การสร้างคุณค่าในการผลิตตะไคร้และไพลผ่านการใช้มาตรฐานคุณภาพและความปลอดภัย

Value creation in lemongrass and phlai production through quality and safety standard

Name: ปิยะนันท์ รุ่งเรืองบูรณะกุล

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์. วท.ม. (การจัดการเทคโนโลยีอุตสาหกรรมเกษตร) 2560

Classification :.LCCS: HD9166.L45

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สาขาการจัดการเทคโนโลยีอุตสาหกรรมเกษตร -- วิทยานิพนธ์

ThaSH: ตะไคร้ -- การผลิต

ThaSH: ไพล -- การผลิต

ThaSH: การบริหารงานโลจิสติกส์

ThaSH: ต้นทุนและประสิทธิผล

ThaSH: ความปลอดภัย

Abstract: งานวิจัยนี้ศึกษาโซ่คุณค่าวิเคราะห์ต้นทุนการผลิตและต้นทุนโลจิสติกส์ของการผลิตตะไคร้และไพล เพื่อกำหนดแนวทางในการสร้างคุณค่าให้แก่การผลิตตะไคร้และไพล โดยในแต่ละชนิดพืชจะมีการแบ่งกลุ่มเกษตรกรดังนี้ เกษตรกรผู้ผลิตตะไคร้มี 2 กลุ่มคือเกษตรกรผู้ผลิตตะไคร้แบบเกษตรเคมีและเกษตรกรผู้ผลิตตะไคร้แบบมีมาตรฐาน GAP ส่วนเกษตรกรผู้ผลิตไพลมี 2 กลุ่มคือเกษตรกรผู้ผลิตไพลแบบเกษตรเคมีและเกษตรกรผู้ผลิตไพลแบบเกษตรไร้สารเคมีผลการวิจัยพบว่าการผลิตตะไคร้ตามระบบมาตรฐานคุณภาพ GAP มีขั้นตอนการตรวจวิเคราะห์คุณภาพดินและน้ำที่ใช้ในการผลิตสารปนเปื้อนของผลผลิตและมีการบันทึกกิจกรรมการผลิต รวมทั้งให้ความสำคัญในทุกกิจกรรมการผลิต ส่งผลให้มีปริมาณผลผลิตต่อไร่สูงขึ้นกว่าการผลิตแบบเกษตรเคมี 530 กิโลกรัมต่อไร่มีต้นทุนการผลิตเฉลี่ยต่ำกวาการผลิตตะไคร้แบบเกษตรเคมี 0.26 บาทต่อกิโลกรัม จากการใช้ปริมาณปัจจัยทางการผลิตน้อยลงและมีราคาขายเฉลี่ยสูงกว่า 4.48บาทต่อกิโลกรัม ในขณะที่ต้นทุนโลจิสติกส์ของการผลิตตะไคร้แบบเกษตรเคมีมีต้นทุนโลจิสติกส์สูงกว่าแบบมีมาตรฐาน GAP 0.10 บาทต่อกิโลกรัม ส่วนการผลิตไพลแบบเกษตรไร้สารเคมีมีปริมาณผลผลิตเฉลี่ยต่ำกว่าการผลิตไพลแบบเกษตรเคมี 1,810 กิโลกรัมต่อไร่มีต้นทุนการผลิตเฉลี่ยสูงกว่า 0.52 บาทต่อกิโลกรัม เนื่องจากมีปริมาณผลผลิตต่ำกว่าและมีราคาขายเฉลี่ยสูงกว่าเล็กน้อยที่ 0.80 บาทต่อกิโลกรัม ในขณะที่ต้นทุนโลจิสติกส์ของการผลิตไพลแบบเกษตรไร้สารเคมีมีต้นทุนโลจิสติกส์สูงกว่าการผลิตไพลแบบเกษตรเคมี 0.24 บาทต่อกิโลกรัม แนวทางในการสร้างคุณค่าของการผลิตตะไคร้และไพลเพื่อช่วยให้เกษตรกรมีการพัฒนาและปรับปรุงระบบการผลิตให้สามารถแข่งขันในตลาดโลกรวมถึงทำให้ผลผลิตมีคุณภาพในระดับสากลส่งผลให้เกษตรกรมีรายได้และกำไรที่สูงขึ้น สามารถทำได้โดยการสร้างความแตกต่างของผลผลิตตะไคร้และไพล โดยการผลิตตะไคร้และไพลตามระบบมาตรฐานคุณภาพ ได้แก่ ระบบมาตรฐาน GAP และระบบมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ทั้งนี้สามารถลดต้นทุนการผลิตและเพิ่มปริมาณผลผลิตต่อไร่ได้ นอกจากนี้การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีในกระบวนการผลิต โดยเฉพาะการใช้ Tissue culture กับไพลเพื่อลดเวลาการผลิตและให้ปริมาณสารออกฤทธิ์สูงตามที่ต้องการการส่งเสริมด้านวิชาการ การบริหารจัดการพื้นที่เกษตรกรรมและทรัพยากรน้ำและการส่งเสริมตลาดจะส่งผลให้เกษตรกรหันมาผลิตตามระบบมาตรฐานคุณภาพมากขึ้น This research was to study value chain analysis, production cost and logistics cost of lemongrass and phlai production in order to set the guidelines for value creation in lemongrass and phlai production. In each plant, farmer data were collected into 2 groups. For lemongrass producers, data were collected from lemongrass production with chemical and lemongrass production with GAP standard. In case of phlai producers, chemical production farmer and non-chemical production farmer data were collected. It was found that lemongrass production with GAP standard included quality analysis of soil and water, contaminant analysis and full record of production activities. As a result, the GAP lemongrass production yield was higher than the chemical lemongrass production by 530 kg/rai while the production cost was lower than the chemical lemongrass production by 0.26 baht/kg due to a lower raw materials usage and the logistics cost of the chemical lemongrass production was higher than that of GAP lemongrass production by 0.10 baht/kg. In addition, GAP lemongrass price was higher than that of chemical lemongrass by 4.48 baht/kg. In case of phlai production, the non-chemical phlai’s yield was lower than the chemical phlai yield by 1,810 kg/rai while production cost was higher than the chemical phlai production by 0.52 baht/kg due to its lower yield. Non chemical phlai’s price was 0.80 baht/kg higher than that of chemical phlai. Furthermore, the logistics cost of the non-chemical phlai production was 0.24 baht/kg higher than that of the chemical phlai production. The guidelines for value creation in the lemongrass and phlai production were to help farmers develop and improve their production systems to compete in the global market, meet the consumer satisfaction and in the end to have higher income and profit for farmers by product differentiation strategy through quality standards, including GAP standard and organic standard. These standards could reduce the production cost and also increase the yield. Furthermore, process innovation and technology especially phlai’s tissue culture technology which could help reduce the production time and yield the required quality and concentration of active agents. Production knowledge transfer, zoning, water resources management and market promotion must also be instilled to encourage farmers to switch into production system with quality standards or certification.

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักหอสมุด

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: tdckulib@ku.ac.th

Name: รวิพิมพ์ ฉวีสุข

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก

Created: 2560

Modified: 2566-04-04

Issued: 2566-04-04

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

URL: https://portal.lib.ku.ac.th/login?url=https://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/2560/piyanan-run-all.pdf

CallNumber: HD9166.L45.ป36

tha

DegreeName: วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: การจัดการเทคโนโลยีอุตสาหกรรมเกษตร

Grantor: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	piyanan-run-all.pdf	111.89 MB	15	2026-05-26 18:16:01

ใช้เวลา

0.032081 วินาที