ศักยภาพของแบคทีเรียในลำไส้เดือนดินท้องถิ่นไทยต่อการเกษตร

Potential of bacteria from Thai local Earthworms for agriculture

Name: สุลีรัก อารักษณ์ธรรม

ThaSH: มหาวิทยาลัยแม่โจ้ -- ดุษฎีนิพนธ์

Classification :.DDC: 592.64

ThaSH: ไส้เดือนดิน -- มูล

ThaSH: ปุ๋ยหมัก

Abstract: ในการศึกษาการจําแนกชนิดแบคทีเรียในลําไส้ไส้เดือนดิน มูลไส้เดือนดิน และน้ําหมักมูลไส้เดือนดิน ได้เก็บตัวอย่างที่ในใช้ในการศึกษา 5 ตัวอย่าง ประกอบด้วย 1) ลําไส้ไส้เดือนดินสายพันธุ์ Perionyx sp. เก็บจากบ่อผลิตปุ๋ยหมัก 2) ลําไส้ไส้เดือนดินสายพันธุ์ Perionyx sp. เก็บจากฟาร์มเลี้ยงวัวนม 3) ลําไส้ ไส้เดือนดินสายพันธุ์ Metaphire posthuma เก็บจากดินในพื้นที่เกษตร 4) ปุ๋ยหมักมูลไส้เดือนดิน และ 5) น้ําหมักมูลไส้เดือนดินเก็บจากบ่อเลี้ยงไส้เดือนดินผลิตปุ๋ยหมักทางการค้า การศึกษาด้วยวิธีการจําแนกชนิด แบคทีเรียด้วยวิธีการไม่เพาะเลี้ยง (non-culturable methods) ด้วยเทคนิค PCR-DGGE สามารถคัดเลือก แถบดีเอ็นเอจํานวน 66 แถบ ผลการเปรียบเทียบเปอร์เซ็นต์ความเหมือน (homology) ของลําดับนิวคลีโอ ไทด์บริเวณยีนส์ 16S rRNA ของตัวอย่างด้วยโปรแกรม BLAST เทียบกับลําดับนิวคลีโอไทด์ในฐานข้อมูล NCBI และวิเคราะห์ความสัมพันธ์ทางวิวัฒนาการของแบคทีเรียเปรียบเทียบกับสายพันธุ์ Type strains โดย การสร้าง phylogenetic tree ด้วยโปรแกรม BioEdit และ MEGA 6 พบตัวอย่างของแบคทีเรียที่ศึกษามี ความเหมือนกับฐานข้อมูลในระดับ 82-99% โดยพบ 5 กลุ่มแบคทีเรียประกอบด้วย Gammaproteobacteria, Alphaproteobacteria, Betaproteobacteria, Bacteroidetes baznou Tenericutes ซึ่งแบคทีเรียในกลุ่ม Betaproteobacteria สามารถพบในทุกตัวอย่างยกเว้นตัวอย่างจาก ลําไส้ไส้เดือนดินสายพันธุ์ Metaphire posthuma ที่เก็บจากพื้นที่เกษตร ในขณะที่แบคทีเรียกลุ่ม Bacteroidetes พบเฉพาะตัวอย่างมูลไส้เดือนดิน และแบคทีเรียกลุ่ม Tenericutes พบเฉพาะในตัวอย่างน้ํา หมักมูลไส้เดือนดิน ส่วนผลการศึกษาการจําแนกชนิดแบคทีเรียด้วยวิธีการแบบเพาะเลี้ยง (Culturable methods) สามารถคัดแยกแบคทีเรียจากตัวอย่างจํานวน 73 ไอโซเลท และนําไอโซเลทที่คัดแยกได้จําแนก ชนิดแบคทีเรียโดยเปรียบเทียบเปอร์เซ็นต์ความเหมือน (homology) ของลําดับนิวคลีโอไทด์บริเวณยืนส์ 16S rRNA ด้วยโปรแกรม BLAST กับฐานข้อมูล eztaxon-e และวิเคราะห์ความสัมพันธ์ทางวิวัฒนาการ ของแบคทีเรียเปรียบเทียบกับสายพันธุ์ Type strains โดยการสร้าง phylogenetic tree ด้วยโปรแกรม BioEdit และ MEGA 6 โดยพบ 3 กลุ่มแบคทีเรียที่ศึกษามีความเหมือนกับฐานข้อมูลในระดับ 97-100% ประกอบด้วยGammaproteobacteria, Betaproteobacteria และกลุ่ม Firmicutes ซึ่งถูกจําแนกอยู่ใน แบคทีเรีย 13 สกุล ประกอบด้วย Aeromonas, Pseudomonas, Enterobacter, Paenibacillus, Staphylococcus, Enterococcus, Lysinibacillus, Shewanella, Citrobacter, Rummeliibacillus, Neisseria และ Vibrio โดย Bacitus เป็นสกุลที่พบในทุกตัวอย่าง ซึ่งแบคทีเรียต่างๆที่จําแนกและคัดแยก ได้เป็นกลุ่มจุลินทรีย์ที่ย่อยสลายสารอินทรีย์หรือเซลลูโลส (Cellulolytic Bacteria) สร้างสารส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืช (Plant growth promoters) ตรึงไนโตรเจนจากอากาศ (Free-living nitrogen fixers) และละลายธาตุฟอสฟอรัสที่ถูกตรึงในดิน (Phosphate solubilizers) ในส่วนของการศึกษาศักยภาพของแบคทีเรียในลําไส้ไส้เดือนดิน มูลไส้เดือนดิน และน้ําหมักมูลไส้เดือนดิน สายพันธุ์ Perionyx sp., ที่คัดแยกได้ต่อการผลิต Indole-3-acetic acid ( IAA) และการส่งเสริมการงอก ของเมล็ดพืช พบว่าแบคทีเรียที่คัดแยกได้มี 8 ไอโซเลท ที่สามารถผลิต IAA ที่มีความเข้มข้น โดยแบคทีเรีย ในสกุล Enterobacter สามารถผลิต IAA ได้สูงสุดในระดับ 119.83-131.99 ug/ml รองลงมาคือแบคทีเรีย สกุล Aeromonas และ Bacillus สามารถผลิต IAA ได้ในระดับ 51.74-80,44 ug/ml และ 32.45 ug/ml ตามลําดับ และมีแบคทีเรีย 9 ไอโซเลท ที่สามารถส่งเสริมการงอกของเมล็ดได้ดีกว่าตํารับทดลองควบคุม โดยแบคทีเรียส่วนใหญ่ที่มีศักยภาพส่งเสริมการงอกของเมล็ดอยู่ในสกุล Bacillus ในส่วนของการศึกษาอายุ การเก็บรักษามูลไส้เดือนดิน และน้ําหมักมูลไส้เดือนดิน (Shelf life) เป็นเวลานาน 12 เดือน พบว่า ปริมาณ ในโตรเจนรวมทั้งหมด ไนโตรเจนในรูปไนเตรท ฟอสฟอรัส โพแทสเซียม อินทรียวัตถุ การย่อยสลายที่ สมบูรณ์ของปุ๋ยมีปริมาณที่วัดได้สูงที่สุดในระยะเวลาการเก็บนาน 3 เดือน และเริ่มลดต่ําลงภายหลังการเก็บ นานขึ้นที่ 6 ถึง 12 เดือน ส่วนปริมาณแอมโมเนียม สัดส่วนคาร์บอนต่อไนโตรเจน สารควบคุมการ เจริญเติบโตของพืช (ออกซิน จิบเบอเรลลิน ไซโตไคนิน) และปริมาณจุลินทรีย์ ลดต่ําลงอย่างต่อเนื่องแปรผัน ตรงกับระยะเวลาการเก็บรักษาที่นานขึ้น หากพิจารณาถึงคุณค่าธาตุอาหารพืชโดยเฉพาะธาตุหลัก คือ ไนโตรเจน (N) ฟอสฟอรัส (P) และโพแทสเซียม (K) จะพบว่า มีค่าเพิ่มขึ้น 59 % หลังเก็บนาน 1 เดือน มีค่า เพิ่มขึ้น 156 % หลังเก็บนาน 3 เดือน มีค่าเพิ่มขึ้น 145 % หลังเก็บนาน 6-12 เดือน สามารถสรุปได้ว่า ระยะเวลาการเก็บรักษาปุ๋ยที่ดีที่สุดพิจารณาในแง่ของปริมาณธาตุอาหารพืชก่อนนําไปใช้คือช่วงระหว่าง 3 ถึง 6 เดือน หลังเก็บปุ๋ยจากบ่อเลี้ยง แต่ปุ๋ยหมักยังคงมีคุณภาพดียาวนานถึง 12 เดือน

มหาวิทยาลัยแม่โจ้. สำนักหอสมุด

Address: เชียงใหม่

Email: mjudc@mju.ac.th

Name: ปิยะนุช เนียมทรัพย์

Role: กรรมการที่ปรึกษา

Name: ศรีกาญจนา คล้ายเรือง

Role: กรรมการที่ปรึกษา

Name: ภัทรพร รัตนวารี

Role: กรรมการที่ปรึกษา

Name: ปวีณา ภูมิสุทธาผล

Role: ประธานอาจารย์ประจำหลักสูตร

Created: 2559

Modified: 2563-06-30

Issued: 2563-06-30

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

CallNumber: Th 592.64 ส868ศ

tha

Spatial: ไทย

DegreeName: ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต

Level: ปริญญาเอก

Descipline: เทคโนโลยีชีวภาพ

Grantor: มหาวิทยาลัยแม่โจ้

©copyrights มหาวิทยาลัยแม่โจ้

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	abstract.pdf	1.57 MB
2	fulltext.pdf	93.07 MB	5	2024-08-08 15:27:28

ใช้เวลา

0.03381 วินาที