การประยุกต์ใช้หลัก 5 ดีของพุทธทาสภิกขุเพื่อการแนะแนวส่วนตัวและสังคมสำหรับการพัฒนาตน

Applying 5 goodness’s principle of Ven.Buddhadahsa Bhikkhu to guide oneself and society for self development

Name: สมเจตน์ ผิวทองงาม

keyword: การแนะแนวส่วนตัวและสังคม

ThaSH: การแนะแนว

Classification :.DDC: 158.3

; การพัฒนาตน

; พุทธทาสภิกขุ

; หลัก 5 ดี

Abstract: งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ 1) เพื่อศึกษาและวิเคราะห์เพื่อศึกษาและวิเคราะห์การแนะแนวส่วนตัวและสังคมเพื่อพัฒนาตนตามหลัก 5 ดีที่ปรากฏอยู่ในคำสอนของพุทธทาสภิกขุ 2) เพื่อศึกษาและวิเคราะห์กระบวนการและวิธีการแนะแนวเพื่อพัฒนาตนตามหลัก 5 ดีของพุทธทาสภิกขุ และ 3) เพื่อศึกษาและวิเคราะห์การนำหลัก 5 ดีของพุทธทาสภิกขุไปประยุกต์ใช้ในการแนะแนวส่วนตัวและสังคมสำหรับการพัฒนาตน ดำเนินการวิจัยในจังหวัดสุราษฎร์ธานี ใช้ระเบียบวิจัยวิธีเชิงคุณภาพโดยการสัมภาษณ์แบบเจาะลึกจากผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 8 คน/รูป และการสนทนากลุ่มเฉพาะผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 7 คน/รูป และและวิเคราะห์ข้อมูลใช้เทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) การเป็นลูกที่ดีของพ่อแม่, การเป็นศิษย์ที่ดีของครูบาอาจารย์, การเป็นเพื่อนที่ดีของเพื่อน, การเป็นพลเมืองที่ดีของชาติ และการเป็นสาวกที่ของศาสนานั้น พุทธทาสภิกขุได้แนะแนวให้ทุกคนในแต่สถานะได้เคารพเชื่อฟังและมีความกตัญญูรู้คุณ 2) กระบวนการแนะแนวของพุทธทาสภิกขุนั้นมีด้วยกัน 5 ประการ คือ 1) บริการรวบรวมข้อมูลเป็นรายบุคคล 2) บริการให้ข้อสนเทศ 3) บริการให้คำปรึกษา 4) บริการจัดวางตัวบุคคล และ 5) บริการการติดตามผล ส่วนวิธีการแนะแนวของพุทธทาสภิกขุนั้นมีด้วยกัน 3 ประการ ประกอบด้วย 1) แนะแนวให้รู้ด้วยคำพูด 2) แนะแนวด้วยการทำให้ดู อยู่ให้เห็น และ 3) แนะแนวด้วยการแสดงความสุขให้ดู 3) การนำหลัก 5 ดีของพุทธทาสภิกขุไปประยุกต์ใช้ในการแนะแนวส่วนตัวและสังคมสำหรับการพัฒนาตน สรุปได้ 3 ประการ คือ 1) พ่อแม่และครูบาอาจารย์จะต้องทำตัวเป็นกัลยาณมิตรและเป็นแบบอย่างหรือตัวแบบที่ดีในการแนะแนวเพื่อปลูกฝังให้เด็กพัฒนาตนเป็นคนดีผ่านกระบวนการกล่อมเกลาทางสังคม (Socialization) หรือทำดีให้เด็กเห็นและมีพฤติกรรมเป็นเหมือนอย่างพ่อแม่ในอนาคต โดยเฉพาะในระดับครอบครัวซึ่งถือว่ามีความสำคัญ พ่อแม่ต้องประพฤติตนเป็นตัวแบบที่ดีในเรื่องความกตัญญู 2) ในการแนะแนวเพื่อปลูกฝังเด็กให้เป็นคนดี พ่อแม่และครูบาอาจารย์จะต้องเป็นคนที่มีเหตุผลรับฟังความคิดเห็นของเด็กด้วย ไม่ใช่สอนให้เชื่อฟังอย่างเดียว ทั้งนี้ การแนะแนวเพื่อปลูกฝังให้เด็กเป็นคนดีนั้นควรเริ่มแต่ระดับปฐมวัยโดยการฝึกให้เด็กคิดเพื่อเป็นการกระตุ้นจิตสำนึกที่ดีผ่านกิจกรรมการตั้งคำถามเรื่องครอบครัวและผ่านกิจกรรมแนะแนวสอดแทรกคุณธรรมโดยใช้นิทานและการแสดงบทบาทสมมติ ส่วนการแนะแนวในระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษานั้น ครูอาจสอดแทรกในกิจกรรมการเรียนการสอนแบบ Active learning และ Constructivism โดยให้เด็กอภิปรายกรณีศึกษาเพื่อให้เด็กได้คิดวิเคราะห์และสร้างความรู้ด้วยตนเองจนเกิดความหยั่งรู้ (Insight) และเป็นคนดีได้ในที่สุด และ 3) หน่วยงานทางการศึกษาหรือสถานศึกษาควรมีนโยบายส่งเสริมสนับสนุนการจัดทำหลักสูตรเฉพาะที่ เกี่ยวกับการพัฒนาคนดีหรือพัฒนาหลักสูตรพุทธทาสศึกษา (5 ดี) ให้มีความทันสมัยและเหมาะสมที่จะ นำไปใช้ พร้อมทั้งจัดชั่วโมงเพื่อปลูกฝังพัฒนาคนดีอย่างเป็นรูปธรรม มีงบประมาณสนับสนุนในการดำเนิน กิจกรรมแนะแนวอย่างเพียงพอและมีกิจกรรมอบรมพัฒนาครูแนะแนวให้มีภูมิรู้ภูมิธรรมในหลัก 5 ดี

Abstract: This objectives of this research were: 1) to study and analyze the 5 goodness’s principle of Ven.Buddhadahsa Bhikkhu to guide oneself and Society for self development which appeared in Ven.Buddhadahsa Bhikkhu’s doctrine 2) to study and analyze the processes and methods of guidance for self development according to the 5 goodness’s principle of Ven.Buddhadahsa Bhikkhu and 3) to study and analyze the applying 5 goodness’s principle of Ven.Buddhadahsa Bhikkhu to guide oneself and Society for self development. This research was conducted in area of Suratthani province by qualitative research methodology. The data were collected from 8 key informants by Indept-interview and from 7 participants by focus group discussion. The data from both means were analyzed by content analysis. The results of this research showed that 1) for to be good child of parent, to be good student, to be good friend, to be good citizenship and to be good discipline, Ven.Buddhadahsa Bhikkhu had guided everyone in every statue to respect, obey and be grateful to benefactors 2) There were 5 processes for guidance of Ven.Buddhadahsa Bhikkhu, i.e. 1) individual data collection service 2) information service 3) counseling service 4) placement service และ 5) follow up service but the methods for guidance of Ven.Buddhadahsa Bhikkhu consisted of 1) guiding with word 2) guiding with doing to show, living to see และ 3) guiding by showing happiness to see 3) To apply 5 goodness’s principle of Ven.Buddhadahsa Bhikkhu to guide oneself and Society for self development can be concluded in 3 points i.e. 1) parent and teachers had to be good friend and good model in guidance to cultivate child for self development to be good man through Socialization process or doing goodness to show child to be behavior look like parent in the future especially in family where was important parent had to conduct themselves to be good model in matter of gratitude 2) in guidance to cultivate child to be good man, parent and teachers had to be reasonable persons who were ready to listen the view of child, not only taught child to obey and follow, in addition, in guiding to cultivate child to be good man, it should start from kindergarten level by practice child think to motivate good consciousness through activity of question about family and guidance activities which be interpolated with virtue by using the funny fables and role playing for the guidance in primary school and secondary school, the teachers may interpolate in learning and teaching activities in form of Active learning and Constructivism by let childe discuss the case study to analyze and construct the knowledge until getting the insight and finally the child became good man and 3) educational administrative office or school should have policy to support doing special curriculum about good man development or develop curriculum of Ven.Buddhadahsa Bhikkhu (5 goodness’s principle) to be modern and suitable for using, in addition, educational administrative office or school had to set hour for cultivating good man concretely, support the enough budget in performance of guidance activities and organize activities for development of guidance teachers to be the stature and virtues in 5 goodness’s principle.

มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี. หอสมุดกลาง

Address: สุราษฎร์ธานี

Email: library@sru.ac.th

Name: มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี

Role: ผู้ให้ทุน

Created: 2563

Modified: 2564-05-28

Issued: 2564-05-28

งานวิจัย/Research report

application/pdf

tha

©copyrights มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	Somjad.pdf	1.94 MB	46	2026-08-31 11:41:49

ใช้เวลา

0.059607 วินาที