บทบาทการทำขวัญนาคในการเผยแผ่ธรรมะแก่ประชาชน ของนายชินกร ไกรลาศ (ชิน ฝ้ายเทศ)

Name: พระสมุห์พรเทพ ภวธมฺโม (โตแย้ม)

Organization : ผู้วิจัย

keyword: การทำขวัญนาค

; การเผยแผ่

; พิธีกรรม

; ชินกร ไกรลาศ (ชิน ฝ้ายเทศ)

Abstract: การศึกษาวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบาทการทำขวัญนาคในการเผยแผ่ธรรมะแก่ประชาชนของชินกร ไกรลาศ รวมทั้งศึกษาถึงรูปแบบของการทำขวัญนาคและหลักธรรมที่ปรากฏในบททำขวัญนาคของชินกร ไกรลาศ การดำเนินการวิจัยครั้งนี้ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ผู้วิจัยได้เก็บรวบรวมข้อมูลจากการสังเกตการณ์ (Observation) พิธีทำขวัญนาคของนายชินกร ไกรลาศ และจากการสัมภาษณ์บุคคลที่เกี่ยวข้อง 3 กลุ่ม ได้แก่ (ก) กลุ่มหมอทำขวัญนาค (ข) กลุ่มนักวิชาการและผู้เชี่ยวชาญ (ค) กลุ่มผู้ฟัง จากการศึกษาพบว่า ในฐานะผู้ส่งสาร (Source) การทำขวัญนาคของชินกร มีลักษณะการสื่อสารแบบเห็นหน้าค่าตา (face to face communication) โดยถ่ายทอดบททำขวัญนาคผ่านสื่อพื้นบ้าน (folk media) ด้วยวิธีการแหล่การร้องและการบรรยายสอดแทรกเชื่อมโยง ดังนั้นการทำขวัญนาคของชินกร ไกรลาศ จึงมีบทบาทในการเผยแผ่ธรรมะแก่ประชาชน ซึ่งสรุปได้ตามวัตถุประสงค์ของการสื่อสารในด้านผู้ส่งสาร ได้แก่ 1) บทบาทในการให้ข้อมูลเกี่ยวกับพิธีกรรมการทำขวัญนาค 2) บทบาทเพื่อให้ความรู้เกี่ยวกับหลักธรรมที่ปรากฏอยู่ในการทำขวัญนาค 3) บทบาทในการโน้มน้าวให้ผู้ฟังเกิดศรัทธา คล้อยตามคติคำสอนในบททำขวัญนาคแล้วนำไปปฏิบัติตาม และ 4) บทบาทในการสร้างความพอใจหรือให้ความบันเทิงแก่ผู้ฟังในขณะเข้าร่วมพิธี สำหรับรูปแบบการทำขวัญนาคในการเผยแผ่ธรรมะแก่ประชาชนของชินกร ไกรลาศ ผู้วิจัยพบว่าเนื้อหาบททำขวัญนาคมีโครงสร้างแบ่งออกเป็น 7 ภาค ได้แก่ 1) ภาคประณามพจน์ 2) ภาคกำเนิดนาค 3) ภาคขนานนามนาค 4) ภาคสอนนาค 5) ภาคชมบายศรี 6) ภาคอัญเชิญขวัญ 7) ภาคเวียนเทียน นอกจากนี้ยังพบว่าการทำขวัญนาคของชินกร ไกรลาศ จะใช้วิธี ถ่ายทอดเนื้อหาบททำขวัญนาค 2 รูปแบบ คือ 1) โดยการแหล่การขับร้อง 2) โดยการบรรยาย ทั้งนี้ในภาคกำเนิดนาคจะมีความยาวกว่าภาคอื่น ๆ ซึ่งชี้ให้เห็นว่าหมอขวัญจะให้ความสำคัญกับความเป็นบุพการีบุคคลของผู้เป็นแม่มากกว่าส่วนอื่น ในด้านหลักธรรมที่ปรากฏอยู่ในบททำขวัญนาคเพื่อการเผยแผ่ธรรมะแก่ประชาชนของชินกร ไกรลาศ มีหลักธรรมปรากฏแบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ ส่วนที่ 1 หลักธรรมที่ปรากฏในเนื้อหาบททำขวัญนาค ได้แก่ 1) บุคคลหาได้ยาก 2 2) พรหมวิหาร 4 3) ทิศ 6 4) รัตนะ 3 5) คุณพระรัตนตรัย 6) สวรรค์ 6 7) กรรม 2 8) กรรม 3 9) มาร 5 10) อปัณณกปฏิปทา 3 ส่วนที่ 2 หลักธรรมที่ปรากฏในพิธีกรรมและเครื่องประกอบพิธีกรรมการทำขวัญนาค ได้แก่ 1) วรรณะ 4 2) สุจริต 3 3) ศีล 5 4) อริยทรัพย์ 7 5) โลกุตรธรรม 9 6) อกุศลมูล 3 7) อวิชชา 8) ห่วง 3 9) ตัณหา 3 10) ธรรม 3 11) ปัญญา 12) วิมุตติ 13) ไตรสิกขาหรือสิกขา3 14) โพชฌงค์ 7 15) ภพ 3 16) อัคคิ 3 17) วิสุทธิ 18) วัฏฏะ 3 ผลจากการสังเกตการณ์และสัมภาษณ์ การทำขวัญนาคในการเผยแผ่ธรรมะแก่ประชาชน ชินกร ไกรลาศ ได้นำภูมิปัญญาเพลงพื้นบ้านมาผนวกกับศิลปะการแหล่ขับร้องบททำขวัญนาค ผสมผสานกับเทคนิค กลยุทธ์ที่หลากหลายอันเป็นเอกลักษณ์ของตัวเอง จึงทำให้บททำขวัญนาคที่นำเสนอออกมานั้น มีเสียงที่ไพเราะ ฟังแล้วเกิดความซาบซึ้งใจ เกิดมโนภาพชัดเจน ทำให้ผู้ฟังโดยเฉพาะนาคได้รับความรู้เกี่ยวกับพิธีกรรมการทำขวัญนาค และเกิดความเข้าใจในเนื้อหาของบททำขวัญนาคที่มีหลักธรรมสอดแทรก ซึ่งหลักธรรมที่ปรากฏทั้ง 2 ส่วน สามารถโน้มน้าว กล่อมเกลาจิตใจและเพิ่มพูนสติปัญญาของนาคผู้ที่จะบวช ให้รู้จักใช้ความคิดพิจารณาอย่างมีเหตุผล ตระหนักถึงความกตัญญูกตเวทีต่อบุพการีและผู้มีพระคุณ เล็งเห็นถึงความสำคัญของพิธีและการเตรียมตัวที่จะอุปสมบท ส่วนผู้ฟังอื่น ๆ ที่เข้าร่วมพิธีโดยเฉพาะกลุ่มผู้ฟังที่พึงพอใจในเสียง (โฆสัปปมาณิกา) ก็จะเกิดความเลื่อมใสน้อมใจที่จะเชื่อถือ เป็นการพัฒนาปัญญาและความคิด สามารถนำหลักธรรมพื้นฐานที่หมอขวัญได้บรรยายอธิบาย ไปปฏิบัติใช้ในชีวิตประจำวันเพื่อให้เกิดความสุขสงบในครอบครัวและสังคมเช่นเดียวกัน

Abstract: The objective of this research is to study the roles and significance of performing the ceremony of “Tham Khwan Nāga”, Thai traditional singing and invitating the soul of candidate in ordination ceremony by Mr. Chinakorn Krailas in propagating the Dhamma (law of Nature, Truth and the Doctrine) to the people. This research is to study the style, the function and the Dhamma, which appear in each chapter of the “Tham Khwan Nāga” by Chinakorn. This research is also to study about how this function ceremony disseminates the Dhamma to the public. This research is conducted by using Qualitative method and Data collection. The researcher collected the data by observation during the function ceremony of “Tham Khwan Nāga” and interviewing the 3 groups of people related to the ceremony:- 1.) The master who performs the ritual (Mor Khwan) 2.) The academic and locally academic people and 3.) The audience. From the research study, it is found that the ceremony master used the face to face communication by using the folk media style and also the specific way of traditional singing style (Lae) to teach and propagate the Dhamma and spiritual contents in this ceremony. Therefore, “Tham Khwan Nāga”, is the Thai traditional way of singing and inviting the soul of the candidate in ordination ceremony by Mr. Chinakorn Krailas. It is the important role in propagating the Dhamma to the public. The result of this ceremony can conclude the objective in the sender’s communication as follows :- 1.) To give the information of Tham Khwan Nāga.2.) To educate the Buddhist Doctrinal principles which appear in the content of Tham Khwan Nāga. 3.) To persuade the people. 4.) To please and to entertain the audience during the ceremony of Tham Khwan Nāga. The system and the pattern of the ceremony of Tham Khwan Nāga by Mr. Chinakorn Krailas can be categorized in 7 parts:- 1.) The homage to the teacher and the source of the knowledge 2.) The source of the Birth of Nāga 3.) Giving the title or the name of Nāga 4.) The teaching of the aspirant (Nāga) 5.) The appreciation of the beauty of Baisi 6.) The appreciation of the invitation of the soul 7.) Respectful clockwise circumambulation of the candles (paying respect to Ratanataya, the three jewels). Apart from this, the researcher found that the function of Tham Khwan Nāga by Mr. Chinakorn Krailas presented the content in 2 styles:- 1.) The singing in the traditional style (Lae) and 2.) The lecture. Also by observing the functional ceremony, “Mor Khwan”, the master who performs the ceremony sang the Source of Birth longer than other part. That means the master or Mor Khwan is aware of and gives the significance to this part which refers to the previous benefactor or the parenthood especially “Mother” who gave birth to Nāga, the candidate for higher ordination. The Buddhist Doctrinal principles which appear in the content of Mr.Chinakorn Krailas’ Tham Khwan Nāga can be divided into 2 parts as follows:- Part 1 The Doctrines which clearly appear in the content of Mr. Chinakorn Krailas’ Tham Khwan Nāga:- 1.) Dvi-Dullabha-Puggalā:- two rare persons (one is the first to do a favor and the other one is the grateful person who repays the done favor) 2.) Catu-Brahmavihāra:- holy abiding; sublime states of mind 3.) Cha-Disā :- the six directions 4.) Ti-Ratanataya:- the Triple Gem:- The Buddha, The Dhamma, and The Sangha 5.) Quality of Ratanataya 6.) Cha-Saggā :- the six heavens of the sense-sphere 7.) Dvi-Kammāni:- the two actions 8.) Ti-Kammāni:- the three actions (bodily action, verbal action, and metal action) 9.) Pañca-Māra:- the five Evil ones 10.) Ti-Apannaka-patipadā:- a sure course; a sure practice; an unimpeachable path. Part 2 The doctrines which are the portrays from the symbols of the function ceremony and the ritual during Tham Khwan Nāga, before ordination ceremony:- 1.) Catu-Vaņņa:- the four castes 2.) Ti-Sucarita:- good conduct 3.) Pañca-sila:- the five precepts 4.) Satta-Ariya-dhana:- the seven noble treasures 5.) Nava-Lokuttara-dhamma:- the ninesupermundane states 6.) Ti-Akusala-mula:- the three unwholesome roots 7.) Avijjā:- ignorance 8.) Ti-Pāsas:- hoops 9.) Ti-Tanhā:- the three kinds of craving 10.) Ti-Dhamma:- states 11.) Ti-Paññā:- three kinds of wisdom 12.) Vimutti:- deliverance 13.) Ti-Sikkhā:- the threefold learning 14.) Satta-Bojjhanga:- the seven enlightenment factors 15.) Ti-Bhava:- the three existences 16.) Ti-Aggi:- three kinds of fire to be avoided or abandoned 17. Visuddhi:- purity 18.) Ti-Vatta:- the triple round; cycle. From the result of interview and observation of Tham Khwan Nāga ceremony, Mr. Chinakorn Krailas brought folk songs to show with intelligence mixed with the traditional singing style of Tham Khwan Nāga Ceremony including the unique varieties of techniques and strategies causing the presented Tham Khwan Nāga script to be beautiful. After listening, the listeners feel impressed and have clear imagination making the listeners especially the Nāga gain knowledge about Tham Khwan Nāga ceremony and understand the content of Tham Khwan Nāga ceremony in which The Buddhist Doctrinal principles are included. The two recited Dhamma principles can convince and teach the people’s minds as well as enhance the intelligence of the people who are about to be ordained as Buddhist monks. They will be able to have reasonable consideration and realize the gratefulness for parents and people who have supported them. Beside, they will be able to realize the importance of the ceremony as preparation to go into the priesthood. Moreover, other listeners who do not attend the ceremony, especially the listeners who appreciate the chant (Ghosap-pamānikā), will accept and believe it. As a result, they will have the ability to develop intelligence and thinking; in additions, they can apply the basic Dhamma principles, which the master who performs the ritual (Mor Khwan) described and explained, that will be useful in daily life in order to obtain happiness and peace in family and society. * Tham Khwan Nāga : Spiritual Blessing Ceremony. * Nāga : a candidate for ordination or the aspirant one.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระมหาบุญเลิศ ธมฺมทสฺสี

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: รศ.ดร. สมาน งามสนิท

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: รศ. กิติมา สุรสนธิ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2551

Modified: 2566-05-31

Issued: 2566-05-31

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาธรรมนิเทศ

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	พระสมุห์พรเทพ ภวธมฺโม (โตแย้ม).pdf	11.39 MB

ใช้เวลา

0.0322 วินาที