หนี้ภาคครัวเรือนกับวัฏจักรธุรกิจไทย

Household debt and business cycle in Thailand

Name: ลลิตา บุดดา

keyword: หนี้

; ครัวเรือน

; วัฏจักรธุรกิจ

; การก่อหนี้

; หนี้ครัวเรือน

Abstract: การศึกษาเรื่อง หนี้ภาคครัวเรือนและวัฏจักรธุรกิจไทย มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์สถานการณ์ภาวะหนี้ รูปแบบการเป็นหนี้ และความสามารถในการชำระหนี้ของภาคครัวเรือนไทยและเพื่อวิเคราะห์ปัจจัยทางเศรษฐกิจและสังคมที่เป็นสาเหตุของหนี้ภาคครัวเรือน การศึกษานี้ผู้วิจัยใช้ข้อมูลประเภททุติยภูมิ (Secondary Data) จากโครงการสำรวจภาวะเศรษฐกิจและสังคมของครัวเรือน ซึ่งจัดทำโดยสำนักงานสถิติแห่งชาติ และข้อมูลเงินให้กู้ยืมแก่ภาคครัวเรือน ซึ่งจัดทำโดยธนาคารแห่งประเทศไทย มาทำการวิเคราะห์เชิงพรรณนา (Narrative Analysis) ผลการศึกษาสถานการณ์หนี้ภาคครัวเรือนไทย พบว่าระดับหนี้ครัวเรือนในปี 2558 มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 81.57 ต่อ GDP โดยความสัมพันธ์ระหว่างหนี้ครัวเรือนกับการเติบโตทางเศรษฐกิจ พบว่าในช่วงเศรษฐกิจตกต่ำ หนี้ครัวเรือนที่เพิ่มขึ้นเป็นการกู้เพื่อรักษาระดับการบริโภคในระดับที่เคยเป็น (Consumption Smoothing) ขณะที่ในช่วงเศรษฐกิจขยายตัว หนี้ครัวเรือนที่เพิ่มขึ้นเป็นการกู้เพื่อลงทุนหรือเพื่อซื้อบ้าน รถยนต์และรถจักรยานยนต์ และที่ดิน รูปแบบการเป็นหนี้มีความแตกต่างกัน คือครัวเรือนที่มีรายได้สูงนำเงินกู้ยืมส่วนใหญ่ไปใช้ซื้อ/เช่าซื้อบ้านและ/หรือที่ดิน ขณะที่ครัวเรือนที่มีรายได้ต่ำนำเงินกู้ยืมส่วนใหญ่ไปใช้จ่ายอุปโภคบริโภคในครัวเรือน อย่างไรก็ดี หนี้ครัวเรือนมากกว่าร้อยละ 80 เป็นการก่อหนี้ในระบบ และครัวเรือนมีความสามารถในการชำระหนี้ดีขึ้นจากที่มีสัดส่วนหนี้ต่อรายได้ต่อปีลดลง ทั้งนี้ สัดส่วนหนี้ต่อรายได้ครัวเรือนภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคเหนือ หัวหน้าครัวเรือนอาชีพผู้ถือครองทำการเกษตรโดยเป็นเจ้าของที่ดินและเช่าที่ดินมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น ส่วนภาระในการชำระหนี้ของครัวเรือนไทยในระดับประเทศ พบว่ายังไม่มีปัญหาด้านการชำระหนี้และโอกาสในการผิดนัดชำระหนี้มีน้อย ขณะที่สัดส่วน NPL ต่อหนี้ครัวเรือนรวมมีแนวโน้มลดลง อย่างไรก็ดี ต้องเฝ้าติดตามสัดส่วน NPL หนี้บัตรเครดิตและสินเชื่อส่วนบุคคลซึ่งมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น และเป็นหนี้ที่มีความเสี่ยงค่อนข้างสูงเนื่องจากเป็นหนี้ที่ไม่มีหลักประกัน นอกจากนี้ ผลการศึกษาพบว่าการเพิ่มขึ้นของหนี้ครัวเรือนในช่วงที่ผ่านมา มีสาเหตุและแรงจูงใจมาจากปัจจัยทางด้านเศรษฐกิจและสังคม ทั้งการเติบโตทางเศรษฐกิจมีผลต่อการก่อหนี้ของภาคครัวเรือน โดยช่วงเศรษฐกิจเติบโตต่ำ ครัวเรือนก่อหนี้สำหรับรักษาการบริโภค ช่วงเศรษฐกิจเติบโตสูง ครัวเรือนก่อหนี้สำหรับการลงทุนและการบริโภคในสินค้าคงทน เช่น ที่อยู่อาศัย รถยนต์ ที่ดิน อย่างไรก็ดี การก่อหนี้เพื่อซื้อที่อยู่อาศัยที่เพิ่มสูงขึ้นของครัวเรือนในช่วงเศรษฐกิจเติบโตยังไม่เป็นสัญญาณที่นำไปสู่ภาวะฟองสบู่ (Minsky’s Moment) ครัวเรือนเป็นหนี้ที่ยากจนและไม่ยากจนก่อหนี้ในระบบเป็นส่วนใหญ่ แต่การก่อหนี้นอกระบบจะสูงในครัวเรือนเป็นหนี้ที่ยากจน สัดส่วนการเป็นหนี้ของครัวเรือนยากจนลดลงมากกว่าการเป็นหนี้ของครัวเรือนไม่ยากจน นอกจากนี้ รายได้และค่าใช้จ่ายของครัวเรือนที่เพิ่มขึ้น อัตราดอกเบี้ยต่ำ อัตราการว่างงานต่ำ การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากร นโยบายกองทุนหมู่บ้านและมาตรการคืนภาษีสำหรับรถยนต์คันแรกล้วนเป็นสาเหตุและแรงจูงใจที่ทำให้หนี้ครัวเรือนเพิ่มสูงขึ้นในช่วงที่ผ่านมา

มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. หอสมุดแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: preserv@tu.ac.th

Name: ภาณุพงศ์ นิธิประภา

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2559

Modified: 2564-06-11

Issued: 2564-06-10

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

DOI: 10.14457/TU.the.2016.39

tha

DegreeName: เศรษฐศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: เศรษฐศาสตร์ธุรกิจ

Grantor: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	2718lalita.pdf	2.02 MB	35	2025-04-15 12:33:53

ใช้เวลา

0.031247 วินาที