Survival and Natal Dispersal of Cooperatively Breeding Puff-throated Bulbuls (Alophoixus pal/idus)

อัตราการรอดและการย้ายอาณาเขตของนกปรอดโอ่งเมืองเหนือ (Alophoixus pallidus) ที่มีระบบสืบพันธุ์แบบ cooperative

Name: Wangworn Sankamethawee

keyword: Alophoixus pallidus

Abstract: Tropical passennes are thought to have slower life histories than those in temperate zones. The Puff-throated Bulbul Alophoixus pal/idus is the most common species of the evergreen forest of Khao Yai National Park, and recently found to breed cooperatively. To understand their life history traits associated with cooperative breeding, several demographic parameters (i.e. post-fledging survival, natal dispersal, and adult survival) were investigated in the 30 ha Mo-Singto long-term biodiversity plot. Information-theoretical approach was used to evaluate factors affecting these three demographic parameters based on mark-resighting data to fit Cormack-Jolly-Seber models for open population. The study is divided into three parts; First, over the course of three breeding seasons (2006-2008), weekly survival of a total of 54 fledglings were estimated during their first eight weeks post-fledging (Chapter 1). The presence of helpers, fledgling age, sex, body mass of nestling, fledging date, and year of fledging were incorporated as covariates. Survival probability was strongly associated with age after leaving the nest, in which most of the mortality occurred during the first week post-fledgling. The mean survival estimate during the first week after fledging was 0.73 +- 0.08 SE, while the mean of the seven subsequent weeks' survivorship was 0.97 +- 0.01. Cumulative probability of surviving the first eight weeks post-fledging was 0.61 +- 0.09. The other covariates had little or no effect on survival. Second, probabilities of staying in the natal territory and the timing of offspring dispersal in relation to sex, the presence of helper(s), and fledging date were modelled (Chapter 2). Offspring of both sexes did not disperse until at least their second calendar year. Dispersal was strongly female-biased both in frequency and distance. Most females dispersed away from their natal territories (94.4%) crossing 2-7 territories. In contrast, 50% of the males remained on the natal site as helpers in their second year, while 22% dispersed to adjacent territories, 6% traversed two territories, and 22% were not relocated. Dispersal of young birds was not influenced by either group size or the presence of helpers. Males that fledged earlier in the breeding season exhibit higher rates of philopatry than the males that fledged later, but no correlation was observed in females. The probability of staying in the natal territory during the second year post-fledging for males and females were 0.58 ? 0.14 SE and 0.05 +- 0.04, respectively. Third, adult survival rate was estimated based on 145 individuals of known sex (73 males and 72 females) banded during 2003-2008 (Chapter 3). The average annual survival was 0.85 +- 0.02 and the mean lifespan (MLS) for the population was 6.22 +- 4.38 years. Survivorship was seasonally-dependent; the breeding season survival estimate was 0.89 +- 0.02 SE, while during the non-breeding season was 0.96 +- 0.02. The estimated MLS of male was 6.70 +- 7.73 years for males, and 5.87 +- 4.88 years for females. This single species estimate on color-banded adult birds should be representative and more precise than recapture methods alone as the combined method minimizes survival bias due to low recapture rates and juvenile dispersal. The data suggest that survival of cooperative breeders either during juvenile or adult stages may not experience significantly higher survivorship than those from noncooperatively breeding birds in the same system. As expected, males were more philopatric, presumably due to limiting breeding vacancy and may queue for territory inheritance, while the vast majority of females dispersed although the reasons for this are less clear. Overall adult survival was similar to tropical and cooperative passerines from elsewhere. The study helps broaden our understanding of how ecological and social factors influencing the demographic parameters. It provides insights to this important limiting life history stages which impact population dynamics and breeding system of tropical birds. Further comparative studies with closely related species and/or noncooperative breeding species in the same community will help broaden our understanding of life-history patterns of tropical passerines worldwide.

Abstract: นกประเภทเกาะคอนในเขตร้อนโดยมากมีรูปแบบชีวิตที่ช้ากว่านกที่อยู่ในเขตอบอุ่น นก ปรอดโอ่ง-เมืองเหนือ (Alophoixus pallidus) เป็นนกที่พบได้มากที่สุดในป่าดิบของอุทยานแห่งชาติ เขาใหญ่ มีการค้นพบว่านกชนิดนี้มีระบบการสืบพันธุ์แบบ cooperative (นกที่อยู่เป็นครอบครัวและ มีนกผู้ช่วยในการเลี้ยงลูกซึ่งไม่ใช่ลูกของตัวเอง) ในการศึกษานี้ได้ทำการวิเคราะห์ปัจจัยด้านชีว ประชากร ได้แก่ อัตราการรอดของลูกนกในระยะหลังออกจากรัง การย้ายอาณาเขตของลูกนก และ อัตราการรอดของนกตัวเต็มวัย โดยทำการศึกษาในพื้นที่ 30 เฮกเตอร์ของแปลงศึกษาความหลากหลาย ทางชีวภาพมอ-สิงโต เพื่อทำความเข้าใจรูปแบบชีวประวัติที่มีความสัมพันธ์กับระบบสืบพันธุ์แบบ cooperative โดยใช้วิเคราะห์ข้อมูลเชิงทฤษฎี (Information-theoretical approach) เพื่อประเมินปัจจัย ที่มีอิทธิพลต่อชีวประชากร จากข้อมูลแบบ Mark-resighting ซึ่งทดสอบในโมเดล Cormack-Jolly-Seber (CJS model) สำหรับประชากรแบบเปิด การศึกษานี้ได้แบ่งออกเป็นสามส่วนคือ ส่วนที่ 1 การประเมินอัตราการรอดชีวิตรายสัปดาห์ของลูกนก 54 ตัว ในระยะหลังออกจาก รัง จากข้อสามปี (พ.ศ.2549-2551) โดยทำการทดสอบปัจจัยร่วมต่างๆ ได้แก่ การมีหรือไม่มีนกผู้ช่วย ภายในกลุ่ม อายุของลูกนกหลังออกจากรัง เพศ น้ำหนักตัวของลูกนกก่อนออกจากรัง วันที่ลูกนกออก จากรัง และปีที่ลูกนกเกิด พบว่าปัจจัยที่สัมพันธ์กับโอกาสที่ลูกนกจะรอดชีวิตมากที่สุดคืออายุหลัง ออกจากรัง ซึ่งช่วงที่มีการตายของลูกนกเกิดขึ้นมากที่สุดคือ ภายในสัปดาห์แรก ค่าเฉลี่ยของโอกาส ในการรอดชีวิตช่วงสัปดาห์แรกคือ 0.73 +- 0.08 SE ส่วนค่าเฉลี่ยของโอกาสในการรอดชีวิตช่วงเจ็ด สัปดาห์ต่อมาจะคงที่ที่ 0.97 +- 0.01 โอกาสในการรอดชีวิตสะสมตลอดช่วงแปดสัปดาห์คือ 0.61 +- 0.09 โดยพบว่าปัจจัยร่วมอื่นๆ ที่ได้ทดสอบไม่มีผลต่อการรอดชีวิตของลูกนกเลย หรือมีผลเพียงเล็กน้อยเท่านั้น ส่วนที่ 2 ได้ทำการวิเคราะห์โอกาสที่ลูกนกจะย้ายอาณาเขต หรืออาศัยอยู่ภายในอาณาเขต ของพ่อแม่ รวมทั้งวิเคราะห์ช่วงเวลาที่ลูกนกจะย้ายออกจากอาณาเขต โดยตัวแปรที่ใช้ทดสอบคือ เพศ การมีหรือไม่มีนกผู้ช่วย และวันที่ลูกนกออกจากรัง พบว่าลูกนกทั้งเพศผู้และเพศเมียไม่มีการย้ายอาณา เขตในช่วงปีที่เกิด แต่จะเริ่มย้ายเมื่ออายุย่างเข้าปีที่สอง ลูกนกเพศเมียมีโอกาสย้ายอาณาเขตมากกว่า และย้ายออกไปไกลกว่าลูกนกเพศผู้ โดยนกเพศเมียส่วนใหญ่คือร้อยละ 94.4 ได้ย้ายอาณาเขตเดิมที่ เกิด และอาณาเขตใหม่ที่ลูกนกเพศเมียย้ายอาณาเขตไปอยู่ห่างจากอาณาเขตเดิมของพ่อแม่ประมาณ 2- 7 อาณาเขต ในทางตรงกันข้าม ลูกนกเพศผู้ร้อยละ 50 ไม่มีการย้ายอาณาเขต โดยยังคงอาศัยอยู่ภายใน อาณาเขตเดิมกับพ่อแม่ต่อไปในช่วงปีที่สอง และทำหน้าที่เป็นนกผู้ช่วย ส่วนลูกนกเพศผ้อีกร้อยละ 22 ได้ย้ายออกไปอยุ่ภายในอาณาเขตที่ติดกับอาณาเขตเดิม ร้อยละหกข้ามไปสองอาณาเขต และอีกร้อยละ 22 ไม่สามารถติดตามได้ พบว่า ขนาดของกลุ่ม การมี/ไม่มีนกผู้ช่วย ไม่มีอิทธิพลต่อการย้ายอาณาเขต ของลูกนกของทั้งสองเพศ แต่พบว่าลูกนกเพศผู้ที่เกิดในช่วงต้นฤดูมีโอกาสที่จะอาศัยอยู่กับพ่อแม่ มากกว่าลุกนกเพศผู้ที่เกิดในช่วงปลายฤดู โดยไม่พบความสัมพันธ์รูปแบบนี้ในลูกนกเพศเมีย ความ เป็นไปได้หรือโอกาสในการย้ายอาณาเขตของลูกนกตัวผู้ และตัวเมียเมื่อย่างเข้าสู่ขวบปีที่สองโดย เฉลี่ย 0.58 +- 0.15 SE และ 0.05 +- 0.04 ตามลำดับ ส่วนที่ 3 ได้ทำการประเมินอัตราการรอดของนกตัวเต็มวัยที่ทราบเพศทั้งหมดจำนวน 145 ตัว (เพศผู้ 73 ตัว และเพศเมีย 72 ตัว) ซึ่งได้ทำเครื่องหมายประจำตัวในช่วงปี พ.ศ.2546 - 2551 พบว่า อัตราการรอดเฉลี่ยต่อปีคือ 0.85 +- 0.02 SE และค่าเฉลี่ยอายุขัยของนกประชากรนี้คือ 6.22 +- 4.3 ปี ทั้งนี้ อัตราการรอดชีวิตของนกเต็มวัยขึ้นอยู่กับฤดูกาล โดยอัตราการรอดในฤดูทำรังเฉลี่ย 0.89 +- 0.02 และ นอกฤดูทำรังคือ 0.96 +- 0.02 ค่าเฉลี่ยอายุขัยของนกเพศผู้ 6.70 +- 7.73 ปี และเพศเมีย 5.87 +- 4.88 ปี การ ประเมินอัตราการรอดโดยใช้ข้อมูลนกตัวเต็มวัยที่มีห่วงสีนี้ จะเป็นวิธีการที่ให้ผลใกล้เคียงกับความเป็น จริงและแม่นยำมากกว่าวิธีที่ใช้เฉพาะข้อมูลการจับซ้ำเพียงอย่างเดียวเพราะวิธีการที่ใช้ทั้งสองข้อมูล ประกอบกันจะช่วยลดค่าความโน้มเอียงของข้อมูลที่เกิดจากอัตราการจับซ้ำที่ต่ำและการย้ายออกจาก พื้นที่ของลูกนกซึ่งจะส่งผลให้ค่าประเมินต่ำกว่าความเป็นจริง ผลจากการศึกษานี้ชี้ให้เห็นว่านกที่มีการ สืบพันธุ์แบบ cooperative อาจจะไม่ได้มีอัตราการรอดชีวิตที่สูงกว่านกที่ไม่ได้เป็น cooperative ที่อยู่ใน ระบบนิเวศเดียวกัน ไม่ว่าจะในระยะที่เป็นลูกนกหรือตัวเต็มวัยก็ตาม และผลการศึกษาก็เป็นไปตามที่ คาดไว้คือ นกเพศผู้มักจะไม่ย้ายอาณาเขต ซึ่งอาจเนื่องจากมีอาณาเขตสำหรับการจับคู่ทำรังอยู่อย่างจำกัด และที่สำคัญลูกนกเพศผู้มีโอกาสที่จะรับช่วงต่อเพื่อครอบครองอาณาเขตของพ่อแม่ต่อไป ในทางตรงกัน ข้าม ลูกนกเพศเมียส่วนใหญ่ย้ายอาณาเขต แต่เหตุผลที่จะนำมาอธิบายปรากฏการณ์นี้ยังไม่แน่ชัด โดย ภาพรวมจะพบว่าอัตราการรอดของนกปรอดโอ่งเมืองเหนือ มีความใกล้เคียงกับทั้งนกชนิดอื่นในเขตร้อน ทั่วไผ และชนิดที่มีระบบสืบพันธุ์แบบ cooperative จากพื้นที่อื่นๆการศึกษานี้ช่วยขยายองค์ความรู้ และ ทำให้เกิดความเข้าใจว่าปัจจัยทางนิเวศวิทยา และปัจจัยทางสังคมมีผลต่อตัวแปรด้านสถิติประชากรของ นกอย่างไร และช่วยให้เราเข้าใจความสำคัญของช่วงชีวิตที่มีข้อมูลอยู่อย่างจำกัดนี้ ว่ามีอิทธิพลต่อสมดุล ประชากรและระบบสืบพันธุ์ของนกในเขตร้อนอย่างไร การศึกษาเพื่อเปรียบเทียบกับนกที่มีความสัมพันธ์ ทางวิวัฒนาการใกล้เคียงกัน หรือเปรียบเทียบกับนกที่อยู่ในสังคมเดียวกันแต่ไม่มีระบบสืบพันธุ์แบบ cooperative จะช่วยขยายองค์ความรู้เกี่ยวกับรูปแบบชีวประวัติของนกในเขตร้อนทั่วโลกให้กว้างขึ้นได้

King Mongkut's University of Technology Thonburi. KMUTT Library.

Address: BANGKOK

Email: info.lib@mail.kmutt.ac.th

Name: George A. Gale

Role: Advisor

Created: 2009

Modified: 2553-10-27

Issued: 2010-10-23

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

CallNumber: NRM185

eng

DegreeName: Doctor of Philosophy

Level: Doctoral Degree

Descipline: Conservation Ecology

Grantor: King Mongkut's University of Technology Thonburi

©copyrights King Mongkut's University of Technology Thonburi

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	NRM185.pdf	1.83 MB	30	2022-08-03 20:06:36
2	NRM185ab.pdf	109.43 KB	6	2018-05-11 00:49:15

ใช้เวลา

0.029765 วินาที