การศึกษาวิเคราะห์บทบาทของนางวิสาขามหาอุบาสิกาที่ปรากฏในคัมภีร์พระพุทธศาสนา

Name: พระมหาชัยวัฒน์ อภิญาณจารี (สิงห์โงน)

Organization : ผู้วิจัย

keyword: การศึกษา

; นางวิสาขามหาอุบาสิกา

; คัมภีร์พระพุทธศาสนา

Abstract: วิทยานิพนธ์นี้ ผู้วิจัยได้ศึกษาค้นคว้าโดยมีจุดประสงค์ เพื่อจะศึกษาประวัติชีวิตของนางวิสาขาในด้านคุณสมบัติพิเศษ ความเกี่ยวข้องกับบุคคลต่าง ๆ และบทบาทของนางที่ได้ช่วยเหลือเกื้อกูลแก่สังคม ตลอดจนการอุปถัมภ์บำรุงพระพุทธศาสนา ซึ่งผู้วิจัยได้สรุปผลการวิจัยออกเป็น 2 ด้าน คือ 1. ด้านทางสังคม นางวิสาขามีความผูกพันและเกี่ยวข้องกับบุคคลระดับต่าง ๆ มากมาย ซึ่งผู้วิจัยได้แบ่ง เป็น 2 ฐานะ คือ ก. ฐานะทางครอบครัว นางวิสาขาเกิดในตระกูลเศรษฐี เป็นคนที่เพียบพร้อมทุกอย่างทั้งในด้านโภคทรัพย์และสติปัญญาเฉลียวฉลาดตั้งแต่เยาว์วัย และยังเป็นที่รักใคร่ของปู่ย่าพ่อแม่ตลอดจนเข้าทาสบริวาร เพราะชีวิตของนางแวดล้อมไปด้วยบุคคลผู้เป็นบัณฑิตจึงเป็นเหตุให้นางได้เรียนรู้คุณธรรมของความเป็นบัณฑิต นอกจากนั้นยังได้ฟังธรรมจากพระพุทธเจ้าจนสำเร็จเป็นพระโสดาบันตั้งแต่เยาว์วัย ข. ฐานะทางสังคม นางวิสาขาไม่ว่าจะไปในสถานที่แห่งใดประชาชนก็ให้การต้อนรับเสมอเพราะนางเป็นคนดี มีความประพฤติชอบทั้งกายวาจาและใจ รู้จักการวางตนให้เหมาะสมในการเข้าสมาคมนั้น ๆ อีกประการหนึ่ง นางได้ประพฤติตนให้เป็นแบบอย่างที่ดี เป็นต้นว่า ก่อนที่จะแนะนำให้ผู้อื่นบริจาคทาน ตนเองก็บริจาคทานเป็นตัวอย่าง หรือใครต้องการให้นางช่วยเหลืออะไรก็ช่วยเหลืออย่างเต็มความสามารถ 2. ด้านเป็นพุทธศาสนิกชน นางวิสาขาเป็นอุบาสิกาคนหนึ่งที่ใส่ใจในการอุปถัมภ์บำรุงพระพุทธศาสนาตั้งแต่เยาว์วัย และยังเป็นผู้ริเริ่มถวายสิ่งอุปโภคบริโภคที่ควรแก่สมณะ เช่น ถวายข้าวยาคู วัดบุพพาราม ยารักษาโรค ผ้าอาบน้ำฝน เป็นต้น จึงเป็นบ่อเกิดประเพณีการทำบุญที่ชาวพุทธทุกท่านได้ถือปฏิบัติสืบ ๆ ต่อกันมา แม้นางจะได้ทำทาน รักษาศีลและเจริญภาวนาแล้วยังไม่เพิกเฉยต่อความประพฤติที่ไม่เหมาะสมของภิกษุบางรูป เช่นกรณีพระอุทายี นางก็จะเข้าไปบอกกล่าวด้วยความเมตตาจิต เพื่อให้ท่านเหล่านั้นประพฤติกลับให้ถูกต้องตามพระธรรมวินัย เพื่อความเจริญรุ่งเรืองของท่านเองและความมั่นคงของพระพุทธศาสนา ยิ่งกว่านั้น ในฐานะที่นางเป็นพุทธศาสนิกชนคนหนึ่งที่อาศัยอยู่ในท่ามกลางบุคคลผู้นับถือลัทธิอื่น นอกจากจะมีศรัทธามั่นคงต่อพระรัตนตรัยแล้วยังได้ชักชวนให้บุคคลเหล่านั้นให้หันมานับถือพระพุทธศาสนา เช่น มิคารเศรษฐี ทั้งนี้เพราะความดีที่นางได้ประพฤติปฏิบัติอย่างเสมอต้นเสมอปลาย จึงทำให้เป็นที่ศรัทธาและยอมรับของบุคคลเหล่านั้น ดังนั้น หญิงทั้งหลายไม่ว่าในปัจจุบันหรืออนาคต ควรจะได้นำเอาคุณธรรมบางประการของนางมาประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์ เช่น หลักของการอยู่ครองเรือนที่นางวิสาขาเคยปฏิบัติต่อครอบครัวและสังคม ตลอดจนการเป็นอุบาสิกาที่ยึดมั่นในพระรัตนตรัย ซึ่งจะเห็นได้จากการปฏิบัติตนต่อพระพุทธศาสนา ดังคำที่นางพูดว่า ตลอดชีวิตของข้าพเจ้าจะว่างเว้นจากการอุปถัมภ์บำรุงพระสงฆ์ไม่ได้

Abstract: This thesis is an attempt to study some aspects of the life of Visakha, the great Upasika, with emphasis on the contribution she had made for society and the patronage she had cone to Buddhism. The result of the research work can be summed up into two categories: - 1. The Contribution to Society : In dealing with various persons in the society, Visakha's role was great due to two aspects : a) Family Background; She was born in a wealthy family. surrounded by good environments. She was gifted with a good brain and intelligence. She was beloved to everybody, e.g.. parents, relatives as well as all subordinates. Having brought up amid the circle of learned people gives her a chance of being developed. Most importantly, she had attained Sotapanna (Stream-Enterer) since her childhood at the presence of the Lord Buddha. b) Social Status; She was accepted and adored by the people from all walks of life in all places. She was an exemplified person in behavior and moral conduct. She knew very well about what to do in dealing with different societies. In her distinct role of donation, she set herself as a good example, i.e. she inspired others by her-action. She had devoted her time and strength in doing good for the society for her entire life. 2. Her role as a patron to Buddhism : As a Buddhist, Visakha had done a good deal of support to Buddhism since her childhood. She had initiated offering the fore appropriate necessities to monks e.g. porridge for breakfast, Bubpharam Monastery, medicines and bathing robes. Her exemplified actions become a model of the offering far all lay Buddhists by giving, upholding the precepts and doing meditation. Furthermore, she was wise and capable one in dealing with some monks who behave improperly. For instance, with the attitude of loving-kindness and skillful in speaking. She had brought back Udayi, the stubborn monk, on the right track, causing good results to the monks as well as Buddhism at large. Visakha was the prominent Buddhist, shining amid the non-Buddhist faiths. She took the role of missionary and convinced them into Buddhism. Among them, it is her own father-in-law, the millionaire Migara. She was the best in treat the people of all levels, therefore she was venerated and accepted by all. It is important for us to learn and realise how some model of good life played by Visakha, the great Upasika, can be applied in our modern society, e.g., how can we do good to our family and society as Visahka did, how can we fulfill our obligations that faithful Buddhists should do to the Triple Gems as Visakha did. As Visakha herself said, "Throughout of my life, I will be never ever abstained from doing service to the Bhikkhu-Sangha".

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระมหาประสิทธิ์ พฺรหฺมรํสี

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: พระมหาเทียบ สิริญาโณ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: รังษี สุทนต์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2541

Modified: 2566-06-09

Issued: 2566-06-09

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	พระมหาชัยวัฒน์ อภิญาณจารี (สิงห์โงน).pdf	35.41 MB	3	2025-10-06 15:39:26

ใช้เวลา

0.0557 วินาที