มิติบริบทในการกระตุ้นอารมณ์ขันในการแสดงตลกเดี่ยว

Contextual dimensions in humor in stand-up comedy

Name: วรรณนิภา วงค์ปัญญา

keyword: การแสดงตลกเดี่ยว

; การกระตุ้นอารมณ์ขัน

; การวิเคราะห์มิติบริบท

; การเล่าเรื่องแบบพูดคนเดียว

Abstract: การแสดงตลกเดี่ยวเป็นการแสดงที่ผู้พูดกระตุ้นให้ผู้ฟังเกิดความรู้สึกขำขันจากวิธีการนำเสนอเรื่องราวต่างๆ ที่ผู้แสดงเลือกใช้ การกระตุ้นอารมณ์ขันโดยนักแสดงตลกเดี่ยวในแต่ละครั้งมีความสัมพันธ์กับบริบทอยู่เสมอ งานวิจัยนี้เป็นการศึกษาบทบาทของบริบทในการกระตุ้นอารมณ์ขันโดยนักแสดงตลกเดี่ยว ผู้วิจัยได้ศึกษาตามวัตถุประสงค์ของการวิจัย 2 ข้อ คือ 1) เพื่อจำแนกประเภทของมิติบริบทแบบต่างๆ ที่มีบทบาทในการกระตุ้นอารมณ์ขันในการแสดงตลกเดี่ยวในสังคมไทย และ 2) เพื่อวิเคราะห์ความคิดเห็นของผู้ชมวีดิทัศน์การแสดงตลกเดี่ยวเกี่ยวกับระดับความขำขันในการกระตุ้นอารมณ์ขันโดยนักแสดงตลกเดี่ยว ผู้วิจัยใช้หลักการวิเคราะห์เรื่อง “มิติบริบท” (Xu, 2012) มาเป็นกรอบในการวิเคราะห์ข้อมูล แหล่งข้อมูลที่ใช้เป็นพื้นฐานในการวิจัยนี้จำแนกออกเป็น 2 กลุ่ม คือ วีดิทัศน์บันทึกการแสดงตลกเดี่ยว จำนวน 5 บันทึกการแสดง และข้อคิดเห็นของผู้ชมวีดิทัศน์บันทึกการแสดงตลกเดี่ยวเกี่ยวกับระดับความขำขัน จำนวน 45 คน ซึ่งได้จากการตอบแบบสอบถาม ผลการศึกษาตามวัตถุประสงค์ของการวิจัยประการแรกพบมิติบริบทที่มีบทบาทในการกระตุ้นอารมณ์ขันของนักแสดงตลกเดี่ยว 2 ลักษณะ คือ มิติบริบทแบบเดี่ยว และมิติบริบทแบบผสม ผู้วิจัยจำแนกมิติบริบทแบบเดี่ยวออกเป็นประเภทต่างๆ ตามกรอบการวิเคราะห์ ดังนี้ มิติบริบทด้านกายภาพ มิติบริบทด้านลำดับเวลา และมิติบริบทด้านประสบการณ์ นอกจากนี้ผู้วิจัยได้จำแนกประเภทย่อยของมิติบริบทแบบเดี่ยวทั้ง 3 ประเภทข้างต้นต่อไปอีก ผลการวิจัยพบว่า มิติบริบทด้านกายภาพประกอบด้วยบริบทย่อยประเภทการแสดงอากัปกิริยา การใช้อุปกรณ์ประกอบการแสดง และบริบทด้านกายภาพแบบผสม สำหรับมิติบริบทด้านลำดับเวลา ผู้วิจัยเน้นวิเคราะห์หน้าที่ของถ้อยคำการกระตุ้นอารมณ์ขันที่สัมพันธ์กับบริบทด้านลำดับเวลาซึ่งจำแนกออกเป็น 2 ประการกว้างๆ คือ การไขข้อสงสัย และการหักเหประเด็น และมิติบริบทด้านประสบการณ์ประกอบด้วยบริบทย่อย 3 ประเภท ได้แก่ สภาพแวดล้อมทางสังคม ความรู้จากการชมการแสดงตลกเดี่ยว และความรู้ในการใช้ภาษา ส่วนมิติบริบทแบบผสมพบทั้งหมด 2 ประเภท คือ การผสมกันของมิติบริบทแบบ 2 บริบท และ 3 บริบท ผลการวิเคราะห์ความคิดเห็นของผู้ชมวีดิทัศน์บันทึกการแสดงตลกเดี่ยวเกี่ยวกับระดับความขำขัน พบว่า การกระตุ้นอารมณ์ขันที่เกิดภายใต้มิติบริบทแบบผสม 2 บริบทประเภท การผสมกันของมิติบริบทด้านกายภาพและมิติบริบทด้านลำดับเวลา และมิติบริบทแบบผสม 3 บริบทได้รับการประเมินว่ามีระดับความขำขันมากที่สุด นอกจากนี้ สาเหตุของการเกิดความรู้สึกขำขัน ตามมุมมองของผู้ชมวีดิทัศน์บันทึกการแสดงตลกเดี่ยวสามารถจำแนกออกเป็น 4 ประการหลักๆ ได้แก่ การแสดงท่าทางและบุคลิกในการแสดงของนักแสดง วิธีการเล่าเรื่องและน้ำเสียงในการเล่าเรื่องของนักแสดง ภูมิหลังความรู้ของผู้ชมเกี่ยวกับการกระตุ้นอารมณ์ขัน และเสียงหัวเราะที่ปรากฏใน วีดิทัศน์บันทึกการแสดงตลกเดี่ยว ผู้วิจัยพบว่า สาเหตุของการเกิดอารมณ์ขันประเภทการแสดงท่าทางและบุคลิกในการแสดงของนักแสดงตลกเดี่ยว และเสียงหัวเราะที่ปรากฏในวีดิทัศน์บันทึกการแสดงตลกเดี่ยวสามารถจัดให้อยู่ภายใต้มิติบริบทด้านกายภาพได้ นอกจากนี้ ยังสามารถพิจารณาให้ ภูมิหลังความรู้ของผู้ชมเกี่ยวกับการกระตุ้นอารมณ์ขันอยู่ภายใต้มิติบริบทด้านประสบการณ์ได้

มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. หอสมุดแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: preserv@tu.ac.th

Name: ทรงธรรม อินทจักร

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2558

Modified: 2564-11-29

Issued: 2564-11-29

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

DOI: 10.14457/TU.the.2015.1004

tha

DegreeName: ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: ภาษาศาสตร์เพื่อการสื่อสาร

Grantor: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	5375wannipa.pdf	1.56 MB	15	2026-07-31 21:36:09

ใช้เวลา

0.032096 วินาที