การศึกษาองค์ประกอบทางพฤกษเคมีและสารต้านอนุมูลอิสระของพืชสมุนไพรกำแพงเจ็ดชั้นในจังหวัดศรีสะเกษ

Study of phytochemical and antioxidant activity of Salacia chinensis L. in Sisaket Province

Name: ศรัณภิรมย์ งามล้วน

keyword: พืชสมุนไพรกำแพงเจ็ดชั้น

; สารต้านอนุมูลอิสระ

; สารประกอบฟีนอลิกทั้งหมด

; สารฟลาโวนอยด์ทั้งหมด

; สมบัติทางเคมีของดิน

; องค์ประกอบทางพฤกษเคมี

Abstract: กำแพงเจ็ดชั้น (Salacia chinensis L.) เป็นพืชสมุนไพรที่มีสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพที่สำคัญช่วยลดน้ำตาลในเลือด ต้านโรคเบาหวาน ต้านสารอนุมูลอิสระ และต้านโรคมะเร็งได้ อย่างไรก็ตามกระบวนการสร้างสารทุติยภูมิ และการเจริญเติบโตของพืชขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อม จึงจำเป็นต้องมีการศึกษาสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพ และสมบัติทางเคมีของดิน ดังนั้น การศึกษาครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาสภาพแวดล้อมบริเวณที่มีการกระจายพันธุ์ของพืชสมุนไพรกำแพงเจ็ดชั้นตามธรรมชาติในจังหวัดศรีสะเกษ และศึกษาองค์ประกอบทางพฤกษเคมีและสารต้านอนุมูลอิสระของพืชสมุนไพรกำแพงเจ็ดชั้นที่รวบรวมได้ในจังหวัดศรีสะเกษ โดยเก็บรวบรวมจาก 12 อำเภอ คือ อำเภออุทุมพรพิสัย ห้วยทับทัน โพธิ์ศรีสุวรรณ เมืองศรีสะเกษ ยางชุมน้อย กันทรารมย์ กันทรลักษ์ ขุนหาญ ศรีรัตนะ ปรางค์กู่ ขุขันธ์ และภูสิงห์ จากการการสำรวจ และเก็บตัวอย่างพืชสมุนไพรกำแพงเจ็ดชั้น พบว่า พืชสมุนไพรกำแพงเจ็ดชั้นในจังหวัดศรีสะเกษมีความสูงเฉลี่ย 3.82 เมตร เส้นรอบวงเฉลี่ย 31.42 เซนติเมตร จากข้อมูลสมบัติทางเคมีของดิน พบว่า ปฏิกิริยาของดินอยู่ในช่วง pH 4.00-6.37 เป็นกรดจัดจนถึงกรดอ่อน ค่าการนำไฟฟ้าอยู่ในช่วง 0.01-0.06 เดซิซีเมนต่อเมตร ในสภาพดินที่ไม่เค็ม ปริมาณอินทรียวัตถุ และปริมาณไนโตรเจนในดินอยู่ในระดับต่ำมากจนถึงต่ำ ซึ่งมีค่าเท่ากับ 0.20-0.75 เปอร์เซ็นต์ และ 0.02-0.06 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ นอกจากนี้ปริมาณธาตุอาหารในดิน พบว่า ฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์ และโพแทสเซียมที่แลกเปลี่ยนได้อยู่ในช่วงต่ำจนถึงสูง ซึ่งมีค่าเท่กับ 0.79-37.98 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม และ 26.94-79.65 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม ตามลำดับ จากการศึกษาผลขององค์ประกอบทางพฤกษเคมีเบื้องต้นของสารสกัดจากพืชสมุนไพรกำแพงเจ็ดชั้น พบสารแอนทราควิโนน เทอร์พีนอยด์ ซาโปนิน ฟลาโวนอยด์ และแทนนิน นอกจากนี้ยังได้ศึกษาปริมาณสารประกอบฟีนอลิกทั้งหมด สารฟลาโวนอยด์ทั้งหมด และฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ DPPH ของสารสกัดพืชสมุนไพรกำแพงเจ็ดชั้นทั้ง 12 อำเภอ พบว่า สารประกอบฟีนอลิกทั้งหมดที่เก็บรวบรวมจากอำเภอเมืองศรีสะเกษมีปริมาณมากที่สุด คือ 130.38±6.76 มิลลิกรัมสมมูลกรดแกลลิกต่อกรัมของสารสกัดแห้ง สารฟลาโวนอยด์ทั้งหมดเก็บรวบรวมจากอำเภอกันทรลักษ์มีปริมาณมากที่สุด คือ 305.88±64.93 มิลลิกรัมสมมูลเควอซิตินต่อกรัมของสารสกัดแห้ง และอำเภอขุขันธ์มีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระสูงที่สุด DPPH (EC50) คือ 14.45±1.98 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร ซึ่งมีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระดีมาก และผลการศึกษาความสัมพันธ์ของสารประกอบฟีนอลิกทั้งหมด และสารฟลาโวนอยด์ทั้งหมด พบว่า สารประกอบฟีนอลิกทั้งหมด และสารฟลาโวนอยด์ทั้งหมด มีความสัมพันธ์เชิงลบกับฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ DPPH จากการศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างสมบัติทางเคมีของดิน และสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพ พบว่าสารประกอบฟีนอลิกทั้งหมด มีความสัมพันธ์เชิงลบกับค่าปฏิกิริยาของดิน ค่าการนำไฟฟ้า และปริมาณฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์ สารฟลาโวนอยด์ทั้งหมด มีความสัมพันธ์เชิงลบกับค่าปฏิกิริยาของดิน ค่าการนำไฟฟ้า ปริมาณอินทรียวัตถุ ปริมาณไนโตรเจน และปริมาณโพแทสเซียมที่แลกเปลี่ยนได้ นอกจากนี้ค่าปฏิกิริยาของดิน ค่าการนำไฟฟ้า ปริมาณอินทรียวัตถุ ปริมาณไนโตรเจน และปริมาณโพแทสเซียมที่แลกเปลี่ยนได้มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ DPPH ดังนั้น ปัจจัยด้านสภาพแวดล้อม เช่น สมบัติของดิน แหล่งที่อยู่ ระดับความสูง และสภาพอากาศ ส่งผลต่อกระบวนการสร้างสารทุติยภูมิ และการเจริญเติบโตของพืช

มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. หอสมุดแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: preserv@tu.ac.th

Name: พฤกษ์ ชุติมานุกูล

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาหลัก

Name: อรประภา เทพศิลปวิสุทธิ์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาร่วม

Created: 2563

Modified: 2566-01-10

Issued: 2566-01-10

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

DOI: 10.14457/TU.the.2020.642

tha

DegreeName: วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: เทคโนโลยีการเกษตร

Grantor: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	10018sarunpirom.pdf	5.31 MB	4	2023-12-25 12:59:38

ใช้เวลา

0.0375 วินาที