การศึกษาเปรียบเทียบวิธีการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ ด้วยวิธี e-Auction และ e-Bidding : กรณีศึกษา กรมทางหลวงและกรมทางหลวงชนบท

A comparative study of the government procurement by e-Auction and e-Bidding : case study of the Department of High Way and the Department of Rural Road

Name: วราภรณ์ คกมิ

keyword: การจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ

Othors: การจัดซื้อของทางราชการ -- ไทย

; e-Auction

Othors: การประมูลทางอินเตอร์เน็ต -- ไทย

; e-Bidding

; กรมทางหลวง

; กรมทางหลวงชนบท

Abstract: การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์เปรียบเทียบวิธีการจัดซื้อจัดจ้าง โดยวิธีประกวดราคาทางอิเล็กทรอนิกส์แบบเดิม e-Auction กับประกวดราคาทางอิเล็กทรอนิกส์แบบใหม่ e-Bidding ว่าทั้งสองวิธีให้ผลการจัดซื้อจัดอย่างเป็นอย่างไร และหลังเปลี่ยนมาใช้วิธีประกวดราคาทางอิเล็กทรอนิกส์รูปแบบใหม่ e-Bidding ส่งผลกระทบอย่างไรต่อพฤติกรรมและการดำเนินธุรกิจของภาคเอกชน รวมถึงการประหยัดงบประมาณของภาครัฐ โดยการศึกษาครั้งนี้ใช้ข้อมูลการจัดซื้อจัดจ้างของโครงการก่อสร้างของกรมทางหลวงและกรมทางหลวงชนบท จากระบบจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐและจากสำนักงานรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ (องค์การมหาชน) จำนวน 11,688 โครงการ ในช่วงปีงบประมาณ 2558-2559 นำมาวิเคราะห์ทางสถิติเชิงพรรณนา และสถิติเชิงอนุมาน โดยวิธี T-test และ Multiple Regression พร้อมสัมภาษณ์เชิงลึกกับหน่วยงานภาครัฐและผู้ประกอบการเอกชน เพื่อประกอบการอภิปรายผลการศึกษา ผลการศึกษา พบว่า การจัดซื้อจัดจ้าง โดยวิธีประกวดราคาทางอิเล็กทรอนิกส์ e-Bidding ทำให้มีผู้ซื้อเอกสารการประมูลเพิ่มขึ้น มีจำนวนผู้เข้าร่วมประมูลลดลง แต่ทำให้ภาครัฐสามารถประหยัดงบประมาณจากราคากลางเพิ่มขึ้นกว่าการจัดซื้อจัดจ้าง ด้วยวิธี e-Auction อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยกรมทางหลวงชนบทสามารถประหยัดงบประมาณเฉลี่ยจากเดิมร้อยละ 2.19 เพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 8.01 และกรมทางหลวงสามารถประหยัดงบประมาณจากราคากลางเฉลี่ยจากเดิมร้อยละ 1.01 เพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 4.43 และทำให้ภาพรวมการจัดซื้อจัดจ้างของภาครัฐ เกิดความโปร่งใส และเกิดการแข่งขันราคาเพิ่มมากขึ้น อย่างไรก็ดี การจัดซื้อจัดจ้างด้วยวิธี e-Bidding ยังไม่เกิดประสิทธิภาพสูงสุด เนื่องจากผู้รับเหมาก่อสร้างมีช่องทางการสื่อสารทางธุรกิจระหว่างกันเสมอไม่ว่าจะใช้วิธีการจัดซื้อจัดจ้างแบบใดก็ตาม สำหรับผลกระทบต่อภาคเอกชน พบว่า ทำให้ประหยัดต้นทุนในการเข้าร่วมประมูลมากขึ้น และแนวโน้มในระยะสั้นจะเกิดการแข่งขันราคามากขึ้น แต่ยังเป็นการแข่งขันเฉพาะผู้รับเหมาบางกลุ่ม บางพื้นที่ หรือบางโครงการเท่านั้น โดยเฉพาะโครงการขนาด 150-500 ล้านบาท จะเกิดการแข่งขันสูงที่สุด และผู้ประกอบการภาคเอกชนมีแนวโน้มยอมขาดทุน เพื่อประมูลให้ได้รับงานในโครงการขนาดใหญ่มากขึ้น สำหรับแนวโน้มในระยะยาวหลังพระราชบัญญัติจัดซื้อจัดจ้าง พ.ศ. 2560 จะเริ่มบังคับใช้เดือนสิงหาคม 2560 นี้ แม้มีแนวโน้มจะเกิดการแข่งขันมากขึ้น แต่การแข่งขันมีโอกาสกระจุกตัวในกลุ่มผู้รับเหมาชั้น 1-4 เท่านั้น นอกจากนี้จากการศึกษา พบว่า แม้วิธี e-Bidding ทำให้ภาครัฐประหยัดงบประมาณมากขึ้น แต่ยังมีองค์ประกอบอื่นที่จะสามารถทำให้ภาครัฐใช้งบประมาณจากการจัดซื้อจัดจ้างได้เกิดประโยชน์เพิ่ม คือ การจัดสรรงบประมาณโครงการขนาดใหญ่ให้มีขนาดเล็กลงมา โดยเฉพาะอย่างยิ่งการจัดสรรงบประมาณลงมาขนาดโครงการ 150-500 ล้านบาทมากขึ้น จะเป็นการเปิดโอกาสให้ผู้รับเหมารายย่อยเข้ามาแข่งขันมากขึ้นและช่วยให้ภาครัฐสามารถประหยัดงบประมาณจากราคากลางเพิ่มจากเดิม และทำให้ภาครัฐสามารถนำงบประมาณที่ประหยัดได้จากการจัดซื้อจัดจ้างไปจัดสรรกับโครงการอื่นๆ ที่สำคัญของภาครัฐต่อไปได้

มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. หอสมุดแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: preserv@tu.ac.th

Name: ภาวิน ศิริประภานุกูล

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2559

Modified: 2564-06-18

Issued: 2564-06-18

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

DOI: 10.14457/TU.the.2016.260

tha

DegreeName: เศรษฐศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: เศรษฐศาสตร์ธุรกิจ

Grantor: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	2861waraporn.pdf	3.09 MB	28	2026-01-09 14:05:47

ใช้เวลา

0.028445 วินาที