การขัดกันแห่งเขตอำนาจศาลในกลุ่มประเทศอาเซียน : ศึกษากรณีการรับฟ้องคดีที่มีมูลคดีเดียวกันและมีคู่ความเดียวกันในสองศาลต่างรัฐ

Conflict of jurisdiction within ASEAN : a case study of lis pendens

Name: ศิรดา วรสาร

keyword: การขัดกันแห่งเขตอำนาจศาล

Othors: เขตอำนาจศาล -- กลุ่มประเทศอาเซียน

; การรับฟ้องคดีที่มีมูลคดีเดียวกันและมีคู่ความเดียวกันในสองศาลต่างรัฐ

Othors: เขตอำนาจศาล -- กลุ่มประเทศสหภาพยุโรป

; ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน

Othors: คดีที่อยู่ระหว่างการพิจารณา -- กลุ่มประเทศอาเซียน

; สหภาพยุโรป

Othors: คดีที่อยู่ระหว่างการพิจารณา -- กลุ่มประเทศสหภาพยุโรป

Abstract: การรวมกลุ่มของรัฐสมาชิกอาเซียนภายในภูมิภาคเพื่อเป้าหมายทางเศรษฐกิจนั้นจะ นําไปสู่การเคลื่อนย้ายบุคคล เงินทุน สินค้า บริการ และการทําสัญญาทางธุรกิจระหว่างพลเมือง อาเซียนด้วยกันเองหรือระหว่างพลเมืองอาเซียนและปัจเจกชนภายนอกกลุ่ม พร้อมทั้งการข้ามชาติ ของผู้ประกอบวิชาชีพ 8 สาขา เมื่อมีการก่อนิติสัมพันธ์ระหว่างบุคคลจึงเป็นนิติสัมพันธ์ที่มีลักษณะ ต่างประเทศประเทศเพิ่มมากขึ้นและนิติสัมพันธ์ดังกล่าว ย่อมนําไปสู่ข้อพิพาทและเกิดการขัดกันแห่ง เขตอํานาจศาลและอาจเกิดการรับฟ้องคดีที่มีมูลคดีเดียวกันและมีคู่ความเดียวกันในศาลสองรัฐ เมื่อศาลทั้งสองรับคดีเพื่อพิจารณาตามกฎหมายวิธีสบัญญัติภายในรัฐแล้ว หากไม่มีข้อ ห้ามมิให้มีการดําเนินคดีในลักษณะดังกล่าว ย่อมทําให้คดีอยู่ในระหว่างการพิจารณาของศาลที่มีเขต อํานาจพร้อมกันสองรัฐ โดยทั้งสองคดีมีมูลคดีเดียวกันและมีคู่ความเดียวกัน หากศาลของทั้งสองรัฐได้ ดําเนินกระบวนพิจารณาคดีต่อไป คู่ความต่างก็ต้องมีค่าใช้จ่ายต่างๆที่จําเป็นในการดําเนินคดีเพื่อให้ กระบวนการพิจารณาคดีสําเร็จลุล่วง ทั้งที่คดีทั้งสองเป็นคดีเดียวกัน ซึ่งทําให้เกิดการสิ้นเปลืองและมี ความเป็นไปได้อย่างยิ่งว่า คําพิพากษาที่มีขึ้นจะไม่เหมือนหรือขัดแย้งกัน เนื่องจากความแตกต่างกัน ของกฎหมายภายใน ย่อมทําให้คู่ความเกิดความไม่มั่นใจว่าคําพิพากษาจะมีผลบังคับได้จริงหรือไม่ จากปัญหาที่กล่าวมาข้างต้น จึงมีความพยายามของรัฐต่างๆ และการรวมกลุ่มของรัฐ ในการรับมือปัญหา อันเป็นผลที่มาจากการที่รัฐที่มีเขตอํานาจเหนือคดีต่างก็ใช้อํานาจอธิปไตยทาง ตุลาการของตน ดังเช่นสหภาพยุโรปเองก็เคยประสบกับปัญหาดังกล่าวเช่นกัน จึงมีความพยายาม แสวงหาทางแก้ไขปัญหาที่ตามมาจากการรวมกลุ่มทางเศรษฐกิจ ดังที่ได้ปรากฏ Regulation (EU) 1215/2012 on jurisdiction and the recognition and enforcement of judgments in civil and commercial matters (recast) หรือ Brussels Recast Regulation ซึ่งมีการใช้แนวคิด “lis pendens” เพื่อเป็นข้อยกเว้นการใช้เขตอํานาจศาลเมื่อเกิดการรับฟ้องคดีที่มีมูลคดีเดียวกันและมี คู่ความเดียวในสองศาลต่างรัฐ โดยมีหลักเกณฑ์คือ ศาลอ่ืนใดที่มิใช่ศาลแรกที่รับพิจารณาคดีต้อง เลื่อนการพิจารณาคดีจนกระทั่งศาลแรกที่รับพิจารณาคดียืนยันเขตอํานาจศาลเหนือคดีแล้ว ศาลที่ มิใช่ศาลแรกจึงจําหน่ายคดี อย่างไรก็ตาม เมื่อพิจารณาเกี่ยวกับแนวคิดเกี่ยวกับการระงับข้อพิพาทและแนวทางการ แก้ไขกฎหมายวิธีพิจารณาแพ่งความของกลุ่มประเทศอาเซียน พบว่า กฎบัตรอาเซียนมิได้วาง หลักเกณฑ์เกี่ยวกับการปรับปรุงแก้ไขกฎหมายวิธีพิจารณาความของประเทศสมาชิกหรือหลักเกณฑ์ว่า ด้วยการทําสนธิสัญญาเกี่ยวกับกฎหมายวิธีพิจารณาความระหว่างรัฐสมาชิกอาเซียนแต่อย่างใด ดังนั้น เมื่อกรณีดังกล่าวเกิดขึ้น จึงต้องบังคับใช้กฎหมายภายในของรัฐเพื่อแก้ปัญหาดังกล่าวและด้วยเหตุที่ กลุ่มประเทศอาเซียนมีแนวปฏิบัติและกฎหมายที่ปรับใช้แก่กรณีที่เกิดขึ้นแตกต่างกัน จึงเป็นสาเหตุให้ การแก้ปัญหาดังกล่าวยังไม่มีแนวปฏิบัติที่สอดคล้องกันในเรื่องนี้แต่ประการใด ซึ่งวิธีการแก้ปัญหาที่ แตกต่างกันอาจเป็นเหตุในการปฏิเสธการรับรองและบังคับตามคําพิพากษาได้เช่นกัน การนําแนวคิด lis pendens ในรูปแบบที่ใช้ในกฎหมายวิธีพิจารณาความในระบอบ บรัสเซลส์นั้นมาเป็นหลักเกณฑ์ในการจัดทํากฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งและพาณิชย์ให้เป็นเอกรูป โดยอาศัยความร่วมมือของรัฐสมาชิกในการทําอนุสัญญาระหว่างประเทศ เพื่อแก้ปัญหาการรับฟ้องคดี ที่มีมูลคดีเดียวกันและมีคู่ความเดียวกันในสองศาลต่างรัฐของกลุ่มประเทศอาเซียน เพื่อให้ประชาคม อาเซียน มีวิธีแก้ปัญหาที่ชัดเจนแน่นอน คาดหมายได้และเกิดความเป็นแก่คู่ความมากที่สุด ซึ่งจะช่วย ลดการสิ้นเปลืองทรัพยากรของศาลและคู่ความ เกิดความมีเสถียรภาพทางกฎหมาย รวมถึงการมี หลักเกณฑ์การแก้ปัญหาดังกล่าวที่ปรับใช้เป็นการทั่วไปในคดีที่เกิดขึ้นระหว่างศาลของรัฐสมาชิก จะ ช่วยลดปัญหาการปฏิเสธการรับรองและบังคับตามคําพิพากษาได้ในทางหนึ่ง

มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. หอสมุดแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: preserv@tu.ac.th

Name: จักรพงษ์ เล็กสกุลไชย

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาหลัก

Name: รัชนีกร ลาภวณิชชา

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาร่วม

Created: 2558

Modified: 2564-09-14

Issued: 2564-09-14

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

DOI: 10.14457/TU.the.2015.755

tha

DegreeName: นิติศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: กฎหมายระหว่างประเทศ

Grantor: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	4080sirada.pdf	3.04 MB	10	2025-10-01 15:29:32

ใช้เวลา

0.020603 วินาที