การบำบัดความเครียดของคนวัยทำงานตามหลักพุทธธรรม

Name: ว่าที่ร้อยตรี อุทัย ภูมิประมาณ

Organization : ผู้วิจัย

keyword: การบำบัดความเครียด

; คนวัยทำงาน

; หลักพุทธธรรม

Abstract: วิทยานิพนธ์เรื่อง “การบำบัดความเครียดของคนวัยทำงานตามหลักพุทธธรรม” มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัญหาความเครียดและแนวคิดการบำบัดความเครียดของคนวัยทำงาน 2) เพื่อศึกษาหลักพุทธธรรมเพื่อการบำบัดความเครียดของคนวัยทำงานตามหลักพระพุทธศาสนา และ 3) เพื่อเสนอแนวทางการบำบัดภาวะความเครียดของคนวัยทำงานตามหลักพุทธธรรม เป็นการวิจัยค้นคว้าเชิงคุณภาพ (เอกสาร) โดยศึกษาวิเคราะห์ข้อมูลจากคัมภีร์พรไตรปิฎก เอกสารที่เกี่ยวข้องกับประเด็นการศึกษา จากนั้นนำข้อมูลที่ได้สรุป ตรวจสอบ เรียบเรียงเขียนรายงานวิจัยเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า ความเครียดเป็นสภาพความรู้สึกฟุ้งซ่าน อึดอัด คับข้องใจ ไม่มีความสุข ความเครียดแบ่งออกเป็น 2 ชนิดใหญ่ ๆ คือ 1) ความเครียดที่เกิดจากกายภาพ หรือสิ่งแวดล้อม และ 2) ความเครียดที่เกิดจากภายในคือ จิตใจ และส่งผลให้เกิดความเครียดโดยตรง ปัจจัยที่ก่อให้คนในวัยทำงานเกิดความเครียด คือ 1) ปัจจัยทางสังคมวัฒนธรรม 2) ปัจจัยภายในองค์กร ได้แก่ ความเครียดจากการทํางาน, จากงานที่ได้รับมอบหมาย, และจากโครงสร้างองค์การ และ 3) ปัจจัยส่วนครอบครัว คนวัยทำงานมีแนวการบำบัดความเครียดแตกต่างกัน คือมีทั้งแง่บวก เช่นพยายามพัฒนาตัวเองเพิ่มขึ้น ออกกำลังกาย สวดมนต์ ทำสมาธิ เป็นต้น และแง่ลบ เช่นการดื่มสุรา เสพยาเสพติด ฆ่าตัวตาย เป็นต้น หลักพุทธธรรมเพื่อการบำบัดความเครียดของคนวัยทำงาน ได้แก่ อริยสัจ 4 ไตรสิกขา ไตรลักษณ์ สติสัมปชัญญะ มหาสติปัฏฐาน 4 และสัปปุริสธรรม 7 แนวทางการบำบัดภาวะความเครียดของคนวัยทำงานตามหลักพุทธธรรม คือ 1) ใช้อริยสัจ 4, ไตรสิกขา หรือไตรลักษณ์ กับความเครียดจากปัจจัยทางสังคมวัฒนธรรม 2) ใช้ สติสัมปชัญญะ มหาสติปัฏฐาน 4 และสัปปุริสธรรม 7 กับความเครียดจากปัจจัยภายในองค์กร และ 3) ใช้ไตรลักษณ์ สติสัมปชัญญะ มหาสติปัฏฐาน 4 กับความเครียดจากปัจจัยส่วนครอบครัว

Abstract: This thesis entitled “Stress Therapy for Working People according to Buddhist Teaching” aimed to study the state of stress of working people, the Buddha’s teachings applied for stress therapy and how to apply Buddhist teachings to relieve the stress of working people. It was qualitative research (document) by study and analyzing the data taken from Tripitaka scriptures as well as documents related to the issues, then brought to examine, summarize, finally compiling in a descriptive report. The results showed that; Stress refers to state of emotional or physical tension, distraction, frustration, and unhappiness, which is divided into two main types: 1) physical stress or the environment and 2) stress that arises within mind, which is directly result of stress. There are 3 factors that occur during working person; 1) socio-cultural factors, 2) internal organization factors, such as hard work, over assigned works, organization structure etc., 3) family factors. Working people have different approaches to stress therapy, in both positive way such as continued self-improvement, exercise, pray, meditation, etc., and in negative way such as alcohol drink, drugs using, suicide, etc. The Dhamma principles used to retreat the stress of working people are; Ariyasacca or Four Noble Truths, Tisikkhā or Three Training, Tilakkhaṇa or Three Common Characteristics, Sati-Sampajañña or mindfulness and awareness, Satipaṭṭhāna or Four Foundation of Mindfulness, and Sappurisadhamma or seven wises’ virtue. Guidelines for the stress therapy for working people include; 1) Implying of Four Noble Truths, Threefold Training or Three Common Characteristics for reducing the stress arisen from socio-cultural factors, 2) Mindfulness and Awareness, Four Foundation of Mindfulness, and the wises’ virtues for reducing stress risen from internal organization factors, 3) Three Common Characteristics, mindfulness and awareness, and Four Foundation of Mindfulness for reducing the stress arisen from family factor.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: library@mcu.ac.th

Name: ดร.นวลวรรณ พูนวสุพลฉัตร

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: ดร.ชัยชาญ ศรีหานู

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2564

Modified: 2023-07-11

Issued: 2566-05-11

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	v3Lbo4KGN5nJGAIshdT3xDJruEcGizp7GvD2rLRK.pdf	3.07 MB	14	2025-03-24 15:35:36

ใช้เวลา

0.033134 วินาที