เรื่องเล่าในสถาบันอุดมศึกษา : ภาพสะท้อนประสบการณ์ต่อพื้นที่ในมหาวิทยาลัยผ่านความทรงจำร่วมของนักศึกษา

Tales from the universities : toward an understanding of students place experience in academic settings

Name: อนัญญา ลือพร้อมชัย

ThaSH: ความทรงจำร่วม

ThaSH: ประสบการณ์

ThaSH: คติชนวิทยา

LCSH: Collective memory

LCSH: Experience

LCSH: Folklore

Abstract: มักมีเรื่องเล่าที่เกี่ยวพันกับสถานที่ต่าง ๆ ที่ปรากฏอยู่ในทางอินเทอร์เน็ต รายการโทรทัศน์ วิทยุ หรือเล่ากันปากต่อปาก ไม่ว่าจะเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นในที่พักอาศัย โรงพยาบาล โรงแรม วัด หรือ แม้กระทั่งสถานศึกษาทั้งโรงเรียนและมหาวิทยาลัยต่าง ๆ ที่เล่าขานกันอย่างแพร่หลาย ทั้งที่เป็นรู้จักกันเฉพาะในมหาวิทยาลัยและในหมู่คนทั่วไป เรื่องเหล่านี้ไม่สามารถพิสูจน์ได้ว่าเคยเกิดขึ้นจริงหรือไม่ แนวคิดคติชนศึกษาเห็นว่าเรื่องเล่าเหล่านี้มีลักษณะเป็นเหมือนจิตสำนึกร่วมของกลุ่มคน สาระของเรื่องเป็นการสะท้อนบรรทัด ค่านิยม หรือจิตใต้สำนึกของกลุ่มบุคคลที่ผลิตซํ้าของเรื่องเล่าเหล่านี้ การวิจัยเชิงคุณภาพนี้ จึงเป็นการศึกษาเบื้องต้นเพื่อทำความเข้าใจและศึกษาความเป็นไปได้ในการทำความเข้าใจประสบการณ์ของกลุ่มนักศึกษาที่มีต่อพื้นที่ในมหาวิทยาลัยผ่านเรื่องที่เล่าต่อกัน โดยทำการศึกษาในมหาวิทยาลัย 4 แห่ง ได้แก่ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ มหาวิทยาศรีนครินทรวิโรฒ และจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย การสำรวจเบื้องต้นพบว่าศึกษาเรื่องเล่าสภาพแวดล้อมทางกายภาพ กิจกรรมและสถานที่ที่มักถูกกล่าวถึง ด้วยการศึกษาเรื่องเล่าที่บันทึกไว้ ถ่ายรูปและสัมภาษณ์นักศึกษามหาวิทยาลัยละ 10 คน และนำข้อมูลมาวิเคราะห์ทำความเข้าใจถึงความสัมพันธ์ระหว่างพลวัตของสถานที่ทางกายภาพ กิจกรรมที่เกิดในสถานที่นั้น และความหมายที่ผู้ทำกิจกรรมให้ต่อสถานที่นั้น โดยประยุกต์ทฤษฎีโครงสร้างนิทานของ Vladimir Propp (1979) และ Place Experience Model (Canter, 1977) เป็นกรอบแนวคิดในการศึกษา จากการวิเคราะห์พบว่าแม้เรื่องเล่าที่เกี่ยวพันกับอาคารสถานที่อาจจะมีเนื้อหาที่เพี้ยนกันไปบ้างซึ่งเป็นผลจากการบอกต่อกันจากรุ่นสู่รุ่น แต่ความผิดเพี้ยนนั้นจะเป็นรายละเอียดปลีกย่อยแต่มิใช่ที่แก่นของเรื่อง และเรื่องเล่าสามารถแบ่งออกเป็น 2 ลักษณะ ได้แก่ ตำนาน และความเชื่อโชคลาง โดยเรื่องแบบตำนานมักจะเกี่ยวข้องกับพื้นที่แคบ เก่า มืด มีทัศนวิสัยปิด วัสดุส่วนใหญ่ทำจากกระเบื้องและเหล็ก เป็นพื้นที่กึ่งสาธารณะ ไม่ค่อยมีผู้ใช้งาน ส่วนกิจกรรมในเรื่องมักเกี่ยวข้องกับการเสียชีวิต กิจวัตรประจำวันในมหาวิทยาลัย และสื่อถึงความหมายความไม่ประมาทในการใช้ชีวิตในช่วงวัยรุ่นและปลูกฝังจิตสำนึกให้เคารพสถานที่ ส่วนแบบความเชื่อโชคลาง สถานที่ที่ถูกกล่าวถึงจะมีลักษณะทางกายภาพลานโล่งหรือกึ่งเปิดโล่ง เป็นพื้นที่กว้าง สว่าง และเป็นพื้นที่สาธารณะ มีความเก่า วัสดุเป็นพื้นปูน กระเบื้อง ไม่ค่อยมีผู้ใช้งานส่วนกิจกรรมที่ปรากฏในเรื่องเล่าจะเกี่ยวพันกับกิจวัตรประจำวันในมหาวิทยาลัย เช่น การมีความรัก และการเกิดอุบัติเหตุ ผู้ให้ข้อมูลตีความว่าเป็นเรื่องเล่าที่สื่อความหมายเกี่ยวกับชีวิตในมหาวิทยาลัย ด้านความรัก กุศโลบายเรื่องการเรียนและการปลูกฝังค่านิยมเกี่ยวกับประพฤติตนที่เหมาะสม

สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง. สำนักหอสมุดกลาง

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: Lifelong@kmitl.ac.th

Name: พิยรัตน์ นันทะ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์

Created: 2562

Modified: 2565-07-05

Issued: 2565-07-05

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: สถาปัตยกรรมศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สถาปัตยกรรมภายใน

Grantor: สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง

©copyrights สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	Fulltext Ananya Lurpromchai.pdf	45.77 MB	8	2024-07-09 10:02:11

ใช้เวลา

0.023333 วินาที