รูปแบบการด้าเนินวิถีชีวิตตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงของชุมชนริมน้าจันทบูร

Name: ศุภกิจ ภักดีแสน

Organization : ผู้วิจัย

Name: จิตสุดา คำมุงคุณ

Organization : ผู้วิจัย

keyword: รูปแบบการดำเนินวิถีชีวิต

; ชุมชนริมน้ำจันทบูร

; หลักเศรษฐกิจพอเพียง

Abstract: การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ (1) เพื่อศึกษาความเป็นมาและวิถีชีวิตของชุมชนริมน้ำจันท บูร (2) เพื่อศึกษาการประยุกต์ใช้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของชุมชนริมน้ำจันทบูร (3) เพื่อ นำเสนอรูปแบบการดำเนินวิถีชีวิตตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงของชุมชนริมน้ำจันทบูร ระเบียบวิธีวิจัยใช้แบบผสานวิธี (Mixed Methods) ระหว่างการวิจัยเชิงคุณภาพและเชิง ปริมาณ (1) การวิจัยเชิงคุณภาพ กำหนดผู้ให้ข้อมูลหลัก (Key Informants) 11 คน เลือกแบบเจาะจง จากผู้ทรงคุณวุฒิเครื่องมือเก็บข้อมูล ได้แก่ แบบสัมภาษณ์เชิงลึกที่มีโครงสร้าง (Structure In-Depth Inteview) เก็บข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกตัวต่อตัว (Face-to-Face In-Depth Inteview) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการพรรณนาความ (Desciptive Interpretation) (2) การวิจัยเชิงปริมาณ เก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 190 คน จากจำนวนประชากร 364 คน ด้วยแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า 1. ความเป็นมาและวิถีชีวิตของชุมชนริมน้ำจันทบูร พบว่า ชุมชนริมน้ำจันทบูร เป็น ชุมชนเก่าแก่ที่มีประวัติยาวนานมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา ในอดีตเคยเป็นศูนย์การค้าที่รุ่งเรือง ชุมชนที่มีการผสมผสานกันอย่างลงตัวของศาสนา วัฒนธรรมประเพณี ศิลปกรรม และผู้คนที่อาศัยอยู่ ร่วมกันอย่างกลมกลืน เมื่อนักท่องเที่ยวเดินทางท่องเที่ยวจะได้รับความรู้ไปในตัวด้วย นั่นคือการเที่ยว ไปแล้วก็เรียนรู้ไปด้วย ชุมชนริมน้ำจันทบูรนั้น เป็นชุมชนเส้นทางสายเศรษฐกิจวัฒนธรรม ที่สะท้อน ความเข้มแข็ง ความมีวิสัยทัศน์ที่ดี น่าสนใจในการขับเคลื่อนชุมชนแห่งวิถีวัฒนธรรมนี้ให้เป็นชุมชนที่ เข้มแข็ง 2. การประยุกต์ใช้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของชุมชนริมน้ำจันทบูร พบว่า 2.1 การดำเนินวิถีชีวิตด้านเศรษฐกิจ ชุมชนมี "วิสาหกิจชุมชน" ค้าขายสินค้าตาม ความเหมาะสม โดยไม่หวังกำไรเกินควร เพื่อให้นักท่องเที่ยวได้ความพึงพอใจในชุมชน เพื่อเป็นการ ส่งเสริมการท่องเที่ยวในชุมชนอย่างยังยืน การกินอยู่อย่างพอเพียง ประหยัด ไม่ฟุ้งเพ้อ ชุมชนริมน้ำ จันทบูร มีการเสนอวิธีที่ดำเนินการให้สอดคล้องกับความต้องการของจังหวัด และจัดทำบัญชีรายรับ- รายจ่ายในครอบครัวอย่างสม่ำเสมอ เข้าร่วมกิจกรรมการออม 2.2 การดำเนินวิถีชีวิตด้านสังคม เป็นสังคมเมือง คนในชุมชนมีความสามัคคีกลม เกลียวช่วยเหลือพึ่งพาอาศัยกันการดำเนินการพัฒนาเป็นไปในรูปแบบที่เน้นการยอมรับนับถือซึ่งกัน และกันเป็นการดำเนินการและร่วมเรียนรู้ที่ทั้งกลุ่มแกนนำกับชาวบ้านมีปฏิสัมพันธ์กัน รวมถึง ชาวบ้านกับชาวบ้านแกนนำกับจังหวัด แกนนำกับองค์กรต่างๆ และแบ่งปันสิ่งของ หรือช่วยเหลือ เพื่อนร่วมงานในยามที่ต้องการความช่วยเหลือตามกำลังและอัตภาพ 2.3 การดำเนินวิถีชีวิตด้านทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม "แม่น้ำจันทบูร" เป็นหัวใจย่านการค้าเป็นชุมชนเมืองเราอาศัยคลองริมน้ำจันทบูร ขยะของชุมชนให้ใส่ถุงดำไว้ เช้า เย็น จะมีรถขยะมารับ จะมีถังขยะเทศบาลไว้คอยบริการ รูปแบบการปรับปรุงแต่ไม่เปลี่ยนแปลง สภาพ ดั้งเดิมของความเป็นชุมชนเก่าแก่ และวิถีชีวิตคนริมน้ำ รักษาวิถีธรรมชาติแบบเดิม ด้วยการอนุรักษ์ ปรับปรุง แต่ไม่เปลี่ยนแปลงไปมาก และทำรั้วกินได้โดยปลูกผักสวนครัวหรือผักกระถาง 2.4 การดำเนินวิถีชีวิตด้านวัฒนธรรม การฟื้นฟูวิถีชีวิตชุมชนดั้งเดิมตามชุมชนเป็น ถนนคนเดิน "ถนนวิถีชีวิตดั้งเดิม" สืบทอดกันมาตามวิถีชีวิตเป็นการผสมผสานวัฒนธรรมทางศาสนา การผสมผสานวัฒนธรรม 3 วัฒนธรรม คือ วัฒนธรรมไทย จีน ญวน และรูปแบบใหม่ที่เน้นเรื่องของ การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม เชิงวิถีชีวิตและเชิงอนุรักษ์ ชุมชนริมน้ำจันทบูรยังคงสืบทอดศิลปะและ วัฒนธรรมต่างๆ ในอดีตไว้ได้เป็นอย่างดีที่ไม่ได้นำออกมาจัดแสดงหรือสาธิตให้นักท่องเที่ยวได้ชม และ มีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ประเพณีของท้องถิ่นอันดีงาม ปฏิบัติตาม มีสืบทอดประเพณีอันดีงามใน ชุมชน เช่น เข้าร่วมประเพณีต่างๆ ในชุมชนที่จัดขึ้น 3. รูปแบบการดำเนินวิถีชีวิตตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงของชุมชนริมน้ำจันทบูร พบว่า ชุมชนริมน้ำจันทบูรเป็นชุมชนที่มีความหลากหลาย ด้านวัฒนธรรม เชื้อชาติ ศาสนา จนกลายมา เป็นอัตลักษณ์ของชุมชนริมน้ำจันทบูร อันเป็นทุนทางสังคมวัฒนธรรม เพราะ รูปแบบการดำเนินชีวิต ในอดีตส่วนใหญ่จะมุ่งเน้นไปในทางเรือไม่ว่าจะเป็นการค้า การขาย การติดต่อกัน, ส่วนรูปแบบการ ดำเนินชีวิตในปัจจุบันจะดำเนินไปทางด้านการขนส่งทางบก เปลี่ยนแปลงจากสภาพในอดีตที่เป็นทาง เรือ มาเป็นการคมนาคมทางบก หรือรถแทน เป็นชุมชนที่อาศัยอยู่สำหรับค้าขายส่วนใหญ่ ปัจจุบันจะ เป็นประชากรแฝง ที่มาเช่า หรือเซ้งกิจการ เช้งร้าน เช่าร้าน การค้า การขาย และการลงทุน รูปแบบ ที่ตลาดท่องเที่ยวไทยต้องการ ความต้องการที่จะอนุรักษ์และนำเสนอมิติความเป็นชุมชนในแบบที่เป็น ตัวของตัวเอง พาณิชย์จังหวัดเข้ามาเพื่อเสนอแผนการท่องเที่ยวในรูปแบบของเส้นทางสายเศรษฐกิจ วัฒนธรรมจึงน่าจะเป็นสิ่งที่ดี ที่ดึงดูดผู้คนเข้ามาในจังหวัด

Abstract: The purposes of this research were: (1) to study the history and way of life of Chanthaboon waterfront community, (2) to study the application of Sufficiency Economy Philosophy of Chanthaboon waterfront community and (3) to propose way of life model according to Sufficiency Economy Principles of Chanthaboon waterfront community. The research methods were mixed methods between qualitative and quantitative research: (1) qualitative research assigned 11 key informants selected by purposive sampling from the experts. Data collecting instrument was a structured in- depth interview. The data were collected using face-to-face in-depth interview and analyzed using descriptive interpretation and (2) quantitative research collected data from 190 samples of 364 population using a questionnaire. The data were analyzed using descriptive statistics such as: frequency, percentage, mean and standard deviation. The results found that: 1. The history and way of life of Chanthaboon waterfront community showed that Chanthaboon waterfront community was an ancient community that had a long history since the Ayutthaya period. In the past, it used to be a prosperous commercial center, a community that had a perfect blend of religions, cultures, traditions and arts and people who lived together harmoniously. When traveling, the tourists would gain knowledge as well, which meant traveling together with learning. Chanthaboon waterfront community was an economic and cultural route community that reflected strength and good vision, which made it was interesting to drive this cultural community to be a strong community. 2. The application of the Sufficiency Economy Philosophy of Chanthaboon waterfront community found that: 2.1 The way of life in terms of economy showed that the community had community enterprises to trade goods as appropriate without expecting for excessive profits in order to make the tourists satisfy with the community to promote sustainable tourism in the community. Eating sufficiently, saving, not being extravagant, Chanthaboon waterfront community had exhibited the carried-on methods in accordance with the needs of the province and regularly made income- expense account in the family, participated in saving activities. 2.2 The way of life in terms of society showed that it was an urban society. People in the community were harmonious, helping each other. The development process mainly focused on the form of mutual respect. It was an operation and mutual learning that both the villager leaders and the villagers interacted to each other, which included villagers and villagers, villager leaders and the province and the villager leaders and other organizations as well as shared things or helped colleagues when needed according to individual strength and condition. 2.3 The way of life in terms of natural resources and environment showed that "Chanthaboon River" was the heart of commercial area, an urban community. People depended on Chanthaboon waterfront. Community garbage had to be put in the black plastic bag. In the morning and in the evening, there was a garbage truck to pick up the garbage. There were municipal waste bins waiting to service. It was the improvement format, but not a change of the original condition of an ancient community and way of life of waterfront people. Keeping originally natural way by conserving and improving, but not changing much and making edible fence by growing home-grown vegetables or potted vegetables. 2.4 The way of life in terms of cultural showed that the restoration of traditional community way of life in the community to be a walking street "Traditional Way of Life Street" inherited according to the way of life was a combination of religious culture. It was a combination of three cultures including Thai, Chinese and Vietnamese cultures and a new style that focused on cultural tourism, way of life tourism and ecotourism. Chanthaboon waterfront community still decently inherited the arts and cultures in the past, which were not exhibited or demonstrated to the tourists, and participated in the conservation of good local traditions, followed and inherited good traditions in the community such as participated in tradition activities that conducted in the community. 3. The way of life model according to the Sufficiency Economy Principles of Chanthaboon waterfront community showed that Chanthaboon waterfront community was a community that had diversity of culture, nationality and religion until these became the unity of Chanthaboon waterfront community, which was considered as its social and cultural capital because most of lifestyle in the past focused on boat transportation whether it was trading, selling or contacting with others. Whereas, present lifestyle focuses on land transportation which changes from the past condition that depended on boat to land transportation or by car instead. In the past, it was a community that people lived there for trading. Nowadays, there is latent population who rents or leaseholds the businesses or shops. Trading and investment, the format that Thai tourism market required, the needs for conservation and presentation of community dimension in its own style, Provincial Commercial Office had proposed the tourism plan in the form of economic and cultural route, which would be a good way to attract people into the province.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. ส่วนหอสมุดกลาง

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: ได้รับทุนอุดหนุนการวิจัยจากมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย MCU RS 610761312

Role: ผู้ให้ทุน

Created: 2561

Modified: 2566-05-14

Issued: 2566-05-14

งานวิจัย/Research report

application/pdf

tha

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	2561-312 ดร.ศุภกิจ ภักดีแสน.pdf	9.2 MB	2	2023-12-03 15:46:47

ใช้เวลา

0.041938 วินาที