แนวทางการบริหารจัดการภัยพิบัติทางธรรมชาติของชุมชน: ศึกษากรณี บ้านจันทร์ และบ้าน เด่น ตำบลบ้านจันทร์ อำเภอกัลยาณิวัฒนา จังหวัดเชียงใหม่

Name: ประเสริฐ ปอนถิ่น

Organization : ผู้วิจัย

Name: พระครูสาทรธรรมสิทธิ์

Organization : ผู้วิจัย

Name: โสภา ปอนถิ่น

Organization : ผู้วิจัย

keyword: แนวทางการบริหารจัดการ

; ภัยพิบัติ

; ชุมชน

; ศึกษากรณี

; บ้านจันทร์

Abstract: การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์โครงการวิจัย 1) เพื่อศึกษาปัญหาและผลกระทบภัย พิบัติทางธรรมชาติของชุมชน 2) เพื่อศึกษาการจัดการภัยพิบัติทางธรรมชาติของชุมชน 3) เพื่อเป็น ข้อเสนอแนะแนวทางการป้องกัน แก้ไขและพัฒนาการจัดการภัยพิบัติทางธรรมชาติของชุมชน โดยใช้ การวิจัยเชิงคุณภาพ ได้แก่ การสัมภาษณ์เจาะลึก กับกลุ่มตัวอย่างของกลุ่มพระบัณฑิตอาสาพัฒนา ชาวเขา จำนวน 2 รูป กลุ่มข้าราชการองค์การเทศบาลตำบลบ้านจันทร์ จำนวน 5 คน สมาชิกสภา องค์การบริหารส่วนตำบล จำนวน 4 คน กลุ่มผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน จำนวน 6 คน 5) คณะกรรมการชุมชน/ตัวแทนประชาชนหมู่บ้านละ 6 คน รวม 12 คน รวมทั้งสิ้น 29 รูป/คน ผลการวิจัยมีดังนี้ 1. ปัญหาและผลกระทบภัยพิบัติทางธรรมชาติของชุมชน พบว่า ในฤดูฝนมีปริมาณ น้ำฝนเฉลี่ย 1,225 มิลลิเมตรต่อปี ทำให้เกิดผลเสียทางด้านการเกษตรโดยเฉพาะนาข้าว พืชผัก ผลไม้ ด้านอัคคีภัย ไม่เคยมีอัคคีภัยที่เกิดขึ้นในลักษณะเผาไหม้ทั้งหมู่บ้าน ด้านวาตภัย เคยมีผู้ประสบ ปัญหาพายฤดูร้อนซึ่งเกิดขึ้นทุกปี ด้านฝนแล้งหรือสภาวะการขาดน้ำ ชุมชนขาดน้ำในบ่อหรือลำห้วย ไม่มีน้ำอุปโภคและบริโภคในฤดูร้อน สภาวะความแห้งแล้งทางการเกษตร ไม่สามารถที่จะปลูกพืชผัก ชนิดต่างๆ ได้ ด้านอากาศหนาว ในฤดูหนาวจะมีอากาศหนาวมีอุณหภูมิของอากาศประมาณสาม องศาเซลเซียส ด้านภัยจากอุบัติเหตุทางคมนาคม มีการก่อสร้างถนน ร่องน้ำ ป้ายจราจร หรือบอก ทางยังไม่ชัดเจน ด้านภัยจากการก่อสร้าง ไม่มีวิศวกรเข้ามาควบคุมการก่อสร้างบ้านเรือน 2. การจัดการภัยพิบัติทางธรรมชาติของชุมชน พบว่า ทางองค์การบริหารส่วนตำบล บ้านจันทร์ มีการจัดการ ยุทธศาสตร์ และจัดสรรงบประมาณ ในการจัดการความเสี่ยงจากสาธารณ ภัยร่วมกับทั้งสองชุมชน มีการประชุมประจำเดือน เพื่อชี้แจงข่าวสารให้กับชาวบ้าน มีการวางแผน รับมือกับภัยพิบัติทางธรรมชาติตามฤดูกาล องค์การบริหารส่วนตำบลวัดจันทร์ได้ให้ความรู้ อบรม วิธีการ และเทคนิค มีการจัดตั้งกลุ่มองค์กรหรือคณะกรรมการเพื่อรับผิดชอบ เมื่อเกิดภัยพิบัติขึ้น โดยประสานองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านจันทร์ ระดับอำเภอ โรงพยาบาลประจำอำเภอ และ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพประจำตำบล มีการกำหนดที่พักอาศัยและบ้านเรือน เช่น ไฟไหม้บ้าน จะ มีการย้ายครอบครัวไปพักอาศัยอยู่กับญาติหรือเพื่อนบ้านใกล้เคียง เป็นการชั่วคราว 3. ข้อเสนอแนะแนวทางการจัดการภัยพิบัติทางธรรมชาติของชุมชน พบว่า การ จัดการและการวางแผน รัฐบาลควรมีหนังสือสั่งการหรือคำแนะนำให้เตรียมการล่วงหน้าในการ รับมือภัยพิบัติ ควรให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องมาให้ความรู้ด้านการป้องกันภัยพิบัติให้กับชุมชนทุกๆ ด้านทุกปี ควรมีการเตรียมการเรื่องบุคคล เครื่องมืออุปกรณ์ และยาพาหนะให้พร้อม การปลูก จิตสำนึกจิตอาสา การพัฒนาระบบอาสาสมัครเพื่อการจัดการภัยพิบัติ ส่งเสริมการผนึกกำลังของ ภาคส่วนต่างๆ ประสานงานของหมู่บ้านเรื่องที่เกี่ยวกับการป้องกันและแก้ไขปัญหา เมื่อเกิดภัยพิบัติ ทางธรรมชาติที่เกิดขึ้น ควรจะมีการแต่ตั้งคณะบุคคลของคณะกรรมการหมู่บ้านไปตรวจสอบและ ติดตามผล ควรจัดการภัยพิบัติโดยมุ่งเน้นประชาชนในชุมชนเป็นผู้ร่วมกอบกู้วิกฤติ ควรขยายความ ร่วมมือจากหน่วยงานและองค์กรมากขึ้น ควรมีกฎระเบียบที่มุ่งเน้นให้ความช่วยเหลือผู้เดือดร้อน อย่างเป็นธรรมตามสภาพความเสียหายที่เกิดขึ้น ควรมีเจ้าหน้าที่ของรัฐในระดับท้องถิ่นหรือ หน่วยงานเข้ามาสำรวจสภาพโครงสร้างบ้านเรือนแต่ละหลัง ให้ความรู้ประชากรในชุมชนในการ ป้องกันมลพิษ ให้ความรู้เกี่ยวกับการจัดการขยะในครัวเรือน

Abstract: The objectives of this research were 1) to study the problems and impacts of natural disasters in the community and 2) to study the management of natural disasters in the community and 3) to guide the prevention, correction and development of natural disaster management in the community by using the qualitative research with 29 participants, including depth interviews with group samples of 2 Buddhist hill tribe volunteers, 5 officers of Banchan subdistrict Municipality, 4 members of subdistrict administrative organization, 6 members of assistant and village headmen, and with 6 of committees and representatives of community. The research results were found as follows. 1. Problems and impacts of natural disasters in the community showed that in the rainy season, the average rainfall was 1,225 millimeters per year. It made agricultural impacts, especially rice fields, vegetables. There is no fire in the village. In the summer season, it has experienced with the summer storms which occur every year. In drought or dehydration, the villagers were faced with lack of water in the pond, no drinking water in summer and they cannot grow vegetables. In winter, it is cold and has a temperature of about three degrees Celsius. In order to we found the traffic accident especially construction of a road, a waterway, traffic sign or directions are not clear. 2. Disaster management in the community found that Banchan sub district administrative organization have strategic management and budget allocation to be avoided the public risk of both villages. There is monthly meeting to announce and explain the disaster management in each season. In addition the officers have provided knowledge, training, methods and techniques to villagers. There is organization or committee to response when a disaster occurs by coordinating with Banchan sub district administrative, district office municipality, district hospital, sub district health promotion hospital. These organizations will provide and support the accommodation and other facilities in case of emergency situation. 3. The proposed natural disaster management guidelines of the community found that the government should have a written order or instructions to prepare in advance for disasters. The relevant agencies should provide disaster prevention knowledge to the community every year. The government should prepare the staffs, equipment and medicines and also develop the volunteer to manage with natural disasters. There should be a committee of the village committee to monitor and follow up. Disaster management should focus on the community as a contributor to crisis and should expand cooperation from agencies and organizations. There should be rules that focus on helping those who suffer justly according to the condition of the damage. Local government officials should be consulted on the structure of each house and provide knowledge about household waste management.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. ส่วนหอสมุดกลาง

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: ได้รับทุนอุดหนุนการวิจัยจากมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย MCU RS 610759101

Role: ผู้ให้ทุน

Created: 2561

Modified: 2566-05-13

Issued: 2566-05-13

งานวิจัย/Research report

application/pdf

tha

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	2561-101 ผศ.ดร.ประเสริฐ ปอนถิ่น.pdf	3.64 MB	9	2025-09-11 11:44:45

ใช้เวลา

0.035299 วินาที