รูปแบบการนิเทศภายในสถานศึกษาขั้นพื้นฐานตามหลักโยนิโสมนสิการ

A Model of Internal Supervision in Basic Educational Institutions by Yonisomamasikara Concept

Name: พระครูพิศิษฎ์สรคุณ สะใบบาง

Address: 1620 วัดปทุมคงคา ราชวรวิหาร ถนนทรงวาด แขวงสัมพันธวงศ์ เขตสัมพันธวงศ์ กรุงเทพฯ 10100

keyword: รูปแบบการนิเทศภายใน

; หลักโยนิโสมนสิการ

; The model of the internal supervision

; Yonisomamasikara concept

Abstract: การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อพัฒนารูปแบบการนิเทศภายในสถานศึกษาขั้นพื้นฐานตามหลักโยนิโสมนสิการ เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ดังกล่าว ผู้วิจัยได้ดำเนินการศึกษา 4 ขั้นตอน ขั้นที่ 1 ศึกษาเอกสารเกี่ยวกับการนิเทศภายในสถานศึกษา ขั้นที่ 2 ศึกษาแนวคิดหลักโยนิโสมนสิการตามกรอบความคิด ของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ.ปยุตฺโต) สมัยเมื่อดำรงสมณศักดิ์เป็นพระธรรมปิฎก ขั้นที่ 3 สัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญ เพื่อยืนยันความสมเหตุสมผล และความเป็นไปได้ในการนำหลักโยนิโสมนสิการไปใช้ เป็นคำถามปลายเปิด จำนวน 5 ข้อ ขั้นที่ 4 เมื่อได้รูปแบบการนิเทศภายในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน ตามหลักโยนิโสมนสิการ แล้วนำไปทดลองใช้เพื่อประเมิน โดยใช้แบบสอบถามกลุ่มตัวอย่าง เลือกโดยวิธีเจาะจง เป็นบุคลากรของโรงเรียนวัดปทุมคงคา จำนวน 30 คน รายงานผลการวิจัยจากการสัมภาษณ์ พบว่า รูปแบบการนิเทศภายในสถานศึกษาขั้นพื้นฐานตามหลักโยนิโสมนสิการ ควรมีการดำเนินการ 6 ขั้น ได้แก่ 1) ขั้นสืบสาวหาเหตุปัจจัย เป็นขั้นศึกษาสภาพปัญหา และความต้องการการนิเทศภายในสถานศึกษา 2) ขั้นวิภัชชวาท เป็นการคิดและพูดอย่างเป็นลำดับขั้นตอน ก่อนและหลังซึ่งตรงกับการวางแผน 3) ขั้นอรรถธรรมสัมพันธ์ เป็นข้อปฏิบัติหรือวิธีการที่ส่งผลตามความมุ่งหมายที่วางไว้ ซึ่งตรงกับวิธีการนิเทศที่ส่งผลให้บรรลุจุดมุ่งหมายของการนิเทศ 4) ขั้นอริยสัจ คุณโทษ และทางออก เป็นการดำเนินงานตามแผน ตรงกับขั้นดำเนินงานแก้ปัญหาที่ตรงกับสาเหตุ 5) ขั้นอยู่กับปัจจุบัน เป็นการยอมรับผลที่เกิดจากการกระทำในอดีต พร้อมที่จะทำปัจจุบันให้ดีขึ้น ซึ่งตรงกับผลการประเมิน และ 6) ขั้นปลุกเร้ากุศล เป็นขั้นที่นำเอาประสบการณ์ความรู้มาปรับปรุงพัฒนางานต่อไป ซึ่งตรงกับนำผลการประเมินการนิเทศมาใช้ประโยชน์ในการพัฒนา เมื่อผู้วิจัยนำรูปแบบ การนิเทศภายในสถานศึกษาขั้นพื้นฐานตามหลักโยนิโสมนสิการ ไปทดลองใช้กับผู้บริหารและคณะครูโรงเรียนวัดปทุมคงคา ผลการประเมินความเป็นไปได้ในการนำไปใช้ในโรงเรียน โดยใช้แบบสอบถาม จำนวน 48 ข้อ พบว่า โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด x̄=4.57

Abstract: This research aimsed to develop the model of Internal Supervision in basic educational institutions according to Yonisomanasikara.To achieve the stated objective, the researcher studied 4 steps as follows: Step 1) To study the document of the internal- supervision in basic educational institutions. Step 2) To.study the concept of the Yonisomanasikara in the point of view of SomdetPhraBuddhakosajarn (P.A. Payutto) in the period of the position Phra Dhammapitaka. Step 3) To interview the experts through 5 open-end questions to ensure the reliability of the Yonisomanasikaran concept Step 4) To test the model by using 30 people to answer reporting. The research found that the model of the Internal Supervision in basic educational institutions according to Yonisomanasikara should have 6 steps as follows; 1) Cause-Effect Finding; the step to study the problems and the need of supervision in the educational institutions 2) Advantage-disadvantage comparision; the step to consider the sequence of thinking and speaking that match with the action plan. 3) Concept-Objective Connection; the step of connection between the procedure and the target that is similar to the supervision method, affecting on the objective of the supervision. 4) Four Noble Truths Problem Solving; the step of implementation which is similar to the problem-solving action plan at the cause. 5) Present Situation Focus; the step to accept the result of action from the past and willingness to improve which matchs with the evaluation result. and 6) Good Inner Values Application; the step to bring knowledge and experience out to continue improvement that is similar to development through the supervision evaluation. The possibility of the model of the internal supervision towards the management and the teachers at Wat Pratumkhongkha School as a whole was the highest level at x̄=4.57

มหาวิทยาลัยพะเยา.ศูนย์บรรณสารและสื่อการศึกษา

Address: พะเยา

Email: clm@up.ac.th

Name: ศักดิ์ชัย นิรัญทวี

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2561

Modified: 2564-04-09

Issued: 2562-10-04

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: Master of Education

Level: Master's Dedree

Descipline: Educational Administration

Grantor: University of Phayao

©copyrights มหาวิทยาลัยพะเยา

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	52.Phrakrupisitsorakhun Sabaibang.pdf	1.81 MB	308	2025-12-07 20:52:52

ใช้เวลา

0.077428 วินาที