การสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ทางวัฒนธรรมด้วยการประยุกต์ลายผ้าปักโขนกลุ่มจันทร์โสมา

A Creating cultural product by applying Khon embroidery of Chansoma's group

Name: จุฑากนก เพชรศรีสุข

Address: 186/48 ต.นอกเมือง อ.เมืองสุรินทร์ จ.สุรินทร์ 32000

keyword: ผ้าพื้นเมือง

Classification :.DDC: 677

Abstract: การวิจัยเรื่อง การสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ทางวัฒนธรรมด้วยการประยุกต์ลายผ้าปักโขนกลุ่มจันทร์โสมาเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาลวดลายและความงามที่ปรากฏในงานปักโขนกลุ่มจันทร์โสภา 2) เพื่อสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ทางวัฒนธรรมด้วยการประยุกต์ลายงานปักโขนกลุ่มจันทร์โสภาโดยใช้แนวทางการวิจัยเพื่อพัฒนาใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพในกระบวนการศึกษาเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องให้ข้อมูลสำคัญคือผู้เชี่ยวชาญทางด้านงานปัก เครื่องมือที่ใช้ในงานวิจัยคือแบบสัมภาษณ์แบบไม่มีโครงสร้าง และแบบประเมินผลงาน ใช้การวิเคราะห์ข้อมูลโดยวิธีพรรณนาวิเคราะห์และสถิติ ผลการวิจัยพบว่า ลวดลายและความงดงามที่ปรากฏในงานออกแบบพัสตราภรณ์โขนกลุ่มจันทร์โสภา เกิดจากสร้างงานตามแนวทางการศึกษางานจิตรกรรมและประติกรรมไทย แล้วออกแบบให้แสดงความงามของเส้นภายนอกและความวิจิตรของรายละเอียดภายใน และนำมาประกอบบนหลักความกลมกลืนจากความขัดแย้งของคู่สีรอง ตลอดจนความเหมาะความเหมาะสมของเส้นนำสายตาไม่ขัดกับกระบวนรำและมีความงดงามตามแบบโบราณจากงานปักโขนของช่วงรัตนโกสินทร์ตอนต้น ลวดลายของงานปักพัตราภรณ์โขนกำหนดตามฐานานุศักดิ์และความสำคัญของตัวละครได้แก่ ตัวพระกระบวน ซึ่งเป็นลวดลายชั้นสูงและปักด้วยการสดึงกรึงไหม นางกำนัลเป็นนางต่ำศักดิ์ใช้ลวดลายเครือเถาว์ ตัวยักษ์ ใช้ลายกระหนกและปักด้วยวิธีที่ซับซ้อน เสนายักษ์ซึ่งเป็นยักษ์ยศต่ำศักดิ์ ใช้กระบวนลวดลายลดลงเป็นลายดอกและเถาว์ ตัวลิง ออกแบบลวดลายดอกไม้และต้นไม้ การสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์เป็นการสร้างสรรค์กระเป๋าสำหรับสุภาพสตรีจากผ้าไหมพื้นถิ่น ที่มีรูปแบบร่วมสมัย 3 แบบและออกแบบลวดลายปักประดับที่ใช้แนวคิดทางความงามจากงานปักโขนแสดงเอกลักษณ์ไทยจากหมู่แม่ลายกระหนก ด้วยลวดลายพุ่มข้าวบิณฑ์ใบเทศ พุ่มข้าวบิณฑ์ประยุกต์ และลายดอกที่กลีบที่จัดวางจังหวะแบบดอกลอยกระจายน้ำหนักเป็นเส้นข้าวหลามตัดแนวตั้ง ผลการประเมินด้านประโยชน์ใช้สอยพบว่าผลิตภัณฑ์มีความสะดวกต่อการใช้งานเหมาะสมมากที่สุด (x ̅ = 4.50, S.D. = 0.76) ด้านความงามพบว่าผลิตภัณฑ์มีคุณค่าในงานออกแบบเหมาะสมมากที่สุด (x ̅ = 4.50, S.D. = 0.66) ด้านการผลิตพบว่าผลิตภัณฑ์มีการเลือกวัสดุที่ใช้ผลิตเหมาะสมมากที่สุด (x ̅ = 4.25, S.D. = 1.04) A creating cultural product by applying Khon embroidery of Chansoma’s group is a qualitative research which aimed to 1) study the patterns and beauty that appeared in Khon embroidery of Chansoma’s group and 2) create cultural products by applying Khon embroidery of Chansoma’s group. Qualitative research methodology in the process of studying the documents and related research was approached to develop this study. There were nine key informants as experts given information for the study. Unstructured interviews, the evaluation form, data analysis by using descriptive, analytical and statistical methods were used for the research tools. The research of the study were revealed that beauty of appearances in the design of Pattraporn Khon embroidery of Chansoma’s group. Products were created from work in accordance with the study of Thai painting and sculpture. It is designed to show the beauty of the outside line and the fineness of the interior details. It is based on the principle of harmony of the primary and secondary colors. Also, the suitability of the eye lines do not conflict with the dance process and the main idea of the design was to be beautiful in ancient style from the Khon embroidery of the early Rattanakosin period. Pattraporn Khon embroidery were designed due to the title and importance of the characters, including the actor, actress and the noble woman. A Thai pattern design is called the Phra-Kra-Puan pattern which is a high pattern and embroidered with silk thread. A maid of honor is of lower rank, so the pattern is less embroidered with vine pattern. While patterns of the protagonist giant were designed and embroidered in a sophisticated way, patterns for a soldier giant with a lower rank were uncomplicated with a flower and vine pattern. Patterns for a monkey were designed with a flower and tree patterns. An identity of Thai patterns like Kranok pattern, Pum-Khao-Bin-Bai-Thet pattern, applied Phu-Khao-Bin pattern, and the flower pattern are arranged at the same line and contained the beauty from Khon embroidery designed in diamond chap. The results of assessment, therefore, showed that usability of the product aspect was convenient to use the most appropriate (x ̅ = 4.50, S.D. = 0.76). The beauty of the product aspect was the value in design which was the most appropriate (x ̅ = 4.50, S.D. = 0.66). In terms of production, it was found that the suitable materials of product were selected for the most appropriate (x ̅ = 4.25, S.D. = 1.04).

มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์. สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: สุรินทร์

Email: arit@srru.ac.th

Name: คนึงนิตย์ ไสยโสภณ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: บุญยัง หมั่นดี

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2561

Modified: 2563-08-25

Issued: 2563-08-25

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

CallNumber: 677 จ243ก

tha

DegreeName: ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Grantor: มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์

Descipline: การวิจัยเพื่อพัฒนาท้องถิ่น

©copyrights มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	JUTAKANOK PETCHSRISUK.pdf	75.56 MB	38	2026-05-26 18:16:01

ใช้เวลา

0.03738 วินาที