ความยั่งยืนทางนิเวศไร่นาและเศรษฐกิจของการผลิตหอมญี่ปุ่น: กรณีศึกษาบ้านแม่มะลอ ตำบลแม่นาจร อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่

Ecological farm and economic sustainability of Japanese bunching onion production: A Case study of Ban Mae Malor, Mae Na Jorn Subdistrict, Mae Cham District, Chiang Mai Province Province

Name: สุรีย์รัตน์ จันทร

Classification :.DDC: 635.5

ThaSH: หอม -- แม่แจ่ม (เชียงใหม่)

ThaSH: การตลาด

ThaSH: หอม -- การขนส่ง

ThaSH: ต้นทุนการผลิต

Abstract: การทำความเข้าใจปัญหาแบบองค์รวมที่ครอบคลุมทั้งมิติทางนิเวศ การผลิต และเศรษฐกิจ ที่มีความแตกต่างไปตามบริบทและเงื่อนไขภาพทางเศรษฐกิจและสังคมของแต่ละพื้นที่นั้นนับเป็นสิ่งสำคัญต่อการศึกษาถึงความยั่งยืนของชุมชนเกษตรกรรม โดยเฉพาะอย่างยิ่งชุมชนที่ตั้งอยู่บนพื้นที่สูงซึ่งมีบริบทพื้นที่ที่เอื้อต่อการผลิตพืชอาหารในรูปแบบที่แตกต่างไปจากพื้นที่ต่างๆ ของประเทศไทยจึงเป็นพื้นที่หลักในการศึกษาวิจัยในครั้งนี้ วิทยานิพนธ์นี้ได้ศึกษาถึงความยั่งยืนทางนิเวศไร่นาและเศรษฐกิจของการผลิตหอมญี่ปุ่น กรณีศึกษา หมู่บ้านแม่มะลอ ตำบลแม่นาจร อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ มีวัตถุประสงค์ในการศึกษาสองประการ ประการแรกคือ เพื่อศึกษาเงื่อนไขที่มีผลต่อความยั่งยืนทางนิเวศไร่นา การเขตกรรมและการผลิตหอมญี่ปุ่น และประการที่สองเพื่อศึกษาเงื่อนไขที่มีผลต่อความยั่งยืนในด้านการตลาด ได้แก่ กลไกการตลาด การขนส่ง และค่าการตลาด ที่มีผลต่อการกำหนดราคาหอมญี่ปุ่นในระดับไร่นา งานวิจัยนี้ใช้วิธีการศึกษาโดยการประชุมกลุ่มย่อย การสัมภาษณ์เชิงลึกร่วมกับเกษตรกรที่มีความเชี่ยวชาญในการปลูกหอมญี่ปุ่น รวมถึงผู้ประกอบการหอมญี่ปุ่น ตั้งแต่ พ่อค้าคนกลาง พ่อค้าส่ง พ่อค้าปลีก ในจังหวัดเชียงใหม่และกรุงเทพมหานคร ผลการศึกษาพบว่า ระบบการผลิตหอมญี่ปุ่นของหมู่บ้านแม่มะลอ มีรูปแบบแนวทางที่เหมาะสมและยั่งยืนต่อการเป็นพืชทางเลือกทดแทนบนพื้นที่สูงเพราะมีการบริหารจัดการผลิตทางการเกษตรแบบองค์รวมที่ตั้งอยู่บนเงื่อนไขที่สำคัญ คือ 1) มีศักยภาพในทางเลือกที่สามารถปฏิบัติได้จริงเนื่องจากมีคุณสมบัติของดินและสภาพภูมิประเทศที่เหมาะสมต่อหอมญี่ปุ่น 2) ระบบการผลิตที่เกื้อกูล กับระบบนิเวศเนื่องจากการผลิตหอมญี่ปุ่นเป็นเกษตรปราณีตและใช้อินทรียวัตถุในการเพาะปลูกเป็นหลัก และ 3) หอมญี่ปุ่นยังเป็นที่ต้องการของตลาดและมีมูลค่าสูง ดังนั้น หอมญี่ปุ่นจึงเป็นพืชที่ สามารถสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรได้เป็นอย่างดี ส่วนผลการศึกษาระบบตลาดหอมญี่ปุ่นพบว่า มีเงื่อนไขที่กระทบต่อความยั่งยืนทางการตลาดคือ หอมญี่ปุ่นเป็นเกษตรปราณีต แต่มีช่องทางการจำหน่ายในลักษณะที่เหมือนสินค้าเกษตรทั่วไป การขนส่งที่ต้องผ่านผู้กระทำการหลายขั้นตอนกว่าหอมญี่ปุ่นจะเดินทางไปถึงผู้บริโภคคนสุดท้าย ทำให้มูลค่าสินค้าเพิ่มสูงขึ้นตามระยะทางการขนส่ง การผ่านผู้กระทำการที่มีความซับซ้อนนี้ทำให้ห่วงโซ่ของตลาดมีส่วนเกินที่ใช้ในการบริหารจัดการค่อนข้างสูงจึงทำให้ราคาที่เกษตรขายกับราคาที่ผู้บริโภคคนสุดท้ายซื้อมีความแตกต่างกันค่อนข้างมาก ความยั่งยืนทางการตลาดนี้จึงไม่ได้เป็นความยั่งยืนที่เกิดจากการผลิตหอมญี่ปุ่นโดยตรงแต่เกิดจากการบริหารจัดการโดยพ่อค้าคนกลาง

มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. สำนักหอสมุด

Address: เชียงใหม่

Email: cmulibref@cmu.ac.th

Name: อรทัย มิ่งธิพล

Role: ประธานกรรมการ

Name: สิทธิณัฐ ประพุทธนิติสาร

Role: กรรมการ

Name: ทวี ชัยพิมลผลิน

Role: กรรมการ

Created: 2560

Modified: 2562-12-24

Issued: 2562-12-24

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

CallNumber: ว/ภน 635.5 ส473ค

tha

Spatial: ไทย -- ภาคเหนือ

DegreeName: วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: การใช้ที่ดินและการจัดการทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน

Grantor: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

©copyrights มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	land80960scth_full.pdf	4.43 MB	10	2025-07-26 18:59:09

ใช้เวลา

0.039202 วินาที