แนวทางส่งเสริมการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมเชิงพุทธของชุมชนบ้านหัวบึง อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น

Name: พระมหาพงษ์ศิริ คมฺภีรเสฏฺโฐ

Organization : ผู้วิจัย

keyword: การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมเชิงพุทธ

; ชุมชนบ้านหัวบึง

; จังหวัดขอนแก่น

Abstract: การศึกษาวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 1) หลักธรรมเกี่ยวกับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมเชิงพุทธ 2) สภาพปัญหาการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมของชุมชนบ้านหัวบึง 3) แนวทางส่งเสริมการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมเชิงพุทธของชุมชนบ้านหัวบึง อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการเจาะจงผู้ให้ข้อมูล จำนวน 25 คน จากแบบสัมภาษณ์ และนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์เชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า หลักธรรมเกี่ยวกับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมเชิงพุทธ: การนำหลัก สังคหวัตถุ 4 และการบวชป่า เป็นแนวทางในการดำเนินการและกระบวนส่งเสริมการการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม แบ่งเป็น 3 ด้าน คือ การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมเป็นหลักธรรมเพื่อเหนี่ยวจิตใจ, การนำหลักธรรมที่เป็นที่ตั้งแห่งการสงเคราะห์กัน, การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมป่าชุมชน สภาพปัญหาการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมของป่าชุมชนบ้านหัวบึง: การดำรงชีวิตที่แต่ต่างกันของแต่ละชุมชน ที่มีโดยรอยของป่าชุมชนบ้านหัวบึง จึงเป็นเหตุให้เกิดปัญหาในแต่ละด้าน เช่น ด้านบุคคลกร, ด้านวิถีชีวิตและวัฒนธรรม, ด้านการดูแลและการพัฒนาเกี่ยวกับการส่งเสริมการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมเชิงพุทธของป่าชุมชนบ้านหัวบึง แนวทางส่งเสริมการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมเชิงพุทธของป่าชุมชนบ้านหัวบึง: แบ่งเป็น 4 ประเภท คือ 1) แนวทางการอนุรักษ์พื้นดินด้วยการรณรงค์ด้วยการฟื้นฟูดินปลอดสารเคมี 2) แนวทางการอนุรักษ์แหล่งน้ำด้วยการนำหลักเสขิยวัตร และแนวทางในการการอนุรักษ์แหล่งน้ำโดยผ่านกิจกรรมการปลูกป่าชมชนบ้านหัวบึง 3) แนวทางการอนุรักษ์ผืนป่า มีการอนุรักษ์ผืนป่าด้วยกิจกรรมการบวชป่า การนำหลักสังคหวัตถุ มาเป็นแนวทางส่งเสริมในการอนุรักษ์ป่า การปลูกต้นไม้ทดแทน 4) แนวทางการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมในพระพุทธศาสนามีผลต่อวิถีชีวิต มีการอนุรักษ์ พื้นดิน แหล่งน้ำ และผืนป่า ผ่านกิจกรรมของป่าชุมชน ทำให้เกิดการอยู่ร่วมกันของคนในชุมชนกับสิ่งแวดล้อม ในมิติของวิถีชีวิต

Abstract: The objectives of this research study were: 1) to study the Dhamma principles concerning Buddhist environment conservation; 2) to study the conditions of environmental conservation problems in Ban Hua Bueng community; 3) to study the guidelines for promoting Buddhist environmental conservation in Ban Hua Bueng community, Nam Phong district, Khon Kaen province. This study was carried out by means of qualitative research by conducting the interviews of 25 informants. The obtained data were interpreted by the descriptive analysis. The research results were as follows: The Dhamma principles concerning Buddhist environment conservation: it is the use of the Four Saṅgahavatthu Dhamma principles and the ordination of the forest as a guideline for the implementation and process of promoting environmental conservation which can be divided into 3 aspects: environmental conservation as a principle to induce the mind, the adoption of dhamma principles that are the site of mutual assistance and conservation of the community forest environment. The conditions of environmental conservation problems in Ban Hua Bueng community: Different livelihoods of each community surrounding the Ban Hua Bueng Community Forest cause problems in each aspect, such as people, way of life and culture, care and development in relations to promotion of the Buddhist environmental conservation of Ban Hua Bueng Community Forest. The guidelines for promoting Buddhist environmental conservation in Ban Hua Bueng community are divided into 4 types: (1) land conservation guidelines by campaigning with chemical free-soil rehabilitation; (2) water resources conservation guidelines by applying the Sekhiyavatta principle and guidelines for conserving water resources through the Ban Hua Bueng reforestation activities; (3) guidelines for forest conservation through forest ordination activities and introduction of the Four Saṅgahavatthu principle as a way to promote forest conservation and planting trees for replacement; (4) environmental conservation approaches in Buddhism which affect the way of life. There is conservation of land, water resources and forests through community forest activities causing the coexistence of people in the community with the environment as their lifestyle.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระโสภณพัฒนบัณฑิต,รศ.ดร.

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: พระมหามิตร ฐิตปญฺโญ,รศ.ดร.

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2564

Modified: 2023-07-19

Issued: 2566-05-06

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต (พระพุทธศาสนา)

Level: ปริญญาเอก

Descipline: สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	ASkFKANeSG9Uv5DbiPx6kUSHbhalIYgzm81LpLpl.pdf	3.69 MB	14	2025-09-05 13:49:08

ใช้เวลา

0.029788 วินาที