บทบาทด้านพลังงานในนโยบายต่างประเทศของสหพันธรัฐรัสเซียที่มีต่อสาธารณรัฐอิสลามอิหร่านระหว่างปี ค.ศ. 2000-ปัจจุบัน

The role of energy in Russian Federation foreign policy towards the Islamic Republic of Iran from 2000 until today

Name: จุฑามาศ บุตรดีลา

keyword: พลังงาน

; นโยบายต่างประเทศ

; สหพันธรัฐรัสเซีย

; สาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน

Abstract: งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ดังต่อไปนี้ 1) เพื่อศึกษาบทบาทด้านพลังงานในนโยบายต่างประเทศของรัสเซียที่มีต่ออิหร่าน 2) เพื่อวิเคราะห์ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการนำยุทธศาสตร์ด้านพลังงานมาใช้ในการกำหนดนโยบายต่างประเทศของรัสเซียต่ออิหร่าน และ 3) เพื่อศึกษาแนวโน้มการดำเนินนโยบายต่างประเทศของรัสเซียต่ออิหร่านในอนาคต โดยใช้วิธีการศึกษาแบบกรณีศึกษา ซึ่งเป็นวิธีการศึกษาที่มุ่งศึกษาเหตุการณ์เฉพาะในเรื่องที่ต้องการศึกษาในช่วงเวลาใดเวลาหนึ่งด้วยการวิจัยเอกสาร และวิเคราะห์ข้อมูลจากแหล่งข้อมูลปฐมภูมิ และแหล่งข้อมูลทุติยภูมิ ทั้งในรูปแบบหนังสือ บทความ เอกสารที่เกี่ยวข้อง โดยการศึกษาวิเคราะห์ด้วยกรอบแนวคิดผลประโยขน์แห่งชาติและทฤษฎีดินแดนหัวใจ จากการศึกษาพบว่าบทบาทด้านพลังงานเป็นเครื่องมือสำคัญในการแสวงหาผลประโยชน์แห่งชาติ ของรัสเซียผ่านการดำเนินการภายใต้กรอบนโยบายต่างประเทศของรัสเซียต่ออิหร่าน โดยเฉพาะตั้งแต่ปี ค.ศ. 2000 เป็นต้นมา ประธานาธิบดีวลาดิมีร์ ปูติน ได้ใช้พลังงานเป็นยุทธศาสตร์สำคัญในการเกี่ยวพันอย่างสร้างสรรค์กับอิหร่าน เพื่อให้บรรลุทั้งผลประโยชน์ทางการค้าและผลประโยชน์สำคัญยิ่งในด้านความมั่นคงแห่งรัฐ ซึ่งรัสเซียตระหนักดีว่าอิหร่านเป็นคู่แข่งที่สำคัญในตลาดพลังงานโลก แต่อิหร่านเป็นพันธมิตรที่จำเป็นต่อการรักษาไว้ซึ่งสันติภาพและสถานะของรัสเซียในฐานะมหาอำนาจทั้งในระดับโลกและภูมิภาค เมื่อพิจารณาจากเอกสารที่เกี่ยวข้องและบทสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญนโยบายต่างประเทศของรัสเซียและอิหร่าน พบว่าบทบาทและปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการนำยุทธศาสตร์ด้านพลังงานมาใช้ในการกำหนดนโยบายต่างประเทศของรัสเซียต่ออิหร่าน ระหว่างปี ค.ศ. 2000-ปัจจุบัน เพื่อการรักษาไว้ซึ่งผลประโยชน์แห่งชาติของรัสเซีย ได้แก่ 1) โครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน 2) การบริหารจัดการทะเลแคสเปียน และ 3) การจัดการโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานในภูมิภาคต่าง ๆ ของรัสเซียและอิหร่าน โดยรัสเซียต้องการขยายอิทธิพลและสร้างอำนาจต่อรองทางการเมืองผ่านเครื่องมือด้านพลังงาน ผ่านการให้ความช่วยเหลือทางด้านเทคโนโลยีนิวเคลียร์ของอิหร่าน และผ่านการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานในต่างประเทศทั้งในบริเวณทะเลแคสเปียน ภูมิภาคเอเชียกลางและคอเคซัส และภูมิภาคเมดิเตอร์เรเนียนตะวันออก ทำให้รัสเซียและอิหร่านจึงเป็นทั้งพันธมิตรและคู่แข่งสำคัญในโลกพลังงานและภูมิรัฐศาสตร์ มีเพียงโครงการพัฒนานิวเคลียร์เท่านั้นที่อิหร่านจะต้องอาศัยสถานะสมาชิกคณะมนตรีความมั่นคงของรัสเซียในสหประชาชาติ เพื่อบรรเทาอิทธิพลและมาตรการคว่ำบาตรจากมหาอำนาจอื่น ๆ ซึ่งรัสเซียระมัดระวังอย่างยิ่งในการดำเนินนโยบายเกี่ยวกับนิวเคลียร์ของอิหร่าน ซึ่งอาจจะเปลี่ยนเป็นภัยคุกคามของรัสเซียได้ในอนาคต ดังนั้นแนวโน้มการดำเนินนโยบายต่างประเทศของรัสเซียต่ออิหร่าน เพื่อการรักษาไว้ซึ่งสถานะมหาอำนาจและความเป็นปึกแผ่นของอำนาจในภูมิภาคอันเป็นส่วนหนึ่งของดินแดนหัวใจผ่านบทบาทด้านพลังงานจึงสำคัญอย่างยิ่ง และรัสเซียได้พยายามปรับนโยบายต่างประเทศที่มีต่ออิหร่านให้เป็นไปตามผลประโยชน์เฉพาะหน้า ในแต่ละช่วงเวลา โดยยังคงความร่วมมือและสกัดกั้นอิทธิพลของอิหร่านในเวลาเดียวกัน เพื่อผลประโยชน์สูงสุดทางภูมิรัฐศาสตร์ทั้งด้านการเมืองและความมั่นคง ตลอดจนผลประโยชน์ด้านเศรษฐกิจของรัสเซียในอนาคต

มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. หอสมุดแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: preserv@tu.ac.th

Name: จรัญ มะลูลีม

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2562

Modified: 2565-09-20

Issued: 2565-09-20

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

DOI: 10.14457/TU.the.2019.1034

tha

DegreeName: รัฐศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: การระหว่างประเทศและการทูต

Grantor: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	8783juthamas.pdf	3.74 MB	8	2024-10-29 23:26:06

ใช้เวลา

0.02682 วินาที