การศึกษาองค์ประกอบทางเคมีและสารพฤกษเคมีในเมล็ดข้าวไร่ที่ปลูกในพื้นที่ที่มีการบำรุงดินโดยการเติมปุ๋ยอินทรีย์

Study on chemical composition and phytochemical in upland rice and planted on amendment area by added organic fertilizer

Name: เสาวภา สิทธิโชคธรรม

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์. วท.ม. (คหกรรมศาสตร์) 2560

Classification :.LCCS: TX558.R5

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สาขาคหกรรมศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์

ThaSH: ข้าว -- องค์ประกอบ

ThaSH: ข้าว -- แง่โภชนาการ

ThaSH: ข้าว -- คุณภาพ

ThaSH: สารพฤกษเคมี

ThaSH: ปุ๋ยอินทรีย์

Abstract: การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะทางกายภาพ คุณภาพทางเคมี และสารพฤกษเคมีในเมล็ดข้าวไร่ที่ได้จากการปลูกแบบไม่บำรุงดิน และบำรุงดินด้วยปุ๋ยอินทรีย์ (หมักจากฟางข้าวและดินขุยไผ่) ทดลองปลูกในพื้นที่การเกษตรของเกษตรกรชาวปกาเกอะญอ ตำบลห้วยสัตว์ใหญ่ อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์พบว่า ในภาพรวมของข้าวไร่เมื่อทำการบำรุงดินด้วยปุ๋ยอินทรีย์ไม่ส่งผลกระทบต่อลักษณะทางกายภาพ คุณภาพทางเคมี และสารพฤกษเคมี แต่มีการเปลี่ยนแปลงบ้างในบางพันธุ์โดยแตกต่างกันแต่ละพันธุกรรมที่ได้รับผลกระทบ เช่น การบำรุงดินด้วยปุ๋ยอินทรีย์ไม่มีผลต่อลักษณะทางกายภาพของเมล็ดข้าวไร่พันธุ์นาสาร (p>0.05) แต่มีผลทำให้ข้าวไร่พันธุ์บือซูเซ้อลา บือกอบิ แพท่อตะกีดี้ บอแผซู กิพู ในหลวง และอังเจิงใหญ่มีน้ำหนักต่อเมล็ดเพิ่มขึ้น (p≤0.05) นอกจากนี้การได้รับการบำรุงดินต่างกันไม่มี ผลต่อรูปร่างของเมล็ดข้าวไร่ ส่วนสารพฤกษเคมีพบว่า การบำรุงดินด้วยปุ๋ยอินทรีย์ไม่มีผลต่อปริมาณ แอลฟา-โทโคฟีรอล และแกมมา-ออริซานอลของข้าวไร่ทุกพันธุ์ยกเว้น ข้าวไร่พันธุ์บือกอบิ กิพู และ อังเจิงใหญ่ แต่มีผลทำให้ข้าวไร่พันธุ์แพท่อกอบิมีปริมาณไฟโตสเตอรอล (Campesterol Stigmasterol B-Sitosterol และไฟโตสเตอรอลรวม) เพิ่มขึ้น (p≤0.05) และความสัมพันธ์ของแต่ละพารามิเตอร์ระหว่างตัวอย่างที่ทดลองปลูกแบบไม่บำรุงดินและบำรุงดินด้วยปุ๋ยอินทรีย์พบว่า คุณภาพทางเคมี (ความชื้น ไขมัน กรดไฟติก และทองแดง ยกเว้น อะไมโลส) เป็นพารามิเตอร์ที่อาจได้รับผลกระทบเนื่องจากการบำรุงดินด้วยปุ๋ยอินทรีย์โดยแตกต่างกันในแต่ละพันธุ์ข้าวไร่ ขณะที่ลักษณะทางกายภาพและสารพฤกษเคมีเป็นพารามิเตอร์ที่ได้รับผลกระทบเนื่องจากการบำรุงดินน้อย ซึ่งอาจเป็นผลจากการถูกควบคุมโดยปัจจัยทางพันธุกรรม แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นการศึกษาในครั้งนี้พบว่า ข้าวไร่พันธุ์ในหลวง มีน้ำหนักต่อเมล็ดเพิ่มขึ้น มีปริมาณอะไมโลสปานกลาง และมีปริมาณสารประกอบฟี นอล (153.25 มิลลิกรัมสมมูลกรดแกลลิกต่อ 100 กรัม น้ำหนักแห้ง) และฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระด้วยวิธี DPPH (771.24 มิลลิกรัมสมมูล Trolox ต่อ 100 กรัม น้ำหนักแห้ง) และ FRAP (1079.51 มิลลิกรัมสมมูลเฟอร์รัสซัลเฟตต่อ 100 กรัมน้ำหนักแห้ง) มากที่สุดแสดงให้เห็นว่า ข้าวไร่พันธุ์ในหลวงอาจเป็นพันธุ์ข้าวไร่ที่น่าจะได้รับการส่งเสริมให้เกษตรกรเพาะปลูก และบริโภค นอกจากนี้เกษตรกรยังสามารถใส่ปุ๋ยอินทรีย์ที่ผลิตเอง โดยที่ไม่ส่งผลต่อลักษณะทางกายภาพ และสารพฤกษเคมีของเมล็ดข้าวไร่ The aims of this study were investigated physical characteristics, chemical quality and phytochemical in upland rice seed derived from planted no the soil amendment and amendment area by added organic fertilizer (fermented from rice straw and bamboo soil: OF). The upland rice varieties were grown in ethnic minority (Pa-gha-ker-yor) farmer’s field at Hua-Hin, Prachuap Khiri Khan province. The results showed that overview of upland rice varieties in this study showed the soil amendment with OF not affected on physical, chemical quality and phytochemical. These parameters have some change in some varieties and each hereditary has different responsiveness such as the soil amendment with OF were not effected to the physical characteristics in the seed of Nah San(p>0.05). But the seed of Beu Soo Ser Lah, Bue Gaw Bi, Pae Taw Ta Gi Di, Baw Pea Soo, Gi Poo, Nai Luang and Aung Jerng Yai varieties treated OF had significantly increased in weight per seed (p≤0.05). However, different treated soil was not effected to a shape of upland rice seed. The results of phytochemical showed that the soil amendment with OF not affected to ��-tocopherol and ��-oryzanol of all upland rice varieties (p>0.05) except Beu Gaw Bi, Gi Poo and Aung Jerng Yai varieties. Pae Taw Gaw Bi variety treated OF had significantly increased in phytosterol (Campesterol,Stigmasterol, ��-sitosterol and Total phytosterol) (p≤0.05). Analysis Correlation of each parameters between upland rice planted no the soil amendment and treated OF revealed that chemical quality (moisture, fat,phytic acid and copper except amylose) are parameters affected due to treated OFbydifferent in each upland rice varieties. Physical characteristics and phytochemical both low affected from treated OF which may be main controlled by hereditary. However, the results indicated that Nai Luangvariety had increased to weight per seed, medium-amylose and contained the highest amount of total phenolic content (153.25 mg GAE/100g DW) DPPH (771.24 mg TE/100g DW ) and FRAP (1079.51 mgFeSO4/100g DW). Therefore, Nai Luang variety is rice variety should be encouraged to cultivate and consume. However, farmers can use their own’ organic fertilizer. It does not affect on physical characteristics and phytochemical of upland rice seed.

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักหอสมุด

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: tdckulib@ku.ac.th

Name: ทวีศักดิ์ เตชะเกรียงไกร

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก

Name: พรรณธิภา ณ เชียงใหม่

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม

Name: ปราโมทย์ แพงคำ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม

Created: 2560

Modified: 2566-05-23

Issued: 2566-05-23

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

URL: https://kasetsart.idm.oclc.org/login?url=https://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/2560/saowapa-sit-all.pdf

CallNumber: TX558.R5.ส517

tha

DegreeName: วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: คหกรรมศาสตร์

Grantor: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	saowapa-sit-all.pdf	3.3 MB	15	2026-05-26 18:16:01

ใช้เวลา

0.031115 วินาที