พระสงฆ์ได้รับสนับสนุนจากพุทธศาสนิกชนและประชาชนทั้งในและนอกพื้นที่เป็นอย่างดี และมีอุปสรรค ได้แก่ คนบางกลุ่มในสังคมมีทัศนคติในเชิงลบต่อการแสดงบทบาทของพระสงฆ์ในการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่น 2. กระบวนการมีส่วนร่วมของพระสงฆ์ในการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นในจังหวัดราชบุรี พบว่า ด้านการวางแผน ได้แก่ พระสงฆ์ได้เปิดโอกาสให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในพื้นที่มีส่วนร่วมกำหนดนโยบายและแผนงาน ด้านการดำเนินงาน ได้แก่ พระสงฆ์เป็นผู้นำในการดำเนินงานโดยเน้นความถูกต้องตามหลักพระธรรมวินัยและไม่ขัดต่อกฎหมายของรัฐ ด้านการตรวจสอบประเมินผล ได้แก่ พระสงฆ์มีส่วนร่วมในการตรวสอบประเมินผลการดำเนินงานตามแผนงานโดยให้ความสำคัญกับการประเมินความคุ้มค่าโดยเปรียบเทียบผลลัพธ์ที่ได้กับงบประมาณหรือทรัพยากรที่สูญเสียไป และด้านการปรับปรุง ได้แก่ พระสงฆ์ได้มีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ตามลำดับความจำเป็นก่อนหลังและความจำเป็นเร่งด่วน 3. รูปแบบการพัฒนาการมีส่วนร่วมของพระสงฆ์ในการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นในจังหวัดราชบุรี พบว่า เป็นรูปแบบของการมีส่วนร่วมในกระบวนการดำเนินงานเพื่อแก้ไขปัญหาและพัฒนาการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่น โดยใช้จุดแข็งไปผลักดันโอกาส ใช้โอกาสลดจุดอ่อน ใช้จุดแข็งรับมืออุปสรรค และแก้ไขจุดอ่อนพร้อมกับหลีกเลี่ยงอุปสรรคต่าง ๆ ในกระบวนการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นในจังหวัดราชบุรี โดยบูรณาการหลักทิฏฐธัมมิกัตถสังวัตตนิกธรรมทั้ง 4 ด้าน คือ ด้านการพัฒนาตามอุฏฐานสัมปทา (พัฒนาความถึงพร้อมด้วยความหมั่น) ได้แก่ จัดอบรมหรือจัดการศึกษาเพื่อเพิ่มพูนทักษะพื้นฐานที่จำเป็นต่อการทำงานอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมแก่พระสงฆ์ ด้านการพัฒนาตามอารักขสัมปทา (พัฒนาความถึงพร้อมด้วยการรักษา) ได้แก่ ส่งเสริมให้พระสงฆ์สงวนรักษามรดกทางศิลปวัฒนธรรมที่อยู่หรือตั้งอยู่ภายในวัดด้วยความถูกต้องตามหลักพระธรรมวินัยและไม่ขัดต่อกฎหมายของรัฐ ด้านการพัฒนาตามกัลยาณมิตตตา (พัฒนาความถึงพร้อมด้วยมิตรที่ดี) ได้แก่ สนับสนุนการทำงานร่วมกันเป็นเครือข่ายอย่างเป็นทางการระหว่างภาคณะสงฆ์ ภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาชนในพื้นที่ และด้านพัฒนาตามสมชีวิตา (พัฒนาความถึงพร้อมด้วยความพอดี) ได้แก่ ส่งเสริมให้ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทุกฝ่ายดำเนินการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นโดยใช้ทุนทรัพย์และทรัพยากรทุกประเภทอย่างคุ้มค่าที่สุด หรืออาจกล่าวได้ว่าเป็น “ขยันหมั่นศึกษา-รักษามาตรฐาน-ทำงานเป็นเครือข่าย-อนุรักษ์ไว้บนพื้นฐานพอเพียง”

Abstract: Objectives of this research were: 1. To study the general conditions of local art and culture conservation of monks in Ratchaburi Province, 2. To study the process of monk’s participation in local art and culture conservation in Ratchaburi Province and 3. To propose the development model of monk’s participation in local art and culture conservation in Ratchaburi Province. Methodology was the qualitative method. Field data were collected from monks with outstanding achievements in local art and culture conservation, community leader/local philosopher with outstanding achievements in art and culture conservation, personnel of government agencies whose mission involved with art and culture conservation, religious scholars and cultural scholars, and Buddhist management scholars by selecting a specific model based on the representation characteristics of the appropriate group of 33 persons, in-depth interviews with 25 key informants with structured in-depth-interview script with Scale validity index (S-CVI) of 1.00 as a tool for data collection and the data were analyzed with contextual content analysis techniques. Data were also collected from 8 participants who were qualified persons in focus group discussion and analyzed by contextual content analysis techniques. The findings of this research were as follows: 1. The general conditions of monks’ local art and culture conservation in Ratchaburi Province was found that there were Strengths such as monks had a lot of local cultural heritage with historical value within their temples, etc. Weaknesses were that some monks lacked specialized knowledge about laws and methods of preserving art and culture according to international standards, etc. Opportunities where monks were supported by Buddhists and people both inside and outside the area, etc. Threats were certain groups of people in society had negative attitudes towards the monks’ roles in local arts and culture conservation, etc. 2. The process of monk’s participation in local art and culture conservation in Ratchaburi Province was found that: Planning aspect, the monks gave opportunities to stakeholders in the area to participate in formulating policies and plans, etc. Operational aspect, the monks were the leaders in the operation, emphasizing the correctness in accordance with the principles of Vin ya and not against the law, etc. Evaluation aspect, the monks participated in the assessment of the operation according to the program by focusing on the cost-effectiveness assessment by comparing the results obtained with the budget or wasted resources, etc. Improvement aspect, the monks participated in solving various problems in order of necessity and urgency. 3. The development model of monk’s participation in local art and culture conservation in Ratchaburi Province was found that it was a form of participation in the implementation process to solve problems and to develop the conservation of local art and culture by using Strengths to drive Opportunities, using opportunities to reduce Weaknesses, using Strengths to cope with obstacles and fix weaknesses while avoiding Threats in the process of local arts and culture conservation in Ratchaburi Province by integrating Ditthadhammikattha-Samvattanika-dhamma principles covered all 4 aspects; development according to Uṭṭh nasampad , Developing the achievement of diligence, including organizing the training or providing education for monks to increase the necessary basic skills for the work of art and culture conservation, etc. Development according to rakkhasampad Developing the achievement of protection) including encouraging monks to preserve the cultural heritage within the temple with the correctness in accordance with the principles of Vin ya and not against the law, etc. Development according to Kaly amittat , developing good company including supporting the cooperation in a formal network between the Sangha, the government, the private sector and the people in the area and development according to Samaj vit , developing the balanced livelihood including encouraging all stakeholders to carry out conservation of local art and culture by using all types of capitals and resources in the most cost-effective manner, etc. This could be said as "Diligence, study, Standard Maintenance, Work with networks, Conservation on the basis of sufficiency".

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระปลัดระพิน พุทฺธิสาโร, ผศ. ดร.

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: พระมหากฤษฎา กิตฺติโสภโณ, ผศ. ดร.

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2564

Modified: 2566-06-10

Issued: 2566-06-10

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต

Level: ปริญญาเอก

Descipline: สาขาวิชาการจัดการเชิงพุทธ

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	FNUYd2ATZDTr0GVO8xRJKeTKJ3dgvWU785SgS2WA.pdf	8.03 MB	20	2026-05-26 18:16:01

ใช้เวลา

0.033894 วินาที