การศึกษาวิเคราะห์ปรัชญาการจัดงานศพของชาวพุทธจังหวัดร้อยเอ็ด

Name: พระครูปลัดรังสรรค์ คุณสาโร (ตุ้มม่วง)

Organization : ผู้วิจัย

keyword: ปรัชญาการจัดงานศพ

; ชาวพุทธจังหวัดร้อยเอ็ด

Abstract: การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาการจัดงานศพของชาวพุทธภาคอีสาน 2) เพื่อศึกษาการจัดงานศพของชาวพุทธจังหวัดร้อยเอ็ด 3) เพื่อศึกษาวิเคราะห์ปรัชญาการจัดงานศพของชาวพุทธจังหวัดร้อยเอ็ด เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ศึกษาข้อมูลจากพระไตรปิฎก เอกสาร และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง มีผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 25 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลแบบวิธีพรรณนาตามหลักอุปนัยวิธี ผลการวิจัยพบว่า 1. การจัดพิธีศพของชาวอีสานเป็นการทำตามประเพณีที่ได้ถือปฏิบัติกันมา เช่น การอาบน้ำศพ แต่งตัวให้ศพ และมัดตราสัง และนิมนต์พระสงฆ์มาทำพิธีบังสุกุลแล้วจึงบรรจุศพ และจะตั้งศพไว้เพื่อบำเพ็ญกุศล จึงนำศพไปเผา และไม่นิยมอาบน้ำศพและเผาศพที่ตายโหง ศพตายท้องกลม และศพทารก จะใช้วิธีการฝังดิน 2. การจัดงานศพของชาวพุทธจังหวัดร้อยเอ็ด ยึดคติความเชื่อตามประเพณีภาคอีสาน ไม่นิยมอาบน้ำ และเผาศพที่ตายโหง ตายท้องกลม จะใช้วิธีฝังดิน ส่วนการเก็บศพนั้นขึ้นอยู่ฐานะของญาติผู้ตายแต่ไม่เกิน 3 วัน เพราะไม่มียาฉีดกันเน่าใช้เพียงปูขาว ยาสูบปูรองพื้นโลง ปัจจุบันจะเก็บศพด้วยโลงเย็นจึงเก็บไว้นานเพื่อรอญาติที่อยู่ไกลได้มาร่วมงานศพ 3. แนวคิดปรัชญามีดังนี้ 1) พุทธอภิปรัชญา มีจะปรากฏในบทสวดมาติกา อภิธรรม ซึ่งเป็นการสาธยายถึงจิต เจตสิก รูป นิพพาน 2) พุทธญาณวิทยา เกิดจากการนำเอาสิ่งที่ได้จากการฟังเทศน์แล้วนำไปพิจารณาจนเกิดเป็นองค์ความรู้ และพิจารณาคติธรรมที่ได้นั้นอย่างต่อเนื่อง 3) พุทธ จริยศาสตร์ ได้แก่ ศีล คนไปร่วมงานศพจะได้รับศีลเพื่อสำรวมกายวาจา กุศลกรรมบถ 10 เป็นการสำรวมกาย วาจา ใจ และการพัฒนาปัญญาด้วยการนำเอาคติธรรมที่ได้จากเข้าร่วมงานศพไปใช้ดำเนินชีวิตด้วยความไม่ประมาทตามหลักมัชฌิมาปฏิปทา

Abstract: The objectives of this research were: 1) to study the funeral arrangements of Buddhists in the Isan region; 2) to study the funeral arrangements of Buddhists in Roi Et Province; 3) to analyze the philosophy of funeral arrangements of Buddhists in Roi Et Province. This study was a qualitative research conducted by studying the information from the Tipitaka, documents and related research. There were 25 key informants. The obtained data were analyzed by descriptive analysis method based on inductive method. The research results were as follows: 1) The funeral rites of Isan people are based on traditions that have been practiced, such as bathing the corpse, dressing for the corpse and tying the ceremonial seal, and inviting monks to perform the requiem ceremony and then filling the body. Also, the body is set for merit making, and bring the body to cremation. Bathing the body and cremating the dead bodies from accidents, death during pregnancy or infant bodies are not practiced but for these, the method of burial is used. 2) Funeral arrangements for Buddhists in Roi Et Province adhere to the beliefs according to the traditions of the northeastern region. Bathing and cremation of the dead bodies from accidents, death during pregnancy or infant bodies are not conducted, the method of burial is used. Keeping the body depends on the status of the relatives, but not more than 3 days, because there is no anti-rotting drug, only lime and tobacco coffin flooring. Nowadays, the bodies are kept in cold coffins, so they are kept for a long time to wait for distant relatives to attend the funeral. 3) Philosophy concepts are as follows: 1) Buddhist metaphysics appears in the chant of Matika-Abhidhamma, which is a recitation of the mind, Cetasika, Rūpa, Nibbāna; 2) Buddhist epistemology arises from taking what has been obtained from listening to the sermon and taking it into consideration until it becomes a body of knowledge and continually contemplate the dhamma that has been obtained; 3) Buddhist ethics, namely the precepts, people attending funerals will receive precepts for the reconciliation of the body and speech; Kusala-Kammapatha 10, which is the reconciliation of the body, speech, and mind, and the development of wisdom by adopting the morals gained from attending the funeral to live with negligence in accordance with the Middle Path Principle.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. ส่วนหอสมุดกลาง

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: ผศ. ดร.จรัส ลีกา

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: ผศ. ดร. พระครูภาวนาโพธิคุณ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2564

Modified: 2023-07-16

Issued: 2566-05-23

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

Level: ปริญญาเอก

Descipline: สาขาวิชาปรัชญา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

DegreeName: พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	LayxMhMKKQPxD7sffJ7SUDdd8obKNTms6Mj0E5OZ.pdf	2.41 MB	10	2025-06-11 12:16:32

ใช้เวลา

0.035102 วินาที