การวิเคราะห์แนวคิดและคุณค่าของพระพุทธรูปสำคัญในสังคมไทย

Name: เจตนิพัทธ์ พิธิยานุวัฒน์

Organization : ผู้วิจัย

Name: พรภิรมย์ ยอดบุญ

Organization : ผู้วิจัย

keyword: แนวคิด

; คุณค่า

; พระพุทธรูปสำคัญ

Abstract: งานวิจัย เรื่อง การวิเคราะห์แนวคิดและคุณค่าของพระพุทธรูปสำคัญในสังคมไทย มี วัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิดและความเชื่อเกี่ยวกับพระพุทธรูปสำคัญในสังคมไทย เพื่อศึกษาคุณค่า เกี่ยวกับพระพุทธรูปสำคัญในสังคมไทย และเพื่อวิเคราะห์แนวคิด ความเชื่อและคุณค่าของ พระพุทธรูปสำคัญในสังคมไทย ประชากรที่ใช้ในการวิจัยคือ เจ้าอาวาส ผู้นำชุมชน นักวิชาการ ศาสนาและประวัติศาสตร์พุทธศิลป์ ประชาชนผู้มานมัสการพระพุทธรูปสำคัญ รวมผู้ให้ข้อมูลทั้งหมด จำนวน 17 รูป/คน ซึ่งเป็นผู้ให้ข้อมูลที่สำคัญ (Key-Informant) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ สัมภาษณ์แบบเจาะลึก (In-depth Interview) ผลการศึกษาพบว่า 1. แนวคิดและความเชื่อเกี่ยวกับพระพุทธรูปสำคัญในสังคมไทย พบว่า พระพุทธรูปสำคัญ แต่ละองค์ ส่วนใหญ่มีประวัติความเป็นมาที่เชื่อมโยงหากัน และมีความเกี่ยวข้องกับการสัญจรทางน้ำ เป็นหลัก เป็นพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมือง มีประชาชนเลื่อมใสศรัทธาจำนวนมาก และเป็นที่ยึดเหนี่ยว จิตใจ ส่วนใหญ่ประชาชนเชื่อในความศักดิ์สิทธิ์ ช่วยดลบันดาลให้ประสบความสำเร็จสมดั่งปรารถนา สามารถคุ้มครองปกป้องภยันตรายต่างๆ รวมทั้งช่วยให้ผู้ที่มาบนบานสานกล่าว ให้ประสบความสำเร็จ ในการในสิ่งที่ตนเองปรารถนาได้ 2. คุณค่าเกี่ยวกับพระพุทธรูปสำคัญในสังคมไทย พบว่า 1) คุณค่าด้านจิตใจ พระพุทธรูป สำคัญเป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจ มีที่พึ่งพึงทางใจให้เกิดความรู้สึกปลอดภัย อุ่นใจ สบายใจ และเป็นสิ่ง เตือนใจในการประพฤติปฏิบัติในสิ่งที่ดีงาม ละเว้นจากการทำชั่วทั้งปวง 2) คุณค่าด้านสังคม ทำให้เห็น ถึงสภาพสังคมและวัฒนธรรมของแต่ละจังหวัดที่มีความหลากหลาย ตลอดจนความหลากหลายในการ ประกอบอาชีพ และมีความเชื่อพื้นฐานที่เป็นแนวทางในการดำเนินชีวิตในสังคมได้อย่างมีความสุข ก่อให้เกิดความรักใคร่ สามัคคีกลมเกลียวกันในสังคม 3) คุณค่าด้านวัฒนธรรม พบว่า พระพุทธรูป สำคัญที่มีประชาชนเคารพนับถือเป็นจำนวนมาก ช่วยก่อให้เกิดประเพณีและวัฒนธรรมต่างๆ เกี่ยวกับ พระพุทธรูปองค์นั้นๆ แต่มีการปฏิบัติสืบทอดต่อๆ กันมาจากรุ่นสู่รุ่น 4) คุณค่าด้านเศรษฐกิจ ช่วยทำ ให้การท่องเที่ยวในจังหวัดดียิ่งขึ้น เมื่อประชาชนหลั่งไหลกันมาสักการะ ก็จะมีการจับจ่ายใช้สอย ร้านค้าต่าง ๆ ช่วยทำให้ชาวบ้านในบริเวณโดยรอบมีอาชีพ มีรายได้ 3. การวิเคราะห์แนวคิด ความเชื่อและคุณค่าของพระพุทธรูปสำคัญในสังคมไทย พบว่า พระพุทธรูปสำคัญแต่ละองค์ ส่วนใหญ่มีประวัติความเป็นมาที่เชื่อมโยงหากัน และมีความเกี่ยวข้องกับ การสัญจรทางน้ำเป็นหลัก เป็นพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมือง มีประชาชนเลื่อมใสศรัทธาจำนวนมาก เป็นที่ ยึดเหนี่ยวจิตใจ ประชาชนเชื่อในความศักดิ์สิทธิ์ ช่วยดลบันดาลให้ประสบความสำเร็จสมดั่งปรารถนา สามารถคุ้มครองปกป้องภยันตรายต่าง ๆ รวมทั้งช่วยให้ผู้ที่มาบนบานสานกล่าว ให้ประสบความสำเร็จ ในการในสิ่งที่ตนเองปรารถนาได้ แต่การเข้าไปอาศัยอำนาจสิ่งศักดิ์สิทธิ์เพื่อหวังอำนาจดลบันดาลให้ เกิดโชคลาภเป็นต้น การปฏิบัติเช่นนี้ย่อมไม่ถูกต้องตามหลักพระพุทธศาสนา และขัดกับหลักความไม่ ประมาท ดังนั้นจึงควรทำตนให้เป็นที่พึ่งแห่งตน เพราะการหวังอำนาจดลบันดาลทั้งหลาย เป็นการพึ่ง สิ่งภายนอก ขัดต่อหลักการพื้นฐานของพระพุทธศาสนา ที่สอนให้พึ่งตนเอง สอนให้สามารถพึ่งตนได้ และสอนแนวทางแห่งความหลุดพ้น คำสำคัญ : แนวคิด, คุณค่า, พระพุทธรูปสำคัญ

Abstract: The objectives of this research are to study values and importance Buddha statues in Thai society and to analyze concepts, beliefs and values of them. The population sample used for this research includes 17 people such as abbots, community leaders, religious scholars, experts on history of Buddhist arts and devotees who come to pay respect the statues. Research tool for this study is in- depth interview. The result found that; 1) Concepts and Values of each important Buddha statues are connected together according to historic record. Most of important statues are related with rivers. They have been found travelling by the river routes. When people found statues they took them to the town. The statues become the town privileges of cities. People believed them too much. Statues become the center of devotee's attraction as for their blessing or protection from danger and granting wishes of the devotees etc. 2) Values of Buddha statues in Thai Society relate to; that of the mind value as Buddha statues become a refuge the mind of Buddhists. They feel safe, warmth, peace, and it symbolizes when they are doing good or avoiding from doing all evil; that of the social value as all of the social and cultural activities of each provinces are most concerned with statues. Even though people have diversity in lives still the basic beliefs to spend their life with happiness and united with each other in society is the same; that of the cultural value as the Buddha statues are the most respected by the people on creating different tradition and culture from generation to generation; that of the economics values as the statues bring tourism for the provinces around the country. It begins with tourist coming to visit the statues. With the tourists comes the revenue and results in expenditures, jobs, etc. and the business grows every day. The income spreads to all people who live nearby. 3) Analysis of concepts beliefs and Values of important Buddha statues in Thai Society found that most of Buddha statues have histories linked to each other. They are concerned with river routes. They are symbols of cities, people respected them too much. Statues are the refuge of people's mind. People have belief in the sacred power of statues as their wishes were granted. In another way, they have been protected from several dangers, helped them to reach their aims and brought good luck etc. This behavior is against the principles of Buddhism because the Buddhism has emphasized on mindfulness. Therefore, Buddhist should take refuge in ourselves, should not depend on all sacred power from outside, as this is in conflict with Buddhist discourse. Buddha taught us that taking refuge in ourselves is the way to get rid of suffering or Nibbana. Keywords: Concept, Value, Important Buddha Statue

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. ส่วนหอสมุดกลาง

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: ได้รับทุนอุดหนุนการวิจัยจากมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย MCU RS 610760208

Role: ผู้ให้ทุน

Created: 2560

Modified: 2566-05-08

Issued: 2566-05-08

งานวิจัย/Research report

application/pdf

tha

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	2560-208นายเจตนิพัทธ พิธิยานุวัฒน.pdf	5.64 MB	3	2024-09-29 10:42:39

ใช้เวลา

0.036335 วินาที