การพัฒนาสูตรตำรับสมุนไพรอัดเม็ดที่มีการใช้สำหรับการผลิตน้ำนมในมารดาหลังคลอด

The development of herbs tablet formulation for milk production in postpartum mothers

Name: สิปปกร สวัสดิ์สุขโข

keyword: เอนแคปซูเลชั่น

; สารสกัดสมุนไพรอัดเม็ด

; ปริมาณสารประกอบฟีนอลิกทั้งหมด

; ฤทธิ์ในการต้านอนุมูลอิสระ

; การประเมินอายุการเก็บรักษา

Abstract: งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิธีการสกัดสารประกอบฟีนอลิกทั้งหมดและฤทธิ์ใน การต้านอนุมูลอิสระของสมุนไพรไทย ได้แก่ ปลีกล้วย ขิง และน้ำนมราชสีห์และศึกษาการทำแห้งผง สารสกัดสมุนไพรด้วยวิธีการไมโครเอนแคปซูเลชันโดยใช้เทคนิคการอบแห้งแบบพ่นฝอย หลังจากนั้น ศึกษาสภาวะที่เหมาะสมของผงสารสกัดสมุนไพรอัดเม็ดและศึกษาคุณสมบัติทางเคมีทางกายภาพ การประเมินคุณภาพทางประสาทสัมผัส และอายุการเก็บรักษาของผลิตภัณฑ์สมุนไพรอัดเม็ด ผลการ ทดลองพบว่าสภาวะที่เหมาะสมที่สุดที่สามารถสกัดปริมาณสารประกอบฟีนอลิกทั้งหมดและฤทธิ์ใน การต้านอนุมูลอิสระของปลีกล้วย คือ อัตราส่วนของปลีกล้วยต่อตัวทำละลาย 3:10 กิโลกรัมต่อลิตร ที่ระยะเวลาการสกัด 15 นาทีน้ำนมราชสีห์คือ อัตราส่วนของน้ำนมราชสีห์ต่อตัวทำละลาย 1.2:12 กิโลกรัมต่อลิตร ที่ระยะเวลาการสกัด 30 นาทีและขิงสกัดสารสำคัญโดยวิธีการสกัดเย็น (การบีบอัด) จากนั้นทำการผลิตผงสารสกัดจากสมุนไพร (ขิง น้ำนมราชสีห์และปลีกล้วย) ด้วยวิธีการไมโครเอน แคปซูเลชันโดยใช้เทคนิคการทำแห้งแบบพ่นฝอย และนำตัวอย่างผงสกัดสมุนไพรไปพัฒนาสูตรที่ เหมาะสมเพื่อศึกษาการยอมรับของผู้บริโภค โดยมีปัจจัยหลักในการศึกษาทั้งหมด 4 ปัจจัย ได้แก่ ผง สกัดขิงร้อยละ 5-10 ผงสกัดน้ำนมราชสีห์ร้อยละ 20-30 ผงสกัดปลีกล้วยร้อยละ 26-31 และเด็กซ์ โทรสร้อยละ 30.5-40.5 ออกแบบการทดลองด้วยวิธีD-Optimal Designs ผลการวิจัยพบว่าสัดส่วน ที่เหมาะสมของการยอมรับของผู้บริโภค คือ ผงสกัดขิงร้อยละ 10 ผงสกัดน้ำนมราชสีห์ร้อยละ 30 ผง สกัดปลีกล้วยร้อยละ 26 เด็กซ์โทรสร้อยละ 30.5 ซึ่งมีปริมาณสารประกอบฟีนอลิกทั้งหมดเท่ากับ 314.12 มิลลิกรัมต่อกรัมตัวอย่าง ฤทธิ์ในการต้านอนุมูลอิสระร้อยละ 75.9 ปริมาณความชื้นร้อยละ 2.56 ปริมาณน้ำอิสระ 0.201 และการวัดลักษณะทางเนื้อสัมผัสพบว่ามีความแข็งอยู่ที่ 42.5 นิวตัน สำหรับการศึกษาอายุการเก็บรักษาของผงสกัดสมุนไพรอัดเม็ดที่อุณหภูมิ35-55 องศาเซลเซียส พบว่าการสลายตัวของสารประกอบฟีนอลิกทั้งหมดเป็นไปตามความสัมพันธ์ของปฏิกิริยาอันดับหนึ่ง โดยเมื่ออุณหภูมิสูงขึ้นจะทำให้ค่าครึ่งชีวิตของสารประกอบฟีนอลิกทั้งหมดในสารสกัดสมุนไพรลดลง ผลิตภัณฑ์สมุนไพรอัดเม็ดมีอายุการเก็บรักษาที่อุณหภูมิต่าง ๆ ได้ประมาณ 1-2 ปีซึ่งอุณหภูมิและเวลามีผลต่อความคงตัวของสารประกอบฟีนอลิกทั้งหมดของผงสกัดสมุนไพรอัดเม็ดอย่างมีนัยสำคัญ

มหาวิทยาลัยแม่โจ้. สำนักหอสมุด

Address: เชียงใหม่

Email: mjudc@mju.ac.th

Name: กาญจนา นาคประสม

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาหลัก

Name: ชนวัฒน์ นิทัศน์วิจิตร

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาร่วม

Name: สมเกียรติ จตุรงค์ล้ำเลิศ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาร่วม

Created: 2021

Modified: 2566-03-23

Issued: 2566-03-10

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

Th

tha

DegreeName: วิศวกรรมศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาวิศวกรรมอาหาร

Level: Master's Degree

Descipline: Master of Engineering in Food Engineering

Grantor: Maejo University

©copyrights มหาวิทยาลัยแม่โจ้

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	abstract.pdf	689.25 KB
2	fulltext.pdf	2.67 MB	19	2026-05-26 18:16:01

ใช้เวลา

0.0479 วินาที