ปัจจัยทำนายพฤติกรรมสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับการเกิดนิ่วไตในผู้ป่วยโรคนิ่วไต

The factors predicting the health behaviors related to the occurrence of kidney stone formation among kidney stone disease patients

Name: ลักขณา พรหมกสิกร

keyword: พฤติกรรมสุขภาพ

; นิ่วไต

; ผู้ป่วยโรคนิ่วไต

; ความเชื่อด้านสุขภาพ

; พฤติกรรมสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับการเกิดนิ่วไต

Abstract: โรคนิ่วไต เป็นปัญหาสาธารณสุขสำคัญและมีอุบัติการณ์เพิ่มขึ้นทั่วโลกตามสภาวะโลกร้อนและพฤติกรรมเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับการเกิดผลึกนิ่วไต การวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษาเชิงทำนายมีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาหาความสัมพันธ์และทำนายปัจจัยตามแนวคิดความเชื่อด้านสุขภาพ กับพฤติกรรมสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับการเกิดนิ่วไตในผู้ป่วยโรคนิ่วไต คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างตามเกณฑ์และสุ่มตัวอย่าง ตามสัดส่วนจำนวน 504 คน จากโรงพยาบาลในเขตบริการสุขภาพที่ 8 เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยแบบประเมินข้อมูลส่วนบุคคล และความรู้เรื่องโรคและการปฏิบัติตัว ปัจจัยด้านการรับรู้ สิ่งชักนำให้เกิดการปฏิบัติ (การได้รับข้อมูล ข่าวสาร และการรับรู้อาการเตือนของโรคนิ่วไต) และพฤติกรรมสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับการเกิดนิ่วไต วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา สถิติไคสแควร์ สถิติสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน และสถิติ ถดถอยลอจิสติคทวิ ผลการศึกษาพบว่า 1) ด้านปัจจัยร่วมพบว่ากลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศชาย อายุเฉลี่ย 51 ปี ประกอบอาชีพ เกษตรกรและรับจ้างมากที่สุดร้อยละ 85 และไม่ได้เรียนหนังสือหรือระดับประถมศึกษาร้อยละ 71 ความรู้เรื่องโรคและการปฏิบัติตัวอยู่ในระดับน้อย ปัจจัยด้านการรับรู้ทุกด้านอยู่ในระดับสูง ยกเว้นการรับรู้อุปสรรคอยู่ในระดับต่ำ ด้านสิ่งชักนำให้เกิดการปฏิบัติพบว่ากลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ได้รับข้อมูลข่าวสารน้อย และมีการรับรู้อาการเตือนของโรคนิ่วไตสูง ส่วนพฤติกรรมสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับการเกิดนิ่วไตโดยรวมอยู่ในระดับน้อย (Mean = 8.38, SD = 2.63) โดยมีพฤติกรรมเสี่ยงด้านการรับประทานอาหารอยู่ในระดับมากที่สุด (Mean 3.61, SD = 1.36) 2) ผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์พบว่าปัจจัยร่วมคือ อายุ ระดับการศึกษา อาชีพ โรค ประจำตัว และข้างที่เป็นนิ่วไต มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับการเกิดนิ่วไตอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) ความรู้เรื่องโรคและการปฏิบัติตัว (p < .01) ปัจจัยด้านการรับรู้คือ การรับรู้ความเสี่ยงของการเกิดนิ่วไต การรับรู้ความรุนแรงของโรคนิ่วไต การรับรู้ประโยชน์ของการป้องกันนิ่วไต การรับรู้สมรรถนะแห่งตนในการป้องกันนิ่วไต การได้รับข้อมูลข่าวสารและการรับรู้อาการเตือนมีความสัมพันธ์ทางลบ (p < .01) และการรับรู้อุปสรรคมีความสัมพันธ์ทางบวกกับพฤติกรรมสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับการ เกิดนิ่วไต (p < .01) 3) ผลการวิเคราะห์เชิงทำนายด้วยสถิติถดถอยลอจิสติคทวิ พบว่า ปัจจัยที่สามารถทำนายพฤติกรรมสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับการเกิดนิ่วไตได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) คือ การรับรู้สมรรถนะแห่งตนในการป้องกันโรคนิ่วไต (OR = 3.14) การรับรู้อาการเตือนของโรคนิ่วไต (OR = 2.55) ความรู้เรื่องโรคและการปฏิบัติตัว (OR = 2.07) การรับรู้ความเสี่ยงของการเกิดนิ่วไต (OR = 2.07) อายุ (OR = 1.85) การรับรู้ความรุนแรงของโรคนิ่วไต (OR = 1.66) และการรับรู้อุปสรรคของการป้องกันนิ่วไต (OR = 0.49) ตามลำดับ ผลการศึกษาครั้งนี้สนับสนุนแนวคิดความเชื่อด้านสุขภาพในผู้ป่วยโรคนิ่วไต โดยปัจจัยร่วม ปัจจัยด้านการรับรู้ และสิ่งชักนำให้เกิดการปฏิบัติ มีความสัมพันธ์และสามารถทำนายพฤติกรรมสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับการเกิดนิ่วไตได้ ซึ่งทำให้ได้ข้อมูลพื้นฐานที่เป็นประโยชน์สำหรับบุคคลากรด้านสุขภาพ สามารถนำไปพัฒนาโปรแกรมเพื่อป้องกันโรคนิ่วไตและส่งเสริมคุณภาพชีวิตในผู้ป่วยได้ต่อไป

มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. หอสมุดแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: preserv@tu.ac.th

Name: สุนทรา เลี้ยงเชวงวงศ์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาหลัก

Name: ชาญชัย บุญหล้า

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาร่วม

Created: 2558

Modified: 2564-10-07

Issued: 2564-10-07

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

DOI: 10.14457/TU.the.2015.387

tha

DegreeName: พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: การพยาบาลผู้ใหญ่

Grantor: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	4489lakkhana.pdf	2.89 MB	10	2024-11-21 15:10:01

ใช้เวลา

0.035422 วินาที