การถ่ายทอดลักษณะกลิ่นหอมคล้ายเผือกสู่ข้าวพันธุ์ปทุมธานี 1 โดยวิธีการผสมกลับร่วมกลับการใช้เครื่องหมายดีเอ็นเอในการคัดเลือก

Introgression of taro-like aroma to Pathumthani 1 rice variety by backcross method in combination with marker-assisted selection

Name: นฤพนธ์ น้อยประสาร

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์. วท.ม. (พืชไร่) 2560.

Classification :.LCCS: SB191.R5

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. -- สาขาพืชไร่ -- วิทยานิพนธ์

ThaSH: ข้าว -- พันธุ์ปทุมธานี 1 -- การปรับปรุงพันธุ์

ThaSH: ข้าว -- พันธุ์ปทุมธานี 1 -- การปลูก

ThaSH: ดีเอ็นเอ

Abstract: ข้าวที่มีกลิ่นหอมในตลาดมักมีราคาสูงกว่าข้าวชนิดอื่นเนื่องจากเป็นที่ต้องการของผู้บริโภคกลิ่นหอมในข้าวเป็นลักษณะสำคัญอย่างหนึ่งที่มีผลต่อการเลือกซื้อข้าวเพื่อนำไปหุงต้มและรับประทานการตรวจสอบกลิ่นหอมในข้าวทำได้ด้วยวิธีการดมกลิ่นโดยผู้เชี่ยวชาญเพราะต้อง อาศัยประสบการณ์และความชำนาญในการตรวจสอบ ในการศึกษานี้จึงได้มีการนำเครื่องจมูก อิเล็กทรอนิกส์มาใช้เพื่อช่วยจำแนกกลิ่นหอมในข้าว โดยเปรียบเทียบกลิ่นหอมในข้าวเปลือกและ ข้าวกล้องโดยใช้ข้าว 10 พันธุ์ พบว่าเครื่องจมูกอิเล็กทรอนิกส์ไม่สามารถแยกข้าวที่มีกลิ่นหอมและ ไม่มีกลิ่นหอมในข้าวเปลือกออกจากกันได้แต่สามารถแยกข้าวที่มีกลิ่นหอมและไม่มีกลิ่นหอมในข้าวกล้องได้อย่างชัดเจน โดยสามารถแยกข้าวที่มีกลิ่นหอมออกเป็น 2 กลุ่มคือ 1) กลุ่มข้าวหอมกลิ่นใบเตยได้แก่ขาวดอกมะลิ 105กข15และหอมพะยอมและ 2) กลุ่มข้าวหอมเผือก ได้แก่ข้าวพันธุ์ลืมผัวและTainung 71 เพื่อเป็นการเพิ่มความหลากหลายทางพันธุกรรมด้านกลิ่นหอมในข้าว ไทยและเป็นทางเลือกให้แก่ผู้บริโภค จึงได้ดำเนินการถ่ายทอดลักษณะกลิ่นหอมคล้ายเผือกสู่ข้าว พันธุ์ปทุมธานี 1 โดยใช้การปรับปรุงพันธุ์แบบผสมกลับร่วมกับการใช้เครื่องหมายดีเอ็นเอช่วยใน การคัดเลือกลักษณะกลิ่นหอมคล้ายเผือก ทำการผสมข้ามระหว่างข้าวพันธุ์ปทุมธานี 1 (พันธุ์รับ) และข้าวพันธุ์ Tainung 71 (พันธุ์ให้) ซึ่งเป็นข้าวที่มีกลิ่นหอมคล้ายเผือก ได้ลูกผสมชั่วที่ 1จากนั้นผสมกลับไปยังพันธุ์ปทุมธานี 1 ได้ลูกผสมกลับชั่วที่ BC1F1และ BC1F2คัดเลือกลูกผสมกลับชั่วที่ BC1F2 ที่มีกลิ่นหอมคล้ายเผือกของพันธุ์ให้โดยใช้เครื่องหมายดีเอ็นเอ Naro 1 และมีผลผลิตต่อต้นมากกว่าพันธุ์ให้และพันธุ์รับ ได้จำนวน 10 ต้นจากนั้นนำลูกผสมกลับชั่วที่ BC1F3จำนวน 10 สาย พันธุ์ที่คัดเลือกไว้ไปปลูกทดสอบผลผลิตเบื้องต้นในแปลงทดลองร่วมกับพันธุ์พ่อแม่และพันธุ์เปรียบเทียบ พบว่าลูกผสมกลับชั่วที่ BC1F3 ทั้ง 10 สายพันธุ์มีผลผลิตต่อต้นไม่แตกต่างทางสถิติกับพันธุ์พอ่แม่และจากการประเมินกลิ่นหอมในเมล็ดข้าวกล้องด้วยเครื่องจมูกอิเล็กทรอนิกส์ พบว่ามี 8 สายพันธุ์ที่มีกลิ่นหอมคล้ายเผือกเหมือนกับข้าวพันธุ์ Tainung 71และอีก 2 สายพันธุ์มีกลิ่นหอม ใบเตยคล้ายข้าวพันธุ์ปทุมธานี 1 Aromatic rice in the market is often more expensive than other types of rice because it is desired by consumers. The aroma in rice is one of the important factors affecting the purchase of rice for cooking and eating. Detection of aroma in rice is done by sniffing by specialist because it requires experience and expertise in monitoring. In this study, electronic nose device was used for help in distinguishing aroma in rice by comparing the aroma of paddy and brown rice grains of 10 varieties. It was found that electronic nose could not separate the aromatic and non-aromatic rice in paddy rice. However, it could clearly separate the aromatic and non-aromatic rice in brown rice. The aromatic rice can be divided into two groups by this device: 1) rice with pandan-like aroma including Khao Dawk Mali 105, RD15 and Hompayom varieties and 2) rice with taro-like aroma aroma like taro including Luem Pua and Tainung 71 varieties. In order to increase genetic diversity of aromatic rice as an alternative for consumers, taro-like aromatic trait was transferred to Pathumthani 1rice variety by backcross breeding incombination with marker - assisted selection for taro-like aromatic trait. Crossing between Pathumthani 1 (recurrent parent) and Tainung 71 (donor parent) rice varieties was made to produce F1 hybrids. Then the F1 hybrids were backcrossed to Pathumthani 1 to generate BC1F1and BC1F2 progenies. Selection was conducted in BC1F2 progenies for taro-like aroma of donor parent using Naro 1 marker and for yield per plant higher than their parent as well. Ten lines of BC1F2 progeny were selected. Preliminary yield test of the 10 BC1F3 lines togather with their parent and check varieties was conducted in paddy field. It was shown that all of the 10 BC1F3lines were not statistically different from their parent in yield per plant. Evaluation of aroma in brown rice grains of these 10 BC1F3lines by electronic nose revealed that 8 lines had taro-like aroma of Tainung 71 while the remaining 2 lines showed pandan-like aroma of Pathumthani 1.

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักหอสมุด

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: tdckulib@ku.ac.th

Name: ประภา ศรีพิจิตต์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก

Name: ธานี ศรีวงศ์ชัย

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม

Created: 2560

Modified: 2566-05-31

Issued: 2566-05-31

วิทยานิพนธ์/Thesis

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

URL: https://kasetsart.idm.oclc.org/login?url=https://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/2560/naruephon-noi-all.pdf

CallNumber: SB191.R5.น9161

tha

DegreeName: วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: พืชไร่

Grantor: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	naruephon-noi-all.pdf	88.83 MB

ใช้เวลา

0.038497 วินาที