ปรัชญา ศิลปะ วัฒนธรรม ประเพณีและวิถีชีวิตของอาณาจักรล้านช้าง

Name: จักรพรรณ วงศ์พรพวัณ

Organization : ผู้วิจัย

Name: สาริกา ไสวงาม

Organization : ผู้วิจัย

keyword: ปรัชญา

; ศิลปะ

; วัฒนธรรม

; ประเพณี

; วิถีชีวิต

; อาณาจักรล้านช้าง

Abstract: การวิจัยเรื่อง ปรัชญา ศิลปะ วัฒนธรรม ประเพณี และวิถีชีวิตของอาณาจักรล้านช้าง มี วัตถุประสงค์ 3 ข้อ คือ 1) เพื่อศึกษาปรัชญาของอาณาจักรล้านช้าง 2) เพื่อศึกษาศิลปะ วัฒนธรรม และประเพณีของอาณาจักรล้านช้าง 3 เพื่อศึกษาวิถีชีวิตของอาณาจักรล้านช้าง ผลการวิจัย พบว่า แนวคิดทางปรัชญาของอาณาจักรล้านช้างเป็นระบบแนวคิดแบบพหุนิยมหรือพหุ วัฒนธรรม คือการผสมผสานแนวความคิดระหว่างวิญญาณ (ผี) พราหมณ์ และพุทธศาสนาเข้าด้วยกัน แนวคิดเรื่องวิญญาณป็นแนวคิดดั้งเดิมของอาณาจักรล้นช้าง ส่วนพราหมณ์ และพุทธศาสนาเป็น แนวคิดที่เข้ามาทีหลัง จากนั้นชาวล้านช้างได้นำเอาแนวคิดทั้งสามระบบนี้มาผสมผสานกันอย่าง กลมกลืน ซึ่งแนวคิดทั้งสามระบบนี้จะปรากฏอยู่ในรูปแบบของประเพณีหรือพิธีกรรมต่างๆ ของคน ล้านช้าง แต่แนวคิดที่มีอิทธิพลมากที่สุดต่อสังคมล้านช้างคือพุทธศาสนา แนวคิดทางพุทธศาสนาได้ หยั่งลึกสู่จิตใจของชาวล้านช้างจนกลายเป็นวิถีชีวิตของอาณาจักรล้านช้าง ซึ่งจะแสดงออกในลักษณะ ของศิลปะ วัฒนธรรม ประเพณี และวิถีการดำเนินชีวิตของอาณาจักรล้านช้าง บ่อเกิดของศิลปะ วัฒนธรรม และประเพณีของอาณาจักรล้านช้างมาจากแนวคิดทาง ปรัชญาของคนล้านช้าง โดยเฉพาะคติทางพุทธศาสนานั้นถือว่ามีอิทธิพลต่อศิลปะต่างๆ มากทั้ง ทางด้านสถาปัตยกรรม ประติมากรรม และจิตกรรม เรียกว่า พุทธศิลป์ล้านช้าง ส่วนทางวัฒนธรรม ของอาณาจักรล้านช้างนั้นมีทั้งส่วนที่เป็นวัฒนธรรมทางวัตถุ วัฒนธรรมทางคติธรรม วัฒนธรรมทาง เนติธรรม และวัฒนธรรมทางสังคม ซึ่งวัฒนธรรมเหล่านี้จะแสดงออกในรูปแบบของประเพณีล้านช้าง เรียกว่า ฮีตสิบสอง หรือประเพณีสิบสองเดือน ซึ่งเป็นประเพณีที่ชาวล้านช้างได้ปฏิบัติสืบต่อกันมาใน โอกาสต่างๆ ทั้งสิบสองเดือนของแต่ละปี เป็นประเพณีที่แสดงออกตามคติทางพุทธศาสนา และบาง ประเพณีมีการผสมผสานพิธีกรรมที่เกี่ยวกับเรื่องวิญญาณ พราหมณ์ และพุทธศาสนาเข้าด้วยกัน วิถีชีวิตของอาณาจักรล้านช้าง ได้ยึดถือปฏิบัติตามแนวคิดหรือจารีตที่บรรพบุรุษรุ่นก่อนได้ จัดระบบไว้ดีแล้ว ซึ่งข้อยึดถือปฏิบัติเหล่านั้นได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของวิถีการดำเนินชีวิตของชาวล้าน ช้าง โดยที่อาณาจักรล้านช้างได้แบ่งสังคมออกเป็น 6 ชนชั้นคือ ชนชั้นผู้ปกครอง และชนชั้นผู้ใต้ ปกครอง ชนชั้นผู้ปกครองจะให้ความอุปถัมภ์สถาบันศาสนา โดยการทำนุบำรุงพุทธศาสนาในทุกๆด้าน ส่วนพระสงฆ์ก็ช่วยเหลือสังคม โดยการใช้หลักพุทธธรรมเป็นเครื่องช่วยในการสอนให้คนล้านช้าง ได้ประพฤติปฏิบัติในทางที่ถูกต้องดีงาม ส่วนชนชั้นผู้อยู่ใต้ปกครองจะทำหน้าที่ผลิตผลทางการเกษตร นอกจากนี้อาณาจักรล้านข้างยังได้กำหนดกรอบให้ชาวล้านช้างได้มีวิถีชีวิตเป็นไปในแนวเดียวกัน ๓ แนวทางคือ วิถีชีวิตทางด้านศาสนา วิถีชีวิตทางด้านกฎหมาย และวิถีชีวิตทางด้านตำนานและ วรรณกรรม ซึ่งทั้ง ๓ แนวทางนี้ถือว่าเป็นการกำหนดกรอบให้ชาวล้านได้ใช้เป็นแนวทางในการปฏิบัติ ร่วมกัน

Abstract: The research paper "Philosophy Arts Culture Tradition and the Way of Life of Lanchang Kingdom"had three main purposes: 1)to study the Philosophy of Lanchang kingdom 2) to study the Arts Culture and Tradition of Lanchang kingdom 3) to study the Way of Life of Lanchang kingdom The research results were as follows: The philosophical concepts of the Lanchang kingdom was the pluralistic or multicultural concepts system, as a combination of ideas between spirits (ghosts), Brahmin and Buddhism together. The spirit is the original concepts of the Lanchang Kingdom, while Brahman and Buddhism come later, from then, the Lanchang people brought these three systems together harmoniously. In which these three systems appear in the form of traditions or rituals of the Lanchang people. But the concepts that has the most influence on the Lanchang society is Buddhism. The concepts of Buddhism has deepened the minds of the Lanchang people, until it became a way of life of the Lan Chang kingdom, which appears in the style of art, culture, tradition and lifestyle of the Lanchang Kingdom. The origins of the art, culture and traditions of the Lanchang Kingdom came from the philosophical concepts of the Lanchang people. Especially the Buddhist concepts that is considered to have an influence on various arts in terms of architecture, sculpture and painting, called the Buddhist arts of Lanchang. The cultural parts of the Lanchang kingdom was a material culture, moral culture, legal culture and social culture, in which these cultures were expressed in the form of the Lanchang tradition, called the Heat Sipsong or Twelve months tradition, which is a tradition that the Lanchang people carry on in various occasions both twelve months of each years, it was a tradition that expressed in accordance with Buddhist principles, and some traditions have a combination of rituals related to spirits (ghosts), Brahminism and Buddhism. The life of Lancang Kingdom is based on the concepts or traditions that the predecessors of the ancestors have well organized. These guidelines have became part of the way of life of the Lanchang people. The Kingdom of Lanchang has divided the society into 2 classes: the ruling class (kings) and class under rule. The ruling class will sponsor religious institutions by promoting Buddhism in all aspects. The monks help the society by using Buddhist principles as a help to teach the Lanchang people to behave in the right way. While those under the rule will act as agricultural products. In addition, the Lanchang Kingdom has set the framework for the Lanchang people to have a harmonious way of life in 3 ways, as a Religious life, legal life style and the way of life in myths and literature, the these 3 guidelines were considered to set the framework for the Lanchang people to use as a guideline for conducting together.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. ส่วนหอสมุดกลาง

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: ได้รับทุนอุดหนุนการวิจัยจากมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย MCU RS 610762060

Role: ผู้ให้ทุน

Created: 2562

Modified: 2566-05-06

Issued: 2566-05-06

งานวิจัย/Research report

application/pdf

tha

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	2562-060 ผศ.ดร.จักรพรรณ วงศ์พรพวัณ.pdf	6.92 MB	6	2025-09-02 12:05:40

ใช้เวลา

0.034935 วินาที