พัฒนาจิตสำนึกในการจัดการขยะมูลฝอยของตำบลสันสลี อำเภอเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงราย

Name: พระศักดิ์ชัย จิรสีโล

Organization : ผู้วิจัย

keyword: พัฒนาจิตสำนึก

; การจัดการขยะมูลฝอย

; งตำบลสันสลี

Abstract: วิทยานิพนธ์นี้ มีวัตถุประสงค์ในการวิจัยดังนี้คือ 1. เพื่อศึกษาการจัดการขยะมูลฝอยและ 2. เพื่อพัฒนาจิตสำนึกในการจัดการขยะมูลฝอย และ 3. เพื่อเสริมสร้างเครือข่ายการจัดการขยะมูลฝอยแบบมีส่วนร่วมของตำบลสันสลี อำเภอเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงราย เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพโดยศึกษาวิเคราะห์ในเชิงพื้นที่และเอกสาร การจัดการขยะมูลฝอยของ ตำบลสันสลี อำเภอเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงราย ผลการวิจัยพบว่า ประชาชน ตำบลสันสลี อำเภอเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงราย ร่วมกันลดการใช้โฟมและถุงพลาสติ ซึ่งหลังจากเลิกใช้จะกลายเป็นขยะอันตรายจำนวนมากทิ้งสะสมอยู่ในชุมชนของเราเองและสร้างปัญหาสุขภาพตามมา นอกจากนั้นการใช้ภาชนะโฟมและพลาสติกบรรจุอาหาร อาจเสี่ยงเกิดผลเสียต่อสุขภาพ เป็นสารก่อมะเร็งได้ ประชาชนสามารถลดขยะได้ตามแนวคิด ลดขยะให้เป็นศูนย์ โดยเริ่มที่ตัวเอง ใช้ถุงผ้าแทนการใช้ถุงพลาสติก ใช้ขวดน้ำแก้วน้ำส่วนตัว ใช้ภาชนะใส่อาหารที่สามารถล้างและนำกลับมาใช้ซ้ำได้ คิดก่อนทำ ก่อนใช้ทรัพยากร ส่งเสริมการใช้วัสดุธรรมชาติในชีวิตประจำวัน และเมื่อมีขยะเกิดขึ้น ควรแยกขยะก่อนทิ้ง แยกทิ้งขยะให้ถูกสี ถูกถัง จัดการขยะตามแนวคิด 7 R ด้วยการ คิดใหม่ (Rethink) เปลี่ยนความคิด หันมาใช้วัสดุธรรมชาติ ลดการใช้ (Reduce) ลดใช้ทรัพยากรและทำให้เหลือเป็นขยะน้อยที่สุด ได้ประโยชน์ซ้ำ (Reuse) ใช้อีกครั้งหรือใช้หลายๆ ครั้ง นำมาทำใหม่ (Recycle) คัดแยกขยะ แปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ใหม่ ได้ประโยชน์ ซ่อมใช้งาน (Repair) ยืดอายุการใช้งาน ยืดเวลากลายเป็นขยะ ปฏิเสธการใช้ (Reject) ไม่ใช้ของแบบใช้ครั้งเดียวทิ้ง ปฏิเสธใช้ของที่ไม่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม และ คืนให้ธรรมชาติ (Return) ปลูกต้นไม้ เพิ่มพื้นที่สีเขียวให้โลก การพัฒนาจิตสำนึกในการจัดการขยะมูลฝอยของ ตำบลสันสลี อำเภอเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงราย ผลการวิจัยพบว่า การมุ่งเน้นการจัดการขยะที่ต้นทาง เพื่อการจัดการที่ยั่งยืน เริ่มจากส่งเสริมการคัดแยกขยะจากต้นทางลดปริมาณขยะจากครัวเรือนส่งเสริมการเพิ่มมูลค่าหรือแปรรูปขยะมูลฝอย ส่งผลให้ปริมาณขยะมูลฝอยในภาพรวมของประเทศลดลง ทำให้ปริมาณขยะมูลฝอยที่เข้าสู่ระบบการกำจัดลดลง และมีการกำจัดที่ถูกวิธีเพิ่มมากขึ้นอีกด้วย โดยดำเนินการภายใต้หลัก “ประชารัฐ” โดยใช้หลัก 3Rs คือ การใช้น้อย การใช้ซ้ำ การรีไซเคิลหรือการแปรรูปใช้ใหม่ แนวคิดและแนวทางในการปฏิบัติเพื่อการใช้ทรัพยากรที่มีอยู่อย่างคุ้มค่าทำให้ปริมาณขยะมูลฝอยที่เกิดขึ้นน้อยลง จึงขอความร่วมมือมายังประชาชนทุกท่านให้ความร่วมมือ ร่วมใจ นำหลัก 3Rs ไปใช้เพื่อให้ครัวเรือนของท่าน และชุมชน/หมู่บ้านของประชาชนในเขตพื้นที่ตำบลจองถนน มีความสะอาดน่าอยู่ ปราศจากโรคภัยต่างๆ และสามารถลดปริมาณขยะมูลฝอยได้อย่างเป็น การเสริมสร้างเครือข่ายการจัดการขยะมูลฝอยแบบมีส่วนร่วมของตำบลสันสลีอำเภอเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงราย ผลการวิจัยพบว่า การบริหารจัดการขยะมูลฝอยตำบลสันสลี อำเภอเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงราย โดยใช้หลักการแบบมีส่วนร่วม ที่ทุกฝ่ายร่วมคิด ร่วมทำ ร่วมตัดสินใจและรับผลประโยชน์ร่วมกัน นอกจากนี้ยังใช้หลักการส่งเสริมการบริหารจัดการ เป็นไปตามวงจรวัฏจักรเดมิ่ง หรือ PDCA ของ Dr. Deming ที่เน้นการเผยแพร่ภูมิปัญญาแบบตะวันตก ผสมผสานกับภูมิปัญญาแบบตะวันออก อันเน้นการปลูกจิตสำนึกการตรวจสอบด้วยตนเอง ส่วนการประเมินผลก็เน้นตามทฤษฎีระบบ คือประเมินตั้งแต่ ด้านวัตถุประสงค์ กระบวนการ และผลลัพธ์ และยังสามารถนำรูปแบบการศึกษานี้ไปพัฒนาการบริหารจัดการขยะกับหน่วยงานอื่นๆ ได้

Abstract: This thesis aimed to 1) study garbage management, 2) develop consciousness in garbage management, and 3) promote participatory garbage management of San Sali Subdistrict, Wiang Pa Pao District, Chiang Rai Province. This study was qualitative research with spatial and document analysis. According to the result of the study: From garbage management of San Sali Subdistrict, Wiang Pa Pao District, Chiang Rai Province, it was found that people in San Sali Subdistrict, Wiang Pa Pao District, Chiang Rai Province reduced the use of foam and plastic. These materials became hazardous garbage in the community and created health problems. Moreover, using foam and plastic containers was likely to create health issues as carcinogens. People were able to reduce garbage under the concept of reduce garbage to zero by starting at themselves, use cloth bags instead of plastic bags, use personal bottles and glasses, use reusable and washable utensils, think before use any resources, and promote the use of natural materials in daily life. When there was some garbage, people separated waste before disposing, disposed different kinds of garbage in the right color bins, and managed garbage under 7R principles; rethink (change the way of thinking and use natural materials), reduce (reduce resources in order to dispose least garbage), reuse (use things more frequently before disposing), recycle (separate waste and transform to new products with benefits), repair (extend product life cycle before disposing), reject (reject single-use products and non-eco-friendly products), and return (plant more trees to increase green space to the earth). For consciousness development in garbage management of San Sali Subdistrict, Wiang Pa Pao District, Chiang Rai Province, it was found that people focused on dealing with the origin of garbage for sustainable management. This started from garbage separation before disposing in order to reduce household waste, and promote value increasing or waste processing. As a result, the amount of garbage was reduced in the whole picture of the country. Therefore, the garbage sent to waste disposing process was decreased and well-managed with the right methods. These were done under “civil state” concept by using 3Rs principles: use less, reuse, and recycle. This practical concept or approach was created to use resources with highest benefits to reduce garbage. People in the community were asked to participate in using 3Rs in household. Consequently, the community and village would be clean, pleasant to live, no diseases, and had effective garbage reduction. In building the network of participatory garbage management of San Sali Subdistrict, Wiang Pa Pao District, Chiang Rai Province, it was found that garbage management of San Sali Subdistrict, Wiang Pa Pao District, Chiang Rai Province was done through participatory principles. All stakeholders took parts in thinking, doing, making decisions, and receiving benefits together. In addition, PDCA of Dr.Deming, which focused on distributing Western and Eastern wisdom, was used as promotion and management principles. This also focused on creating awareness in self-investigation. For evaluation, system theory was used by evaluating objectives, process, and outcomes. The pattern of the study could be used to develop garbage management in other organizations.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. ส่วนหอสมุดกลาง

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระรัตนมุนี,ผศ.ดร.

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: พระอักขราภิศุทธิ์ สิริวฑฺฒโน,ดร.

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2564

Modified: 2023-06-15

Issued: 2566-05-09

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาการพัฒนาสังคม

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	yVxNzSWQVvbqTfrod13rcDPhK2a63dNlaeUnQOWK.pdf	13.44 MB	11	2025-03-22 14:26:24

ใช้เวลา

0.022088 วินาที