การพัฒนาเมืองศิลปะเชิงสร้างสรรค์ในล้านนา

Name: พระสุธีรัตนบัณฑิต

Organization : ผู้วิจัย

keyword: การพัฒนา

; เมืองศิลปะเชิงสร้างสรรค์

; ล้านนา

Abstract: การวิจัยเรื่องนี้ มีวัตถุประสงค์ ๖ ประการ คือ ๑) เพื่อสังเคราะห์องค์ความรู้ศิลปะ พื้นบ้านและพุทธศิลปกรรมในล้านนา ๒) เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้และการอนุรักษ์ศิลปะของวัดและ ชุมชนในล้านนา ๓) เพื่อพัฒนาพื้นที่ศิลปะของวัดและชุมชนในล้านนา ๔) เพื่อพัฒนาเส้นทางการ ท่องเที่ยวเมืองศิลปะเชิงสร้างสรรค์ในล้านนา ๕) เพื่อเสริมสร้างเครือข่ายการพัฒนาเมืองศิลปะเชิง สร้างสรรค์ในล้านนา ๖) เพื่อวิเคราะห์และนาเสนอรูปแบบการพัฒนาเมืองศิลปะเชิงสร้างสรรค์ของ ล้านนา การวิจัยครั้งนี้ เป็นการวิจัยแบบผสมผสานทั้งการวิจัยเชิงเอกสาร (Documentary Research) การวิจัยในเชิงปริมาณ (Quantitative Research) การวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) และการวิจัยเชิงปฏิบัติการ ( Action Research) โดยการเก็บรวบรวมข้อมูลจากวัดและ ชุมชนที่เป็นต้นแบบศิลปกรรม และการรวบรวมองค์ความรู้พุทธศิลปกรรมในล้านนา จากนั้น ดาเนินการออกแบบและพัฒนาศิลปะเชิงสร้างสรรค์ใน 9 พื้นที่ 8 จังหวัด โดยมีกลุ่มตัวอย่าง ๔๐๐ รายและผู้ให้ข้อมูลสาคัญจานวน ๖๕ ราย ผลการศึกษาพบว่า ๑. องค์ความรู้ศิลปะพื้นบ้านและพุทธศิลปกรรมในล้านนานั้น มีความเป็นมาที่ยาวนานโดย ปรากฎในชุมชนอันเป็นที่ตั้งของชุมชนโบราณ เช่น แหล่งโบราณคดีถ้าน้าลอด ถ้าผีแมน อาเภอปาง มะผ้า จังหวัดแม่ฮ่องสอน แหล่งโบราณคดีดอยเวียง – ดอยวง อาเภอแม่สรวย จังหวัดเชียงราย แหล่ง โบราณคดีผาคันนา อาเภอจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่ แหล่งโบราณคดีเวียงบัว อาเภอเมือง จังหวัด พะเยา เป็นต้น ซึ่งมีลักษณะเป็นศิลปะที่เกี่ยวกับการใช้ชีวิต สัตว์เลี้ยงและกิจกรรมของคนในยุค โบราณ ต่อมาได้มีพัฒนาการเป็นศิลปะของชุมชนล้านนาเอง ส่วนพุทธศิลปกรรมนั้นหลังจากที่ได้ ก่อตั้งอาณาจักรล้านนาที่เชียงใหม่ ลาพูน อย่างมั่นคงแล้วจึงได้มีการสร้างสรรค์พุทธศิลปกรรมที่มี เอกลักษณ์ของตนเองทั้งในด้านสถาปัตยกรรมกรรม ประติมากรรม และจิตกรรม รวมทั้งเครื่อง สักการะในล้านนา จนกลายเป็นต้นแบบของการสร้างพุทธศิลป์ในยุคต่อมา เช่น พระพุทธรูปสิงห์หนึ่ง พระสิงห์สองและพระสิงห์สาม เป็นต้น ซึ่งมีความสวยงามควบคู่กับสถาปัตยกรรมของล้านนา ๒. วัดและชุมชนในล้านนาได้มีการส่งเสริมการเรียนรู้และการอนุรักษ์ศิลปะของวัดและ ชุมชนอย่างต่อเนื่องผ่านสกุลช่างในเมือง เช่น เชียงใหม่ ลาพูน เชียงราย และน่าน เป็นต้น และผ่าน ศิลปินพื้นบ้านหรือที่เรียกว่า “สล่า” ในการสร้างสรรค์ผลงานจนทาให้ล้านนาได้รับการยอมรับว่า เป็น กลุ่มจังหวัดที่มีความสวยงามด้านศิลปะและวัฒนธรรม ๓. ในการพัฒนาพื้นที่ศิลปะของวัดและชุมชนในล้านนา คณะผู้วิจัยได้สร้างสรรค์ผลงาน ศิลปะร่วมสมัยที่สอดคล้องกับศิลปะดั่งเดิม โดยมีแนวคิด คือ การพัฒนาและสร้างผลงานศิลปะจากตัว “บุคคล” สู่ “วัด” “ชุมชน” และ “พื้นที่สาธารณะ” การมีศิลปะในพื้นที่สาธารณะและเครือข่าย ค ศิลปิน และกิจกรรมส่งเสริมศิลปะเชิงสร้างสรรค์ทาให้เกิดการเรียนรู้และการพัฒนาเมืองศิลปะเชิง สร้างสรรค์ในล้านนา โดยมีเชียงรายเป็นเมืองต้นแบบของการพัฒนาเมืองศิลปะและขยายไปสู่8 จังหวัดในล้านนา ๔. การพัฒนากิจกรรมและเส้นทางการท่องเที่ยวเมืองศิลปะเชิงสร้างสรรค์ในล้านนานั้น มี การดาเนินการควบคู่กับการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมล้านนาเดิมกับการเยี่ยมชมศิลปะของ ศิลปินรุ่นใหม่หรือหอศิลป์ในล้านนา ซึ่งกลุ่มนักท่องเที่ยวให้ความสนใจเที่ยวชมและซื้อผลิตภัณฑ์ด้าน ศิลปะมากขึ้น ๕. การเสริมสร้างเครือข่ายการพัฒนาเมืองศิลปะเชิงสร้างสรรค์ในล้านนาประกอบด้วย เครือข่ายภาครัฐ เอกชน ศิลปิน สถาบันการศึกษา และสมาคมการท่องเที่ยว โดยมีจะต้องมีการพัฒนา กิจกรรมส่งเสริมศิลปะในทุกรูปแบบทั้งศิลปะแบบดั้งเดิม ศิลปะร่วมสมัย ศิลปะเพื่อสังคม การมี กิจกรรมศิลปะ หอศิลป์ พิพิธภัณฑ์ศิลปะ สถาบันการพัฒนาศิลปะเชิงสร้างสรรค์ จนถึงนโยบายและ ยุทธศาสตร์ของภาครัฐ จะทาให้เกิดการพัฒนาเมืองศิลปะเชิงสร้างสรรค์ ๖. รูปแบบการพัฒนาเมืองศิลปะเชิงสร้างสรรค์ของล้านนานั้น มาจากแนวคิดเมืองศิลปะ ในญี่ปุ่นและเมืองศิลปะทั่วโลก แล้วพัฒนาเป็นนโยบาย ยุทธศาสตร์ของภาครัฐ การทางานของศิลปิน ผู้สร้างสรรค์ การสนับสนุนของภาครัฐและเอกชน ซึ่งผลงานศิลปะนั้นจะต้องมีความหลากหลายทั้งใน ด้านจิตรกรรม ประติมากรรม สถาปัตยกรรม และผลิตภัณฑ์ศิลปะเชิงสร้างสรรค์ เช่น การแสดง การละเล่น การออกแบบผลิตภัณฑ์ และการพัฒนาเมือง เป็นต้น ซึ่งในกลุ่มจังหวัดล้านนา 8 จังหวัด ถือว่าได้มีจุดเริ่มต้นและกาลังดาเนินการพัฒนาเมืองเชิงสร้างสรรค์ต่อไป

Abstract: This research consists of the following 6 objectives; 1) to synthesize folk and Buddhist arts knowledge in Lanna, 2) to promote learning and conservation of temple arts and communities in Lanna, 3) to develop areas of temple arts and communities in Lanna, 4) to develop tourism routes on creative art in Lanna, 5) to reinforce the creative art city development network in Lanna, and 6) to analyze and present the model of creative art city development of Lanna. This research was conducted based on a mixed research method, combining documentary, quantitative, quantitative, and action research methods, through the collection of data from temples and communities that are models of fine arts. This is in addition to the collection of knowledge on Buddhism-based arts in Lanna. Thereafter, creative arts design and development were then carried out in 9 areas in 8 provinces with 400 sample groups and 65 key informants. The results of the study are summarized as follows: 1. The knowledge regarding folk and Buddhist art has a long history with evidences first appearing in ancient communities such as the Tham Nam Lod archaeological site, Tharn Phi Man, in Pang Mapha District, Mae Hong Son Province, the Doi Wiang - Doi Wong archaeological site, in Mae Suai District, Chiang Rai Province, the Pha Khanna archaeological site, in Chom Thong District, Chiang Mai Province, the Wiang Bua archaeological site, in Mueang District, Phayao Province, etc., The art features about normal lives, pets, and the various activities of the ancient people. Subsequently, it developed into the art of the Lanna community itself. On the aspect of Buddhism-based art, after the firm establishment of the Lanna Kingdom in Chiang Mai and Lamphun, there were activities in creating their own unique Buddhism-based art forms, both in architecture, sculpture, and paintings, as well as offerings in Lanna. Consequently, it became a prototype for the creation of other Buddhism-based art forms in the later era, such as the Sing Nueng, Sing Song, and Sing Sarm Buddha statues, all of which were very stylish and coexisted perfectly with the Lanna architecture.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. ส่วนหอสมุดกลาง

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: ได้รับทุนอุดหนุนการวิจัยจากมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย MCU RS 800763013

Role: ผู้ให้ทุน

Created: 2563

Modified: 2566-06-11

Issued: 2566-04-14

งานวิจัย/Research report

application/pdf

tha

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	2563-013พระสุธีรัตนบัณฑิต (ศิลปะ).pdf	36.21 MB	2	2025-01-03 19:11:20

ใช้เวลา

0.021177 วินาที