Abstract:
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการจัดการเรียนรู้แบบวัฏจักรการสืบเสาะหาความรู้ 5 ขั้น ที่มีต่อแนวคิดเรื่องสนามของแรงของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 และเพื่อศึกษาแนวทางการจัดการเรียรู้แบบวัฏจักรการสืบเสาะหาความรู้ 5 ขั้น เพื่อช่วยให้นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 มีแนวคิดที่ถูกต้องเรื่องสนามของแรง กลุ่มที่ศึกษาคือนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 1 ห้องเรียน จำนวน 38 คน ของโรงเรียนหญิงล้วนแห่งหนึ่งในจังหวัดกรุงเทพมหานคร เครื่องมือที่ใช้ในงานวิจัยประกอบด้วย แบบวัดแนวคิดเรื่องสนามของแรง บันทึกหลังการสอนของครู และบันทึกการเรียนรู้ของนักเรียน วิเคราะห์แบบวัดแนวคิดเรื่องสนามของแรงโดยการวิเคราะห์เนื้อหาและจัดกลุ่มแนวคิดของนักเรียนี้เป็น 5 กลุ่ม หาค่าความถี่และคำนวณค่าร้อยละ เปรียบเทียบก่อนเรียนและหลังเรียน วิเคราะห์บันทึกหลังการสอนของครูและบันทึกการเรียนรู้ของนักเรียนโดยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า การจัดการเรียนรู้แบบวัฏจักรการสืบเสาะหาความรู้ 5 ขั้น ช่วยพัฒนาแนวคิดเรื่อง สนามของแรงของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปี ที่ 5 ได้ โดยหลังเรียน นักเรียนมีแนวคิดอยู่ในกลุ่มแนวคิดถูต้องเพิ่มมากขึ้น ทั้งแนวคิดเรื่องสนามแม่เหล็ก สนามไฟฟ้า และสนามโนมัถ่วง นอกจากนี้ยังพบว่าแนวทางการจัดการเรียนรู้แบบวัฏจักรการสืบเสาะหาความรู้ 5 ขั้น ที่ช่วยพัฒนาแนวคิดเรื่องสนามของแรง มีลักษณดังนี้ 1) ขั้นสร้างความสนใจ สามารถทำได้หลายวิธี เช่น ใช้คำถามกระตุ้นให้เกิดความสงสัย ดูคลิปวิดีโอที่น่าสนใจ ทำกิจกรรมง่าย ๆ เพื่อทบทวนความรู้เดิม 2) ขั้นสำรวจและค้นหาควรให้นักเรียนทำกิจกรรมการทดลองที่ได้ลงมือปฏิบัติด้วยตนเอง โดยเป็นกิจกรรมที่เห็นผลได้อย่างชัดเจน 3) ขั้นอธิบายและลงข้อสรุป ควรให้นักเรียนนำเสนอผลการทำกิจกรรมหน้าชั้นเรียนและร่วมกันอภิปรายผลหลังการทำกิจกรรมเพื่อให้ได้ข้อสรุปที่ถูกต้อง 4) ขั้นขยายความรู้ ควรให้นักเรียนเชื่อมโยงความรู้เข้ากับชีวิตประจำวัน 5) ขั้นประเมินผล ควรมีวิธีการประเมินผลที่หลากหลาย เช่น การสรุปเนื้อหา การทำใบงาน เกม แผนผังความคิด เป็นต้น
The purpose of this research were to study the development of grade 11 students conceptions of Force Fields by 5Es Inquiry Learning Cycle and to study the guideline of 5Es Inquiry Learning Cycle about Force Fields to develop grade 11 students conception. The participants were a classroom of grade 11 students (N=38) from a girls secondary school in Bangkok. The instruments used in the study consisted of the Force Fields concept test, teacher field notes and students journals. The Force Fields concept test was analyzed by content analysis, categorized into five groups, calculated frequency and percentage in each group, and then compared students conceptions between pretest and posttest. Teacher field notes and students journals were analyzed by content analysis. The result revealed that using 5Es Inquiry Learning Cycle could develop grade 11 students conceptions of Force Fields. The students increased their understanding in the topics of Magnetic Field, Electric Field, and Gravitational Field. The guideline of 5Es Inquiry Learning Cycle about Force Fields to developed grade 11 students conception should include the following processes; 1) Engagement: questions, video clips, activities to review the basic knowledge 2) Exploration: hands-on activities 3) Explanation: present and share their findings together 4) Elaboration: apply their understanding into daily life situations 5) evaluation: wrap up, worksheets, game, concept map, etc.