การศึกษาประสิทธิภาพของสารสกัดใบหญ้าแฝกเพื่อพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ยับยั้งการเกิดสิว

Efficiency of Vetiver Leave Extracts for Anti-Acne Product Development

Name: ดวงสมร บุญวัน

Address: อำเภอภูเพียง จังหวัดน่าน

keyword: ใบหญ้าแฝก

; ฺเจลแต้มสิว

; Bioautography

; S. aureus

; S. pyogenes

; P. acnes

; Vetiver

; anti-acne gel

Abstract: งานวิจัยนี้มีจุดประสงค์ในการเพิ่มมูลค่าของใบหญ้าแฝกในแง่ของฤทธิ์ในเภสัชวิทยา โดยได้คัดเลือกหญ้าแฝก 5 กลุ่มพันธุ์ ได้แก่ แม่เต๊ยะ ห้วยขาแข้ง แม่ฮ่องสอน พระราชทาน และหรีลังกา มาสกัดด้วยวิธีการหมักแบบไม่ใช้ความร้อน (cold maceration) ในตัวทำละลายที่มีความเข้มข้นของเอทานอลที่ต่างกัน ได้แก่ เอทานอล 95%, เอทานอล 70%, เอทานอล 50% และน้ำกลั่น จากนั้นนำไปทำให้เข้มข้นด้วยเครื่องกลั่นระเหยภายใต้สูญญากาศ (rotary evaporator) และ freeze dryer ใบหญ้าแฝกที่สกัดด้วยเอทานอล 50% ให้ร้อยละผลผลิตที่มากที่สุด รองลงมา คือ ใบหญ้าแฝกที่สกัดด้วยเอทานอล 70% น้ำกลั่น และเอทานอล 95% ตามลำดับ สารสกัดที่ได้ทั้งหมดถูกนำมาทดสอบฤทธิ์การยับยั้งแบคทีเรียที่ก่อโรคผิวหนัง ได้แก่ Staphyiococcus aureus, Streptococcus pyogenes และ Propionibacterium acnes ซึ่งพบว่า สารที่สกัดด้วยน้ำกลั่นไม่สามารถยับยั้งแบคทีเรียทั้ง 3 ชนิดได้ และสารที่สามารถยับยั้งแบคทีเรียทั้ง 3 ชนิดได้ดีที่สุด คือ ห้วยขาแข้ง และแม่ฮ่องสอนที่สกัดด้วยเอทานอล 50% ซึ่งสารสกัดทั้ง 2 ชนิดนี้ ถูกนำไปศึกษาหาสารสำคัญที่มีฤทธิ์ในการยับยั้งแบคทีเรียโดยวิธี Bioautography ซึ่งพบว่า ใบหญ้าแฝกทั้งสองชนิดมีชนิดของสารที่ยับยั้งเชื้อแบคทีเรียชนิดเดียวกัน โดยสังกตแถบแบนของสารที่สามารถยับยั้งเชื้อแบคทีเรียของหญ้าแฝกทั้งสองชนิด อยู่ในตำแหน่งเดียวกัน จากผลการทดลอง พบว่า S. qureus ถูกยับยั้งได้โดยสารที่บริเวณ Rf 0.6-0.7, 0.4-0.5 และ 0.2-0.3 ในขณะที่ S. pyogenes ถูกยับยั้งได้โดยสารที่บริเวณ Rf 0.6-0.7 และ 0.4-0.5 และ P. acnes ถูกยับยั้งได้โดยสารที่บริเวณ Rf 0.4-0.5 สารที่มีฤทธิ์ทางชีวภาพเหล่านี้ได้ถูกแยกออกมาโดยวิธี PTLC และถูกนำไปวิเคราะห์หาชนิดของสารโดยวิธี IMR ต่อไป เนื่องจากสารสกัดทั้ง 2 มีสารที่มีฤทธิ์ทางชีวภาพเหมือนกัน ดังนั้น จึงเลือกเฉพาะสารสกัดใบหญ้าแฝกกลุ่มพันธุ์ห้วยขาแข้งที่สกัดโดยเอทานอล 50% ในการพัฒนาเป็น ผลิตภัณฑ์เจลแต้มสิว ซึ่งได้สูตรเจลแต้มสิวทั้งหมด 6 สูตร โดยแต่ละสูตรมีปริมาณของสารก่อเจล และสารสกัดที่แตกต่างกัน ซึ่งผลิตภัณฑ์ทั้ง 6 สูตรยังไม่มีสูตรใดที่มีความคงตัวทางกายภาพเมื่อเก็บไว้เป็นเวลา 4 สัปดาห์ ในสภาวะอุณหภูมิต่าง ๆ (p<0.05) แต่สูตรทั้ง 6 สูตร มีความคงตัวในด้านของฤทธิ์ทางชีวภาพเป็นอย่างดี และเมื่อพิจารณาในทุกคุณสมบัติ พบว่า สูตร B2 ที่ประกอบด้วยสารก่อเจล 2% สารกันเสีย 0.5% สารสกัด 5% เป็นสูตรที่ดีที่สุดที่ควรนำไปพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ยับยั้งสิวที่สมบูรณ์แบบต่อไป

Abstract: Adding value of vetiver leaves in pharmaceutical aspect are the objective of this research. Five cultivars of vetiver; Mae tea, Huai Kha Khang, Mae Hong Son, Praratchatan and Sri Lanka were chosen and then extracted by maceration method with varies of solvent type including 95% ethanol, 70% ethanol, 50% ethanol and distilled water. The extraction was concentrated by rotary evaporator and freeze dryer. The results showed that 50% ethanol solvent gave the highest percentage yield followed by 70% ethanol, 95% ethanol and distilled water, respectively. Then, all these extractions were tested for antibacterial activity. S. aureus, S. pyogenes and P. acnes, causing acne-vulgaris, were used as bacteria. The result found that extractions which had the highest antibacterial activity were Huai Kha Khang and Mae Hong Son which extracted by 50% ethanol. While all extractions which extracted by distilled water had no antibacterial activity. Huai Kha Khang and Mae Hong Son which extracted by 50% ethanol were tested by Bioautography method to find an active ingredient. The result found that both extractions have the same active ingredient. There were 3 active ingredients, 1) on Rf 0.6-0.7 inhibited S. aureus and S. pyogenes, 2) on Rf 0.4-0.5 inhibited S. aureus, S. pyogenes and P. acnes and 3) on Rf 0.2-0.3 inhibited only S. aureus. Then, these active ingredients were isolate by PTLC technique and continuously identified by NMR technique. Anti-acne gel was developed using Huai Kha Khang extraction which extracted by 50% ethanol. There are 6 formulas in this experiment which used varies amount of the thickeners and the extractions. All formulas had significant in viscosity, pH, and separation in between incubation time, 4 weeks (p<0.05), but have no significant in antibacterial activity. When considered all of formulas, B2 is the best one which should be developed for anti-acne gel in the future.

มหาวิทยาลัยพะเยา.ศูนย์บรรณสารและสื่อการศึกษา

Address: พะเยา

Email: clm@up.ac.th

Name: พนิตนาฎ อู่พุฒินันท์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: ลภัสรดา มุ่งหมาย

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาร่วม

Created: 2563

Modified: 2564-10-12

Issued: 2564-10-12

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: Master of Science

Level: Master's Dedree

Descipline: Biotechnology

Grantor: University of Phayao

©copyrights มหาวิทยาลัยพะเยา

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	Duangsamorn Boonwun.pdf	2.01 MB	11	2024-12-13 00:19:38

ใช้เวลา

0.27021 วินาที