Abstract:
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวัดระดับการกระจายความเสี่ยงในการปลูกพืชของครัวเรือนเกษตรกรผู้ปลูกข้าว ด้วยดัชนี Crop Diversification Index (CDI) และ ดัชนี Modified Entropy Index (MEI) และวิเคราะห์ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการกระจายความเสี่ยงในการปลูกพืชของครัวเรือนเกษตรกรผู้ปลูกข้าวด้วยแบบจำลองโทบิท โดยใช้ข้อมูลจากการสัมภาษณ์เกษตรกรผู้ปลูกข้าว จังหวัดชัยนาท ในปีการเพาะปลูก 2557/2558 จำนวน 335 ตัวอย่าง ผลการศึกษา พบว่า เกษตรกรผู้ ปลูกข้าวในจังหวัดชัยนาทมีค่าดัชนี Crop Diversification Index (CDI) เฉลี่ยเท่ากับ 0.1361 และค่าดัชนี Modified Entropy Index (MEI) เฉลี่ยเท่ากับ 0.2694 แสดงให้ว่าเกษตรกรผู้ปลูกข้าวมีการกระจายความเสี่ยงในระดับต่ำ สำหรับ ผลการศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการกระจายความเสี่ยงในการปลูกพืชของครัวเรือนเกษตรกรผู้ปลูกข้าว โดยใช้แบบจำลองโทบิท พบว่าปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการกระจายความเสี่ยงในเชิงบวกอย่างมีนัยสำคัญ ได้แก่ แรงงานครัวเรือน การจ้างแรงงาน ลักษณะการถือครองที่ดิน ลักษณะที่ดินทางการเกษตร การเข้าถึงชลประทาน การอบรมผลิตพืชอื่น และทัศนคติด้านประโยชน์ของการจัดการความเสี่ยง ส่วนปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการกระจายความเสี่ยงในเชิงลบอย่างมีนัยสำคัญ ได้แก่ ทัศนคติด้านการปรับปรุงดิน ทัศนคติด้านความยุ่งยากในการจัดการฟาร์ม ทัศนคติด้านความเหมาะสมของพืื้นที่ปลูกข้าว และทัศนคติด้านความมั่นคงของการปลูกข้าว
This study aims at measuring the degree of crop diversification among rice farmers using the Crop Diversification Index (CDI) and Modified Entropy Index (MEI) and analyzing factors influencing crop diversification among rice farmers crop year based on Tobit model. The interview data of 335 rice farmers in Chainat province during 2014/15 crop year is used in the study. The results show that theaverage CDI and MEI is 0.1361 and 0.2694respectively, indicating that the extent of crop diversification among rice farmers is relatively low. Factors that have positive significant influences on crop diversification include family labor, hired labor, land tenure, topography, access to irrigation, cultivation training of other plants and an attitude towards benefit of diversification management. Factors that have negative significant influences are attitudes towards soil improvement, difficulty of farm management, suitability of paddy field and paddy cultivation security.