การพัฒนามัคคุเทศก์น้อยสำหรับการท่องเที่ยวเชิงนิเวศเจ็ดคด-โป่งก้อนเส้า ตำบลท่ามะปราง อำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี

Young guide development for ecotourism at Jedkod Pongkonsao at Thamaprang sub district, Kaeng Khoi district, Saraburi province

Name: ถวิล ภูธร

Address: บ้านโป่งก้อนเส้า เลขที่ 53 หมู่ที่ 5 ตำบลท่ามะปราง อำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี

keyword: มัคคุเทศก์

Classification :.DDC: 910

Abstract: การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาบริบทและศักยภาพของการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ 2) เพื่อศึกษาคุณลักษณะของมัคคุเทศก์น้อยสำหรับการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ และ 3) เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนามัคคุเทศก์น้อยสำหรับการท่องเที่ยวเชิงนิเวศเจ็ดคด – โป่งก้อนเส้า ตำบลท่ามะปราง อำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสมผสานระหว่างการวิจัยเชิงคุณภาพและการวิจัยเชิงปริมาณ ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง ประกอบด้วย 2 กลุ่มตามวัตถุประสงค์การวิจัย คือ 1) เจ้าหน้าที่ศูนย์ศึกษาธรรมชาติและท่องเที่ยวเชิงนิเวศเจ็ดคด-โป่งก้อนเส้า บุคลากรของสมาคมธุรกิจท่องเที่ยว ผู้นำชุมชนและชาชนที่อาศัยอยู่ อำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี จำนวน 14 คน และ 2) มัคคุเทศก์น้อยสำหรับการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ จำนวน 260 คน ใช้การสุ่มกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษาได้แก่ แบบสัมภาษณ์ แบบสอบถามและแบบสนทนากลุ่ม ดำเนินการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยใช้หลักวิเคราะห์และตรวจสอบข้อมูลแบบสามเส้าและวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการศึกษา พบว่า 1. ศูนย์ศึกษาธรรมชาติและท่องเที่ยวเชิงนิเวศเจ็ดคด-โป่งก้อนเส้า ตั้งที่อยู่ หมู่ 5 ตำบลท่ามะปราง อำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี มีพื้นที่ติดต่อกับก้านตะวันตกของอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ มีความหลากหลายทางชีวภาพและความอุดมสมบูรณ์ทั้งพันธุ์พืช และพันธุ์สัตว์ เมื่อวิเคราะห์ศักยภาพแห่งท่องเที่ยว ตามแนวคิดของ Dickman (1996) พบว่า 1) สิ่งดึงดูดใจ (Attraction) คือ อ่างเก็บน้ำซับป่าว่าน น้ำตกเจ็ดคดเหนือ เจ็ดคดกลาง เจ็ดคดใต้ น้ำตกเขาแคบและน้ำตกโกรกอีดกรวมถึงบรรยากาศโดยรอบที่มีความเป็นธรรมชาติ และอากาศหนาวเย็นในฤดูกาลท่องเที่ยว 2) การเดินทางมายังแหล่งท่องเที่ยว (Accessibility) เส้นทางเข้า-ออก มีความสะดวกสบาย จากตัวเมืองสระบุรี นักท่องเที่ยวสามารถไปตามทางหลวงหมายเลข 2 ถนนมิตรภาพ 3) การบริการที่พัก (Accommodation) มีห้องพัก บ้านพักและเต็นท์ ไว้บริการนักท่องเที่ยว 4) กิจกรรมการท่องเที่ยว (Activities) ประกอบด้วยกิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงนิเวศโดยมีเส้นทางศึกษาธรรมชาติ กิจกรรมการศึกษาด้านพืชสมุนไพรในท้องถิ่น กิจกรรม การเรียนรู้ด้านสัตว์ป่า กิจกรรมการเข้าค่ายพักแรม กิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์และกิจกรรมการพักแรมกลางป่า 5) สิ่งอำนวยความสะดวก (Destination Amenities) มีศูนย์บริการคือ 1) บุคลากรทางการท่องเที่ยว มีเจ้าหน้าที่ประจำศูนย์น้อย หากมีนักท่องเที่ยวจำนวนมาก จะไม่สามารถให้บริการนำเที่ยวได้อย่างเต็มที่ 2) นักท่องเที่ยว ขาดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการเดินศึกษาตามเส้นทางธรรมชาติส่งผลต่อผลกระทบต่อสภาพสิ่งแวดล้อมในแหล่งท่องเที่ยว 3) ผู้นำเที่ยว มีจำนวนมัคคุเทศก์ในพื้นที่ที่สามารถนำเที่ยวได้จำนวนน้อย และมีการปรับเปลี่ยนบ่อย เนื่องจากส่วนใหญ่เป็นคนในชุมชนที่มีภารกิจในครอบครัว ทำให้การปฏิบัติงานไม่ต่อเนื่อง และ 4) การมีส่วนร่วมของชุมชนที่อยู่บริเวณใกล้เคียงแหล่งท่องเที่ยวยังเข้ามามีส่วนร่วมในการจัดการท่องเที่ยวไม่มากนัก 2. คุณลักษณะของมัคคุเทศก์น้อยสำหรับการท่องเที่ยวเชิงนิเวศเจ็ดคด-โป่งก้อนเส้า พบว่า ผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง คิดเป็นร้อยละ 58.1 มีอายุระหว่าง 10-15 ปีคิดเป็น ร้อยละ 84.6 และมีอายุมากกว่า 20 ปีขึ้นไป คิดเป็นร้อยละ 8.5 มีการศึกษาระดับประถมศึกษา คิดเป็นร้อยละ 84.6 และการศึกษาระดับมัธยมศึกษา/ปวช./ปวส. คิดเป็นร้อยละ 11.2 และมีอาชีพเป็นนักเรียน คิดเป็นร้อยละ 84.6 และอาชีพอื่น ๆ คิดเป็นร้อยละ 8.9 มีความคิดเห็นเกี่ยวกับคุณลักษณะมัคคุเทศก์น้อยสำหรับการจัดการท่องเที่ยวเชิงนิเวศเจ็ดคด-โป่งก้อนเส้าในภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณารายด้านพบว่า อันดับสูงสุด คือ ด้านจริยธรรมในวิชาชีพมัคคุเทศก์อยู่ในระดับมากที่สุด (x ̅=4.99 ; S.D. = 0.01) อันดับรองลงมา คือ ด้านทักษะการปฏิบัติงานอยู่ในระดับมาก (x ̅=4.24 ; S.D. = 0.44) และอันดับสุดท้าย คือ ด้านความรู้อยู่ในระดับมาก (x ̅=3.23 ; S.D. = 0.39) ตามลำดับ 3. แนวทางการพัฒนามัคคุเทศก์น้อยสำหรับการท่องเที่ยวเที่ยวเชิงนิเวศเจ็ดคด-โป่งก้อนเส้าได้แก่ 1) การพัฒนาด้านความรู้ ทักษะการปฏิบัติงานในด้านจริยธรรมในอาชีพมัคคุเทศก์โดยควรมีกิกจรรมการให้ความรู้ ฝึกปฏิบัติเพื่อพัฒนาทักษะการเป็นมัคคุเทศก์น้อย สร้างจริยธรรมในวิชาชีพ มัคคุเทศก์ให้กับมัคคุเทศก์น้อยกลุ่มใหม่ๆ อยู่เสมอ เพื่อเพิ่มจำนวนให้มีมัคคุเทศก์สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้มากขึ้น รวมถึงจัดทำคู่มือมัคคุเทศก์น้อยเพื่อให้มัคคุเทศก์น้อยใช้ในการศึกษาและใช้เป็นคู่มือในการนำเที่ยว 2) การสร้างแรงจูงใจในการเป็นมัคคุเทศก์น้อย เพื่อให้มีมัคคุเทศก์น้อยปฏิบัติหน้าที่โดยการให้เกียรติบัตรการจัดเสื้อผ้า-เครื่องแบบนำเที่ยวให้เพื่อสร้างความภูมิใจในการปฏิบัติหน้าที่ หรือการมีระบบจ่ายค่าตอบแทนการนำเที่ยวให้กับมัคคุเทศก์น้อย เป็นต้น 3) การสร้างการมีส่วนร่วมกับชุมชนในการพัฒนามัคคุเทศก์น้อย การทำความร่วมมือชุมชนหรือโรงเรียนในพื้นที่ โดยกำหนดวัตถุประสงค์และกิจกรรมร่วมกัน เพื่อส่งเสริมให้เยาวชนในพื้นที่ มีส่วนร่วมกับการจัดการท่องเที่ยวซึ่งจะเป็นการสร้างจิตสำนึกรักและภูมิใจในตนเอง ท้องถิ่น และชุมชนและจะเกิดการอนุรักษ์และรักษาทรัพยากรท้องถิ่นร่วมกันได้ในที่สุด

Abstract: The objectives of this applied research were: 1) to study context, potentiality, and problems related to the ecotourism; 2) to study characteristics of young guide according to the ecotourism; and 3) to provide development guidelines for young guide owing to the Jedkod-Pongkonsao ecotourism at Thamaprang sub-district, Keang Khoi district, Saraburi province. Participants received from purposive sampling were divided into 23 groups including: 1) staffs of Jedkhod-Pongkonsao Natural and Ecotourism study Center, personnel in the tourism business association, community leaders, and people living at Tha Maprang sub-district, Kaeng Khoi district, Saraburi province (14 participants in total); and 2) 260 of young guides for ecotourism. Research tools consisted of a survey from, an interviewing from, and focused-group discussion form. The qualitative data were triangulated and the quantitative data were analyzed for frequency, percentage, mean, and standard deviation. The study found that: 1. Jedkhod-Pongkonsao Natural and Ecotourism study center is located at Moo 5, Thamaprang sun-district, Saraburi province. The study center is adjacent to the west side of Khao Yai National Park with biodiversity and abundance in both plant and animal species. According to a potential analysis of tourist attractions based on Dickman concepts, the findings are as followings. 1) In term of attractions, there are Sap Pa Wan Reservior, Jedkhod Nuea Waterfall, Jedkhod-Klang Waterfall, and Kroke-Edoke Waterfall. This also includes the surrounding atmosphere is that is natural and cold weather in tourist season. 2) According to accessibilities, the route to Jedkhod-Pongkonsao is convenient, From Saraburi, tourists can travel along the National Highway 2 or Mittraphap Road to Jedkhod-Pongkonsao. 3) For accommodations, rooms, lodges and tents are provided to serve tourist. 4) Owing to tourism activities, are provided including ecotourism activities through a natures study route, local herb education activities, activities, wildlife learning activities, camping activities, and the activity of camping in the middle of the forest. 5) In term of destination amenities, tourist service center, WIFI service point, restroom, food court and conference room are provided to serve the tourist. According to problems relating to tourism management, the findings are as followings: 1) Owing to the tourism personnel, there are few tourism staff and personnel at the study center. Therefore, if there are many tourists, they will not be able to provide full tour services. 2) In term of the tourist, tourists lack of knowledge and understanding about walking along the natural path which affect the environment in tourist attractions. 3) For the tour guide, there is a small number of tour guides in the area that are able to work. Further, tour guides frequently change since most of them are people in the community who have a family mission causing discontinuous operations. 4) Owing to the communities nearby the tourist attractions are still not much involved tourism management. 2. According to the study about characteristics of a young guide for ecotourism, the study reveal that respondents are female (58.1%) aged between 10-15 years old (84.6%) and old (8.5%). Further, 84.6% of the respondents finished primary education while others (11.2%) finished secondary education/vocational certificate/high vocational certificate. Most of the respondents are students (84.6%) and some of them have other occupations (8.9%). Owing to the opinion on characteristics of a young guide for ecotourism management, the overall opinion is at high level. However, when considering each aspect, it was found that the highest is the ethics in the tour guide profession (x ̅=4.99, S.D. = 0.01) followed by working skills (x ̅=4.99, S.D. = 0.01) followed by working skills (x ̅=4.24, S.D. = 0.44), and knowledge (x ̅=3.23, S.D. = 0.39), respectively. 3. Based on the study about guidelines to develop a young guide for ecotourism of Jedkhod-Pongkonsao, the development guidelines are proposed as following: 1) the development of knowledge, working skills and ethics in the tour guide procession: there should be education activities to practice and develop skills for being a young guide. Further, ethics in the tour guide profession should be created for young guides and constantly developing new groups of young guides to increase the number of young guides that can perform more effectively. Finally, a guidebook for young guides to use for education and as a tour guide should be provided. 2) Creating a motivation to be a young guide: this should be done in order to have a young guide to continuously perform his duties. For examples, honoring the young guides who perform their duties by giving a certificate, providing uniforms for the young guide to be proud of their duties, or having a tour guide payment system for young guides, and etc. 3) creating community involvement in the development of a guides: Collaboration with the community or school in the area by setting objectives and activities together to encourage the youth in the area to participate in tourism management. This will create awareness, self-esteem, love in local and community that lead to a preservation of local resources together, finally.

มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์. สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: สุรินทร์

Email: arit@srru.ac.th

Name: ศิวาพร พยัคฆนันท์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: อัครเดช สุพรรณฝ่าย

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2563

Modified: 2564-07-13

Issued: 2564-06-27

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

CallNumber: 910 ถ173ก

tha

DegreeName: ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: ยุทธศาสตร์การพัฒนา

Grantor: มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์

©copyrights มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	SRRUThesis2564-50.pdf	29.03 MB	52	2026-03-07 15:47:41

ใช้เวลา

0.037904 วินาที