การพัฒนากลไกทางสังคมเพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างสันติตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจ พอเพียงของกลุ่มชาติพันธุ์ในภาคตะวันตก

Name: พระมหาคำพันธุ์ รณณชโย

Organization : ผู้วิจัย

Name: พระครูสังฆรักษ์ทรงพรรณ ชยทตฺโต

Organization : ผู้วิจัย

keyword: การพัฒนา

; กลไกทางสังคม

; การอยู่ร่วมกันอย่างสันติ

; หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

; กลุ่มชาติพันธุ์ ภาคตะวันตก

; ภาคตะวันตก

Abstract: การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาการเสริมสร้างความเข้มแข็งของสถาบันครอบครัวตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของกลุ่มชาติพันธุ์ในภาคตะวันตก (2) ศึกษาพุทธธรรมาภิบาล: กลไกการปกครองเพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างสันติของกลุ่มชาติพันธุ์ในภาคตะวันตก (3) ศึกษาการประกอบสัมมาอาชีพตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างสันติของกลุ่มชาติพันธุ์ในภาคตะวันตก (4) ศึกษาการประยุกต์ใช้หลักเบญจศีลเพื่อส่งเสริมการอยู่ร่วมกันอย่างสันติของกลุ่มชาติพันธุ์ในภาคตะวันตก (5) ศึกษากระบวนการมีส่วนร่วมอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมเพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างสันติของกลุ่มชาติพันธุ์ในภาคตะวันตก และ (6) นำเสนอต้นแบบกิจกรรมการพัฒนากลไกทางสังคมเพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างสันติตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของกลุ่มชาติพันธุ์ในภาคตะวันตก โดยการวิจัยครั้งนี้เป็นวิจัยเชิงปฏิบัติการเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ วิเคราะห์เนื้อหาจากกรณีศึกษาของโครงการย่อยทั้ง 5 โครงการ และการสนทนากลุ่มเฉพาะร่วมกับผู้ทรงคุณวุฒิจากสถาบันครอบครัว สถาบันพระพุทธศาสนาสถาบันการศึกษา/สถาบันการปกครอง ด้วยวิธีการสุ่มแบบเจาะจง จำนวน 9 รูป/คน ซึ่งวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้เทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา และการประเมิน ผลปฏิบัติการ (รายตัวชี้วัด) จากอาสาสมัครผู้เข้าร่วมกิจกรรม จำนวน 30 คน ซึ่งวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ คือ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า 1. การเสริมสร้างความเข้มแข็งของสถาบันครอบครัวตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของกลุ่มชาติพันธุ์ในภาคตะวันตก พบว่า มีลักษณะเป็นรูปแบบการทำงานร่วมกันในลักษณะเครือข่าย บ-ว-ร เพื่อนำไปสู่การพัฒนากายวาจา เสริมสมาธิ และสร้างสังคมอุดมปัญญา ด้วยหลักไตรสิกขา ได้แก่ ศีล สมาธิและปัญญา โดยบุราณการอย่างเหมาะสมกับสภาพสังคมพหุวัฒนธรรมและสอดคล้องวิถีปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง 2. พุทธธรรมาภิบาล: กลไกการปกครองเพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างสันติของกลุ่มชาติพันธุ์ในภาคตะวันตก พบว่า พุทธรรมาภิบาลหรือธรรมาภิบาลเชิงพุทธเป็นกลไกการปกครองเพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างการอยู่ร่วมกันอย่างสันติด้วยหลักนิติธรรมเชิงพุทธ, คุณธรรมเชิงพุทธ, ความ โปร่งใสเชิงพุทธ, ความมีส่วนร่วมเชิงพุทธ, ความรับผิดชอบเชิงพุทธ และความคุ้มค่าเชิงพุทธ 3. การประกอบสัมมาอาชีพตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างสันติของกลุ่มชาติพันธุ์ในภาคตะวันตก พบว่า เป็นกระบวนการขับเคลื่อนการประกอบสัมมาชีพตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างสันติที่สอดคล้องกับภารกิจของหน่วยงานราชการที่ดำเนินการอยู่ก่อนแล้ว ประกอบด้วยการจัดทำหลักสูตรสังฆวิทยากรสัมมาชีพ, การจัดประชุมเชิงปฏิบัติการหรือจัดอบรมสังฆวิทยากร, การสร้างหรือจัดตั้งทีมสังฆวิทยากรสัมมาชีพ การประขาสัมพันธ์และคัดเลือกหมู่บ้านที่มีความพร้อม,การดำเนินการสร้างสัมมาชีพชุมชนสันติสุข และการจัดตั้งศูนย์การเสริมสร้างสัมมาชีพแนวพุทธในชุมชน 4. การประยุกต์ใช้หลักเบญจศีลเพื่อส่งเสริมการอยู่ร่วมกันอย่างสันติของกลุ่มชาติพันธุ์ในภาคตะวันตก พบว่า มีลักษณะเป็นการส่งเสริมสร้างความปรองดองสามัคคีอย่างต่อเนื่องด้วยกิจกรรมจิตสาธารณะต่าง ๆ ที่บูรณาการร่วมกับโครงการหมู่บ้านรักษาศีล 5 ตามยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี ของเครือข่ายสุจริตชนวิถีพุทธ โดยมีกิจกรรมหลักๆ ที่ชัดเจน เช่น การดำเนินการเพื่อส่งเสริมปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงส่งเสริมสุขภาวะชุมชน ส่งเสริมกิจกรรมจิตสาธารณะ เป็นต้น 5. กระบวนการมีส่วนร่วมอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมเพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างสันติของกลุ่มชาติพันธุ์ในภาคตะวันตก พบว่า มุ่งเน้นการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่ประกอบด้วย ชุมชนชาติพันธุ์หน่วยงานภาครัฐ หน่วยงานภาคเอกชน สถาบันการศึกษา รวมถึงนักท่องเที่ยวหรือบุคคลภายนอกด้วย โดยครอบคลุมองค์ประกอบของวัฏจักรการมีส่วนร่วม ประกอบด้วย การมีส่วนร่วมในการคันหาปัญหา การมีส่วนร่วมในการวางแผน การมีส่วนร่วมในการดำเนินงาน การมีส่วนร่วมในการตรวจสอบ ติดตามและประเมินผล และการมีส่วนร่วมรับผลประโยชน์สันติ โดยมีคุณธรรมเป็นองค์ประกอบสำคัญอยู่ในเนื้อของหลักการทั้งหมด และทำหน้าที่เป็นตัวประสาน 6. ต้นแบบกิจกรรมการพัฒนากลไกทางสังคมเพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างสันติตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของกลุ่มชาติพันธุ์ในภาคตะวันตก พบว่า มีลักษณะเป็น "กิจกรรมเครือข่ายอนุรักษ์วัฒนวิถีชุมชนชาติพันธุ์เศรษฐกิจพอเพียง" ในรูปแบบของกิจกรรมจิตอาสาที่ แสดงออกถึงความรับผิดชอบต่อสังคม ซึ่งประกอบด้วยกิจกรรมเชิงวิชาการเพื่อปลูกฝังจิตสำนึกการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมของชุมชนชาติพันธุ์เน้นความพอดี ภายใต้เงื่อนไขความรู้ และคุณธรรมตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง และกิจกรรมชิงปฏิบัติการเพื่อเผยแพร่แนวคิดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงที่เป็นพื้นฐานของการสร้างศักยภาพชุมชนชาติพันธุ์ให้เข้มแข็งเพื่อเป็นฐานรากของการพัฒนาประเทศ ซึ่งจากผลการประเมินรายตัวชี้วัด พบว่า ด้านบริบท อยู่ในระดับมาก (4.26) ด้านปัจจัยนำเข้า อยู่ในระดับมาก (3.90) ด้านกระบวนการ อยู่ในระดับมาก (3.98) และด้านผลผลิต อยู่ในระดับมาก (4.04)

Abstract: The purposes of this research were (1) to study the strengthening of family institutions based on the sufficiency economy philosophy of the Western ethnic groups, (2) to study the Buddhist good governance: governing mechanism for the peaceful coexistence of ethnic groups in the Westem region, (3) to study the right occupational practices according to the Sufficiency Economy Philosophy for peaceful coexistence of ethnic groups in the West, (4) to study the application of the Five Precepts to promote peaceful coexistence of ethnic groups in the West, (5) Study the process of participation in art and cultural conservation for peaceful coexistence of ethnic groups in the West, and (6) to present the model of activities for the development of social mechanisms for peaceful coexistence according to the Sufficiency Economy Philosophy of the Westem ethnic groups. This research was an action research, the tools used in the research were analyzing the content from case studies of the five sub-projects and a group discussion with 9 experts from the family institute, institute of Buddhism educational institutions / groveling institutions with a specific random method then analyzed the data by using descriptive content analysis techniques and evaluated by operating results (per indicator) from 30 participated volunteers then analyzed the data by using statistics: frequency, percentage, mean, and standard deviation. The finds of this research as followed; 1. The strengthening of family institutions based on the sufficiency economy philosophy of the Western ethnic groups found that it was a collaborative model in the form of a Bo-Wom network to lead to the development of physical, verbal, concentration, and the creation of an intellectual society with the Threefold Learning (Sikhs) which were morality, concentration and wisdom by properly integrating with multicultural society and in line with the Sufficiency Economy Philosophy. 2. The Buddhist good govemance as governing mechanism for the peaceful coexistence of ethnic groups in the Westem region found that it was a goveming mechanism for peaceful coexistence with virtue as a central element in all principles and served as a coordinator for peaceful coexistence 3. The right occupational practices according to the Sufficiency Economy Philosophy for peaceful coexistence of ethnic groups in the West found that it was the process of driving the action of right livelihoods based on the Sufficiency Economy Philosophy in line with the implemented missions of government agencies which were creating of Sangha speakers, organizing workshops, creating or setting up a team of Sangha livelihood speakers, promoting and selecting the prepared villages, conducting peaceful livelihoods community building and the establishment of a Buddhist center for enhancing the right livelihood in the community. 4. The application of the Five Precepts to promote peaceful coexistence of ethnic groups in the West found that it was characterized by continually promoting reconciliation with voluntary activities that were integrated with the Five Precepts Village Project in accordance with the 20-year National Strategy of the Sujaritchon Buddhist Network. There were clear main activities such as actions to promote the Sufficiency Economy Philosophy, promoting community health, promoting public mental activities etc. 5. The process of participation in art and cultural conservation for peaceful coexistence of ethnic groups in the West found that focused on stakeholders' participation that included ethnic communities, govemment agencies, private agencies, educational institutions, as well as tourists or outsiders. It covered components of the participated cycle, including participation in problem discovery, participation in planning, participation in operations, participation in monitoring and evaluation, and participation in receiving benefits. 6. The model of activities for the development of social mechanisms for peaceful coexistence according to the Sufficiency Economy Philosophy of the Western ethnic groups found that it was characterized as a 'network of ethnic cultural conservation sufficiency economy" activities in the form of volunteer activities that show social responsibility which consisted of academic activities to instill awareness of the cultural heritage conservation of ethnic communities, emphasizing the capacity under the conditions of knowledge and morality according to the sufficiency economy philosophy and operating activities to disseminate the concept of Sufficiency Economy Philosophy that was the foundation for strengthening the capacity of ethnic communities as the foundation for national development. The results of the evaluation of each indicator showed that the context was at a high level (4.26 ), the input factor was at a high level (3.90), the process was at a high level (3.98) and the productivity was at a high level (4.04).

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. ส่วนหอสมุดกลาง

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: ได้รับทุนอุดหนุนการวิจัยจากมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย MCU RS 610761301

Role: ผู้ให้ทุน

Created: 2561

Modified: 2566-05-13

Issued: 2566-05-12

งานวิจัย/Research report

application/pdf

tha

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	2561-301พระมหาคำพันธุ( รณชโย, ดร..pdf	2.41 MB	29	2026-05-28 14:15:18

ใช้เวลา

0.035328 วินาที