การแสวงหาโอกาสและความคาดหวังในชีวิตของผู้อาศัยอยู่ในชุมชนแออัด ในกรุงเทพมหานคร

Name: สุรัตน์ พักน้อย

Organization : ผู้วิจัย

keyword: การแสวงหาโอกาส

; ความคาดหวังในชีวิต

; ผู้อาศัยอยู่ในชุมชนแออัด

; ในกรุงเทพมหานคร

Abstract: ดุษฎีนิพนธ์นี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาพฤติกรรมการเรียนรู้ การใช้ชีวิต และความคาดหวังในชีวิตของผู้อาศัยอยู่ในชุมชนแออัดในกรุงเทพมหานคร 2) เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการแสวงหาโอกาสและคาดหวังในชีวิตของผู้อาศัยอยู่ในชุมชนแออัดในกรุงเทพมหานคร และ 3) เพื่อศึกษากระบวนการ รูปแบบการแสวงหาโอกาสไปสู่ความสำเร็จในชีวิตของผู้อาศัย อยู่ในชุมชนแออัด ในกรุงเทพมหานคร ซึ่งเป็นการวิจัยแบบผสมผสาน โดยแบ่งการวิจัยเป็น 2 รูปแบบ ได้แก่ การวิจัยเชิงปริมาณ จากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 400 คน โดยใช้สถิติเชิงพรรณนา แสดงเป็นค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ยเลขคณิต และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ถดถอยพหุคูณ และการวิจัยเชิงคุณภาพ จากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 20 คน โดยใช้การอธิบาย และให้ความสำคัญกับปรากฏการณ์ทางสังคมที่เกิดขึ้นบนฐานคติของการตีความของเนื้อหา ผลการศึกษาวิจัย พบว่า คนในชุมชนส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ร้อยละ 65.5 อายุอยู่ระว่าง 31-45 ปี ร้อยละ 40 ประกอบอาชีพเป็นพนักงานบริษัท ร้อยละ 29 มีสถานภาพสมรส/อยู่ด้วยกัน/แยกกันอยู่ ร้อยละ 54.5 มีระดับการศึกษาอยู่ที่มัธยมศึกษาตอนปลาย, ปวช. หรือเทียบเท่า ร้อยละ 32.3 พฤติกรรมด้านการเรียนรู้ พบว่า คนในชุมชนส่วนใหญ่มีความสนใจในการแสวงหาความรู้น้อย โดยคนส่วนใหญ่ได้รับการศึกษาในระดับต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐานที่ภาครัฐกำหนด มีความขวนขวายในการพัฒนาทักษะต่อยอดความรู้ความสามารถของตนเองน้อยมาก พฤติกรรมด้านการใช้ชีวิต พบว่า คนในชุมชนส่วนใหญ่ขาดความรักความสามัคคีกัน ให้ความร่วมมือกับทางภาครัฐและผู้นำชุมชนน้อยมาก ต้องดิ้นรนและทำทุกวิธีทางเพื่อหาเลี้ยงครอบครัว ค่อนข้างไร้ซึ่งความเป็นความระเบียบเรียบร้อย ขาดวินัยในตนเอง ไม่มีความรับผิดชอบต่อสังคม ติดสุราและเสพยาเสพติด มั่วสุม ติดการพนัน มีความก้าวร้าวใช้ความรุนแรง และด้านความคาดหวังในชีวิต พบว่า คนในชุมชนส่วนใหญ่ มีคาดหวังให้ตนเองมีความมั่งคั่ง มีเงินเพียงพอต่อการใช้จ่ายที่จำเป็นในชีวิตประจำวัน สามารถส่งเสียบุตรหลานให้ได้รับการศึกษา รวมถึงค่ารักษาพยาบาลในยามที่ได้รับความเจ็บป่วย คาดหวังให้ตนเองมีความอยู่รอดปลอดภัยในสังคมและคาดหวังให้ตนเองและครอบครัวมีความเป็นอยู่ที่ดี มีคุณภาพชีวิตที่ดี ใช้ชีวิตอย่างมีความสุข ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการแสวงหาโอกาสและความคาดหวังในชีวิต พบว่า ปัจจัยด้านทุนทางเศรษฐกิจ ได้แก่ ทุนทางการเงิน คือการมีทุนหรือทรัพย์สินทางการเงิน และการมีทรัพย์สินหรือสิ่งของมีค่า รวมถึงทรัพยากรต่าง ๆ มีความสัมพันธ์ต่อการแสวงหาโอกาสและความคาดหวัง ในชีวิต อยู่ในระดับมาก ( = 3.59; SD = 1.015) ปัจจัยด้านทุนทางสังคม ได้แก่ การได้รับการสนับสนุนจากครอบครัวและญาติมิตร การได้รับการสนับสนุนจากเครือข่ายต่าง ๆ ของภาคเอกชน เช่น มูลนิธิ บริษัท องค์กรการกุศล เป็นต้น และนโยบายภาครัฐ รวมถึงการสร้างพลังให้กับคน ในชุมชน มีความสัมพันธ์ต่อการแสวงหาโอกาสและความคาดหวังในชีวิต อยู่ในระดับมาก ( = 3.65; SD = 1.024) ปัจจัยด้านเรียนรู้ ได้แก่ การเป็นผู้มีประสบการณ์ มีความรู้ และมีทักษะ การเรียนรู้ถึงแนวทางความสำเร็จของคนอื่นแล้วนำมาปรับใช้ มีความสัมพันธ์ต่อการแสวงหาโอกาสและความคาดหวังในชีวิต อยู่ในระดับมาก ( = 3.65; SD = 1.070) ปัจจัยด้านหลักพุทธธรรม ได้แก่ กระบวนการคิดโดยใช้สติปัญญาไตร่ตรองอย่างรอบคอบ และการลงมือทำด้วยความสม่ำเสมอ กระทำด้วยความรัก ความขยัน ความอดทน การกระทำด้วยความเอาใจใส่ และกระทำด้วยความคิดที่ถูกต้อง มีความสัมพันธ์ต่อการแสวงหาโอกาสและความคาดหวังในชีวิต อยู่ในระดับมาก ( = 3.72;SD = 0.096) โดยมีค่านัยยะสำคัญทางสถิติที่ระดับน้อยกว่า 0.05 มีอำนาจในการทำนาย หรือพยากรณ์ตัวแปรตามได้ 84.6 % (R2 = 0.846) ส่วนกระบวนการ รูปแบบการแสวงหาโอกาสไปสู่ความสำเร็จในชีวิตของผู้อาศัยอยู่ในชุมชนแออัด ในกรุงเทพมหานคร พบว่า รูปแบบการแสวงหาโอกาสโดยอาศัยปัจจัยภายใน ประกอบไปด้วย การสร้างพลัง องค์ความรู้ กรอบความคิด การลงมือทำ และอาศัยปัจจัยภายนอก ได้แก่ ทุนทางการเงิน ครอบครัว นโยบายภาครัฐ ภาคีเครือข่าย โดยผ่านกระบวนการ ดังนี้ การตั้งเป้าหมาย ประกอบ ไปด้วยความชัดเจน ซึ่งจะเป็นจุดหมายทำให้เรามองเห็นได้ง่ายและเป็นยึดเหนี่ยว มีแนวทางที่สามารถปฏิบัติได้จริง และเป้าหมายนั้นต้องเป็นเป้าหมายที่เป็นไปได้จริง ๆ ไม่ใช่แค่ความเพ้อฝันหรือเป็นสิ่งที่เป็นไปไม่ได้ รวมถึงมีการกำหนดระยะเวลาที่ชัดเจน การวางแผน ประกอบด้วย เป็นแผนที่ปฏิบัติได้จริง และมุ่งความสำเร็จตามเป้าหมายที่กำหนด มีความชัดเจน มีความประหยัดและมีประสิทธิภาพ มีความยืดหยุ่นและสามารถปรับเปลี่ยนได้ และมีความคล่องตัวสูง เป็นที่ยอมรับจากฝ่ายต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องและไม่สร้างความขัดแย้ง การปฏิบัติตามแผน ประกอบด้วย การติดตามผล ตรวจสอบความก้าวหน้าระหว่างการปฏิบัติกับผลผลิตของปฏิบัติ เพื่อให้เกิดความมั่นใจว่าดำเนินการไปตามแผนที่วางไว้ และการประเมินผลว่ามีการดำเนินงานเป็นไปตามแผน ตามขั้นตอน ตามกฎเกณฑ์และตามเวลาที่กำหนดหรือไม่ และการแก้อุปสรรคปัญหา ประกอบด้วย การสังเกตว่าอุปสรรคปัญหาเหล่านั้นมีอะไรเป็นต้นเหตุและเกิดจากสาเหตุใด การวิเคราะห์ปัญหาว่ามีความเป็นไปได้มากน้อยแค่ไหน หนักเบาเพียงใด การสร้างทางเลือกเพื่อให้เกิดทางเลือกที่หลากหลาย และการประเมินทางเลือกว่าจะดำเนินไปในทิศทางใด หรือมีวิธีไหนที่เหมาะสมที่สุด

Abstract: This dissertation was aimed 1) to explore learning behaviors, life spending and life expectation; 2) to study factors relating to seeking opportunity and life expectation; and 3) to investigate the process, pattern of opportunity sought to life success among the residents in a slum in Bangkok. It was a mixed research classified into 2 patterns, i.e. a quantitative research conducted with 400 samples using descriptive statistics, percentage, means, standard deviation (S.D.) and multiple regression correlation coefficient statistics for collected data analysis. Also a qualitative research was conducted with 20 key informants by explaining and paying importance to social phenomenon arisen founded on content interpretation. The results revealed that 56.5% of most slum residents were female. 40% were around 31- 45 years old. 29% were company employees. 54.5% were married/ co-habitation/divorce. 32.3% were educated in senior high school, vocational certificate or equivalent. With their learning behaviors, most slum residents were less interested in seeking knowledge. They were educated lower than standard criteria specified by the State. There was least endeavor to develop their skills to enhance their knowledge. It was found in their life spending that most slum residents lacked affection and unity, least cooperation with the public sectors and the community leaders. They struggled and did every way to raise their families. They were likely lacking orders, lacking self-discipline, lacking social responsibility, alcoholism, addiction, assembling for unlawful purposes, addicted to gambling, aggressive and violent. With regards to life expectation, it was found that most slum resident expected wealth, adequate money for daily life expenditures, ability to pay for their children’s education and hospital bills when being sick. They expected that they were safe in societies and they themselves and their families deserved wellbeing, good quality of life and spending life with happiness. Factors relating to seeking opportunity and life expectation, the study revealed that the economic capital i.e. monetary capital was to have fund or monetary property, having properties and valuable things including various resources had relationship with seeking opportunity and life expectation at high level ( = 3.59; SD = 1.015). With social capital, which was being supported from families and relatives, being supported by various private networks such Foundations, Companies, and Philanthropic Organizations and so on, the state policy, including empowering people in the community had relationship with seeking opportunity and life expectation at high level ( = 3.65; SD = 1.024). Factors of learning involved being the experienced persons, owning knowledge and skills, learning about the ways to success of others and their applications had relationship with seeking opportunity and life expectation at high level ( = 3.64; SD = 1.070). Factors about the principles of Buddhadhamma involved thinking process with wisdom and careful reflections, regular practices, doing with love, diligence, industriousness, attentiveness, and doing with right thinking had relationship with seeking opportunity and life expectation at high level ( = 3.72; SD = 0.960). There was statistical significance less than 0.05 levels, owning the power of prediction or able to forecast variables at 84.6% (R2 =0.846). As of the process, patterns of seeking opportunity to life success of the slum residents in Bangkok, it revealed that the pattern of seeking opportunity relied on internal factors involving empowerment, knowledge, conceptual framework, taking action, whereas the external factors were monetary capital, family, state policy, and network partners through the following process. They were setting goals with clarity which would be the targets which eased seeing and attachment. There were ways for real practices and the goals had to be real rather than dreams or the impossibility. This included to clearly specify time with planning for real practices added with focusing on success as targeted. There demanded clarity, frugality, efficiency, flexibility, changeability, high expedition, acceptable to all parties related, conflict-free, following plans with pursuits and progression check between practices and outcomes. This was to create conviction that all actions followed plans while evaluating whether plans, process, criteria and time-frame had been adhered to. Problem solving included observations on what were obstacles and what caused them. In analyzing problems, to what extent was their possibility, and their severities? It needed creating multiple choices for diverse alternatives and the evaluating them where directions should be taken or which was the most appropriate approach.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. ส่วนหอสมุดกลาง

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: รศ.ดร.โกนิฎฐ์ ศรีทอง

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: พระสุธีรัตนบัณฑิต, รศ.ดร.

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2565

Modified: 2023-07-09

Issued: 2566-05-15

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต

Level: ปริญญาเอก

Descipline: สาขาวิชาการพัฒนาสังคม

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	OjCU5NTlGKxFFx8xX8vQaJMg8eHjsD3cLBVSwAoV.pdf	16.13 MB	23	2025-11-20 11:52:12

ใช้เวลา

0.030793 วินาที