รูปแบบการส่งเสริมสุขภาวะประชาชนกลุ่มชาติพันธุ์ของพระสงฆ์ในจังหวัดราชบุรี

Name: พระสมุห์วศิน วิสุทฺโธ (พงษ์ศักดิ์)

Organization : ผู้วิจัย

keyword: สุขภาวะประชาชน

; กลุ่มชาติพันธุ์ของพระสงฆ์

Abstract: การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาสภาพทั่วไปในการส่งเสริมสุขภาวะประชาชนกลุ่มชาติพันธุ์ของพระสงฆ์ในจังหวัดราชบุรี (2) ศึกษากระบวนการส่งเสริมสุขภาวะประชาชนกลุ่มชาติพันธุ์ตามหลักไตรสิกขาของพระสงฆ์ในจังหวัดราชบุรี และ (3) นำเสนอรูปแบบการส่งเสริมสุขภาวะประชาชนกลุ่มชาติพันธุ์ของพระสงฆ์ในจังหวัดราชบุรี การวิจัยครั้งนี้ใช้ระเบียบวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลภาคสนามจากพระสงฆ์ที่มีผลงานโดดเด่นในการส่งเสริมสุขภาวะชุมชนในจังหวัดราชบุรี ผู้นำชุมชนกลุ่มชาติพันธุ์ในจังหวัดราชบุรี บุคลากรของหน่วยราชการที่มีพันธกิจเกี่ยวข้องกับการส่งเสริมสุขภาวะชุมชน นักวิชาการศาสนาและนักวิชาการวัฒนธรรม และนักวิชาการด้านการจัดการเชิงพุทธ ด้วยการเลือกแบบเจาะจงตามลักษณะการเป็นตัวแทนของกลุ่มที่เหมาะสม จำนวน 33 รูปหรือคน โดยในการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 25 รูปหรือคน ได้ใช้แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้างเป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล โดยวิเคราะห์ข้อมูลด้วยเทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหาประกอบบริบท และการสนทนากลุ่มเฉพาะร่วมกับผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 8 รูปหรือคน โดยวิเคราะห์ข้อมูลด้วยเทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหาประกอบบริบท ผลการวิจัยพบว่า 1. สภาพทั่วไปของการส่งเสริมสุขภาวะประชาชนกลุ่มชาติพันธุ์ของพระสงฆ์ในจังหวัดราชบุรี พบว่า มีจุดแข็ง ได้แก่ พระสงฆ์ส่วนใหญ่เป็นคนในพื้นที่หรืออยู่ในพื้นที่มานานจึงรับรู้และเข้าใจปัญหาทางสุขภาวะของชุมชนกลุ่มชาติพันธุ์เป็นอย่างดี มีจุดอ่อน ได้แก่ พระสงฆ์บางรูปยังขาดความรู้เกี่ยวกับสุขภาวะตามหลักวิชาการแพทย์และสาธารณสุขสมัยใหม่ มีโอกาส ได้แก่ ประชาชนกลุ่มชาติพันธุ์เชื้อชาติเดียวกันมีความสมัครสมานสามัคคีกันอย่างมาก และมีอุปสรรค ได้แก่ วิถีการดำรงชีวิตของคนยุคใหม่ในชุมชนชาติพันธุ์ซึ่งพึ่งพาปัจจัยภายนอกที่ทำลายสุขภาวะ 2. กระบวนการพัฒนาประชาชนกลุ่มชาติพันธุ์ตามหลักไตรสิกขาของพระสงฆ์ในจังหวัดราชบุรี พบว่า ด้านศีล ได้แก่ พระสงฆ์ได้ดำเนินงานตามโครงการหมู่บ้านรักษาศีล 5 และโครงการวัดส่งเสริมสุขภาพที่สนับสนุนการส่งเสริมสุขภาวะแก่ประชาชนครอบคลุมทั้งทางกาย จิต สังคม และปัญญา ด้านสมาธิ ได้แก่ พระสงฆ์ได้ส่งเสริมให้ประชาชนควบคุมสติอารมณ์ในการดำเนินชีวิตซึ่งสอดคล้องกับหลักการสร้างสุขภาวะทางจิต และด้านปัญญา ได้แก่ พระสงฆ์ได้อบรมวิปัสสนากัมมัฏฐานแก่ประชาชนโดยมุ่งยกระดับทางปัญญาเพื่อใช้เป็นแกนหลักในการพัฒนาสุขภาวะองค์รวม 3. รูปแบบการส่งเสริมสุขภาวะประชาชนกลุ่มชาติพันธุ์ของพระสงฆ์ในจังหวัดราชบุรี พบว่า เป็นรูปแบบของการดำเนินงานเพื่อแก้ไขปัญหาทางสุขภาวะของประชาชนกลุ่มชาติพันธุ์ โดยใช้จุดแข็งไปผลักดันโอกาส ใช้โอกาสลดจุดอ่อน ใช้จุดแข็งรับมืออุปสรรค และแก้ไขจุดอ่อนพร้อมกับหลีกเลี่ยงอุปสรรค โดยครอบคลุมการส่งเสริมสุขภาวะทั้ง 4 ด้าน คือ ด้านสุขภาวะทางกาย ได้แก่ การให้ความช่วยเหลือผู้ป่วยติดเตียง ผู้ทุพพลภาพ ผู้พิการ ผู้สูงอายุ และผู้ยากไร้ในพื้นที่ ด้วยเครื่องอุปโภคบริโภคพื้นฐานที่จำเป็น ด้านสุขภาวะทางจิต ได้แก่ การเยียวยาจิตใจประชาชนที่มีทุกข์ด้วยหลักธรรมคำสอนในทางพระพุทธศาสนาที่เหมาะสมกับกรณี ด้านสุขภาวะทางสังคม ได้แก่ การจัดกิจกรรมทางสังคมที่เสริมสร้างสัมพันธภาพที่ดีระหว่างสมาชิกในครอบครัวและชุมชน และด้านสุขภาวะทางปัญญา ได้แก่ การพัฒนาวัดให้เป็นแหล่งอบรมวิปัสสนากัมมัฏฐานแก่เด็กและเยาวชนเพื่อยกระดับคุณลักษณะทางปัญญา

Abstract: Objectives of this research were: 1. To study the general condition of ethnic groups well-being promotion of monks in Ratchaburi Province, 2. To study the development process of ethnic groups wellbeing according to Tisikkh principles of monks in Ratchaburi Province and 3. To propose the model of promoting well-being of ethnic groups of monks in Ratchaburi Province. Methodology was the qualitative method, data were collected from monks with outstanding achievements in promoting ethnic groups well-being in Ratchaburi Province, leaders of ethnic communities in Ratchaburi, personnel of government agencies whose mission involved with promoting ethnic groups well-being, religious scholars and cultural scholars, and Buddhist management scholars by selecting a specific model based on the representation characteristics of the appropriate group of 33 persons. Data were also collected from 25 key informants with structured in-depth- interview script with Scale Validity Index (S-CVI) of 1.00 as a tool for data collection and analyzed by contextual content analysis techniques. Data were also collected from 8 participants, who were experts in focus group discussion and analyzed by contextual content analysis techniques. The findings of this research were as follows: 1. The general condition of promoting ethnic groups well-being promotion of monks in Ratchaburi Province was found that: Strengths; most of monks who lived in the area or had been in the area for a long time, so they knew and realized the health problems of the ethnic community very well, etc. Weaknesses: some monks still lacked knowledge about well-being according to modern medical and public health principles, etc. Opportunities: people with same ethnic group had great unity, etc., and Threats; the way of new generation’s life in ethnic communities relied on external factors that destroyed well-being, etc. 2. The development processes of people of ethnic groups according to Tisikkh principles of monks in Ratchaburi Province were found that as for Sil , monks had implemented the 5 precepts observing village project and the health promotion monastery project that supported the promotion of well-being for the people that covered physical, mental, social and intellectual development etc. In terms of Sam dhi, monks encouraged people to control their emotions in their lives in accordance with the principles of mental well-being, etc. and Paññ , monks had trained people in Vipassan meditation by aiming to raise their intellectual level to serve as the core course for the development of holistic health, etc. 3. The model of the promoting ethnic groups well-being promotion of monks in Ratchaburi Province was found that it was a model of action to solve the ethnic groups health problems by using strengths to drive opportunities, using opportunities to mitigate weaknesses, using strengths to overcome threats and fix weaknesses while avoiding threats by covering health promotion in four aspects which were physical health, including assistance to bedridden patients, the handicapped, the elderly and the poor in the area with essential basic consumable commodities etc. Mental health aspect, it included healing the minds of suffering people through appropriate Buddhist teachings, etc. Social health aspect, it included the organization of social activities that enhanced good relationships between family members and communities, etc. Intellectual health aspect included the development of the monasteries to be the places for training in Vipassan meditation for children and youth to enhance their intellectual characteristics, etc.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระอุดมสิทธินายก, ผศ. ดร.

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: ดร.นิกร ศรีราช

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2564

Modified: 2566-06-10

Issued: 2566-06-10

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต

Level: ปริญญาเอก

Descipline: สาขาวิชาการจัดการเชิงพุทธ

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	KeWMcXJUsqAuTPXNtIbyS9sAHiqxH5woJp7ixmqt.pdf	7.69 MB	13	2025-12-23 17:05:40

ใช้เวลา

0.034603 วินาที