ความหลากหลายทางชีวภาพระดับชนิดและการพัฒนาศักยภาพของพืชสมุนไพรที่ใช้โดยหมอยาพื้นบ้าน อําเภอชานุมาน จังหวัดอํานาจเจริญ

(Species Diversity and the efficiency study of medicinal plants used by traditional healers in Chanuman district, Amnat Charoen province)

Name: เอื้อมพร จันทร์สองดวง

Address: มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด

keyword: หมอยาพื้นบ้าน

; พืชสมุนไพร

; ชีวภาพ

; ชีวภาพ ความหลากหลาย

; พืชสมุนไพร การพัฒนาศักยภาพ

Abstract: บทคัดย่อ การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความหลากชนิดและการใช้ประโยชน์ของพืชสมุนไพรโดยหมอยาพื้นบ้านในอำเภอชานุมาน จังหวัดอำนาจเจริญ ระหว่างเดือนพฤศจิกายน 2562 ถึงเดือนมกราคม 2563 โดยการสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง (semi-structer interviewed) หมอยาพื้นบ้าน ทั้งหมด 20 คน ทำการคัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง (proposesive sampling ) ในทั้งหมด 7 หมู่บ้าน ผลการศึกษาพบพืชสมุนไพร 288 ชนิด สามารถระบุชื่อวิทยาศาสตร์ 237 ชนิด 196 สกุล 82 วงศ์ ไม่สามารถระบุชื่อวิทยาศาสตร์ 51 ชนิด พืชสมุนไพรพบมากที่สุดในวงศ์ Fabaceae จำนวน 21 ชนิด รองลงมาคือวงศ์ Rubiaceae จำนวน 13 ชนิด รากเป็นส่วนที่ใช้มากที่สุด จำนวน 154 ชนิด (53%) วิธีการเตรียมยาที่นิยมมากที่สุดคือ ต้มดื่ม 239 ชนิด (82%) แหล่งที่พบพืชสมุนไพรมากที่สุดคือ ป่าชุมชน จำนวน 141 ชนิด (49%) บริเวณที่เก็บพืชสมุนไพรมาใช้ในการักษาโรคมากที่สุดคือ ป่าชุมชน จำนวน 141 ชนิด (49%) รองลงมาเป็นสวนหลังบ้าน จำนวน 75 ชนิด (26%) และไม้ต้นเป็นลักษณะวิสัยของพืชสมุนไพรที่ถูกนำมาใช้ประโยชน์มากที่สุดของชุมชนในอำเภอชานุมาน จำนวน 97 ชนิด (33.6%) รองลงมาเป็นไม้ล้มลุกและไม้พุ่มที่ 68 ชนิด (23.6%) เท่ากัน กลุ่มโรค/อาการที่ใช้สมุนไพรในการรักษา มี 30 กลุ่มโรค/อาการ คือ กลุ่มอาการไข้/ไอ มีค่าดัชนีความเป็นเอกฉันท์ขององค์ความรู้ (FIC) มากที่สุดคือ 3.58 ชนิดของพืชที่นำมาใช้มากที่สุดคือ ย่านางแดง Bauhinia strychnifolia Craib. และ ขมิ้น Curcuma longa L. มีค่าดัชนีการใช้งาน (UV) เท่ากันคือ 0.55 ซึ่งใช้ในการรักษาโรคเบาหวาน บำรุงหัวใจ และ แก้โรคท้องอืด ท้องเฟ้อตามลำดับ

Abstract: ABSTRACT The purpose of this study was to study species diversity and the usage of medicinal plants from traditional healers in Chanuman Districts, Amnat charoen Province. This study was conducted during November 2019 - January 2020. The data was collected by propulsive sampling. Semi-structured interviews were used for interviewed 20 traditional healers in 7 villages. Total of 20 The results found 288 species belonging to 196 genera 82 familes (51 unidentified species). Fabaceae was the highest medicinal plant number with 21 species followed by Rubiaceae 13 species. The most part used of medicinal plant was root 154 species (53%). The method for preparation was boiling and drink 239 species (82%). The most sources of medicinal plant was community forest 141 species (49%) followed by home garden with 75 species (26%). Tree was the most habit of medicinal plants in this study with 97 species (33.6%) followed by herb and shrub in equal number with 68 species (23.6%). Total 30 aliments were found in this study. The highest of Informant consensus factor (FIC) was fever and cough (3.58). The highest of Use value (UV) was Bauhinia strychnifolia Craib and Curcuma longa L. (0.55). That used for diabetes, tonic and Indigestion respectively.

มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด. ศูนย์วิทยบริการ มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด

Address: ร้อยเอ็ด

Email: lib.reru101@gmail.com

Created: 2564

Modified: 2565-10-06

Issued: 2565-10-06

งานวิจัย/Research report

application/pdf

tha

©copyrights มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	ความหลากหลายทางชีวภาพระดับชนิดและการพัฒนาศักยภาพของพืชสมุนไพร_watermark.pdf	10.07 MB	7	2025-08-03 11:24:25

ใช้เวลา

0.029821 วินาที