ปรัชญาการศึกษาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

An Analysis on the king Rama V’s Educational Philosophy

Name: รัตนพร ราชสะอาด

keyword: ปรัชญาการศึกษา

Abstract: การศึกษาวิจัยนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาปรัชญาการศึกษาขององค์พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่๕ โดยมีจุดประสงค์ ๓ ประการ คือ (๑) เพื่อศึกษาประวัติและพัฒนาการ ปรัชญาการศึกษาไทย (๒) เพื่อศึกษาปรัชญาการศึกษาของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และ(๓) เพื่อวิเคราะห์แนวคิดปรัชญาการศึกษาของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พบว่า การจัดการศึกษาของประเทศไทยมีวิวัฒนาการมาตั้งแต่สมัยโบราณเรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน ด้วยความเชื่อที่ว่าการศึกษาจะช่วยกำหนดทิศทางของชาติ เพื่อจะพัฒนาคนไทยให้มีความพร้อมที่จะเป็นกำลังสำคัญสำหรับการพัฒนาประเทศให้เจริญก้าวหน้า ความเป็นมาของการศึกษาไทยมีประวัติที่น่าสนใจโดยแบ่งออกเป็นยุคๆดังต่อไปนี้ การศึกษาของไทยสมัยโบราณ (พ.ศ.๑๗๘๑ - ๒๔๑๑) (๑)การศึกษาสมัยกรุงสุโขทัย (พ.ศ. ๑๗๘๑ - ๑๙๒๑) พ่อขุนรามคำแหง (พ.ศ. ๑๘๐๐ - ๑๙๘๑)(๒)การศึกษาสมัยกรุงศรีอยุธยา (พ.ศ. ๑๘๙๓ - ๒๓๑๐) เป็นยุคทองของวรรณคดีไทย ซึ่งก็อยู่ในช่วงรัชสมัยของพระบรมไตรโลกนาถและพระนารายณ์ (พ.ศ. ๑๘๙๓- ๒๓๑๐)(๓)การศึกษาสมัยกรุงธนบุรี (พระเจ้าตากสิน พ.ศ. ๒๓๑๐) และกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้นอยู่ในช่วงรัชกาลที่ ๑ - ๔ ซึ่งก็เป็นยุคเริ่มฟื้นฟูสภาวะของประเทศ เช่น การฟื้นฟูทางด้านการศาสนา วรรณคดี ศิลปวัฒนธรรม และด้านการศึกษา (พ.ศ. ๒๓๑๑ - ๒๔๑๑) ในยุคนี้จะไม่มีการแบ่งชั้นเรียนที่แน่นอนเลือกเรียนได้ตามความสมัครใจของผู้เรียน การศึกษาของไทยสมัยปฏิรูปการศึกษา (พ.ศ. ๒๔๑๒ - ๒๔๗๔) อยู่ในช่วงสมัยกรุงรัตน- โกสินทร์ตอนปลายหรือสมัยรัชกาลที่๕ - ๗ เป็นการศึกษาในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอม เกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ ๕ ซึ่งสภาวะของประเทศอยู่ในยุคการคุกคามของจักรวรรดินิยมจากทางประ เทศตะวันตกที่แผ่ขยายเข้ามาในประเทศไทยอย่างกว้างขวาง การศึกษาคือรากฐานของการพัฒนาชีวิตและการพัฒนาประเทศ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงริเริ่มวางรากฐานการศึกษาแบบแผนใหม่ที่เป็นระบบขึ้นมาในบ้านเมือง ทรงจัดตั้งโรงเรียนขึ้นมาในพระบรมมหาราชวังแล้วขยายผลการจัดออกไปสู่ราษฎรทุกระดับชั้น ด้วยแนวคิดและวิธีการที่เป็นระบบแบบแผนตามแนวพระราชดำริ.พระบรมราชโองการและพระราชดำรัสของพระองค์ที่ปรากฏอยู่ในด้านการศึกษาแสดงให้เห็นถึงแนวคิดพื้นฐานในด้านการจัดการศึกษาของพระองค์ในหลายๆ ประการ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทรงตระหนักถึงความสำคัญของการ- ศึกษา ทรงชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นที่ประชาชนจะต้องได้รับการศึกษา เพราะการศึกษาทำให้คนฉลาด รู้จักคิด.รู้ปฏิบัติอันจะส่งผลถึงความเจริญก้าวหน้าของบ้านเมือง ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว การศึกษาเริ่มเป็นแบบแผน มีระเบียบแบบแผน มีการจัดตั้งโรงเรียนสำหรับราษฎรทั่วไป มีการรับเอาแนวคิดและวิทยาการต่างๆ ของชาติตะวันตกเข้ามาใช้ในประเทศ ต้องการบุคคลที่มีความรู้ให้เข้ามารับราชการ สามารถจัดตั้งโรงเรียนขึ้น เน้นการพัฒนาประเทศให้ทัดเทียมนานาอารยประเทศ แปลวรรณคดีต่างประเทศเป็นภาษาไทย วาง แผนโครงการศึกษาใหม่โดยส่งเสริมให้หาเลี้ยงชีพที่นอกเหนือจากการเข้ารับราชการ ดังนั้น การปฏิรูปการศึกษาในสมัยรัชกาลที่ ๕ เป็นการปฏิรูปการศึกษาเพื่อให้สอดคล้อง กับระบบการศึกษาของประเทศตะวันตกที่มีความเจริญก้าวหน้าไปมากแล้ว ซึ่งเป็นการปรับปรุงประเทศให้ทันสมัยตามแบบสมัยใหม่ที่มีความสำคัญอย่างมากในยุคสมัยนั้น

Abstract: The research attempts to study King Chulalongkorn’s Philosophy of Education. There are three purposes: 1) to study the historical and developmental background of Thai Philosophy of Education, 2) to explore King Chulalongkorn’s Philosophy of Education and 3) to analyze the concept of King Chulalongkorn’s Philosophy of Education. The results revealed that the Thai Philosophy of Education has evolved from ancient times to the present, with the belief that education will help shape the direction of the nation and to develop Thai people to be ready to be a significant force for the development of the country to flourish. The history of Thai education has an interesting background and it divided into the following periods. According to the Thai education system in ancient times, it has begun between BE. 1781-2411 and its timeline can be revealed as 1) Thai education system in Sukhothai period (BE. 1781-1921) during the period of King Ramkhamhaengthe Great (B.E 1800-1981). 2) Thai education system in Ayutthaya period during B.E 1893-2310, it was considered as the golden age of Thai literary works during the reign of King BoromTraiLokanath and King Narai the Great during B.E 1893-2310. 3) Thai education system in Thon Buri period was stated in the reign of King Taksin the Great (B.E 2310) to King Rama I – IV, it was the age of restoration of the country such as the restoration of the religion, literature, arts and cultures and education (B.E 2311-2411). In this era, the certain class was not divided; the learners have a free choice to select the subject to study. Regarding the Thai education system during the reform period (B.E 2412 - 2474), It was during the late Rattanakosin period or the reign of King Rama V-VII, it was a system of education in the reign of King Rama V. In the age, the state of the country was in the imperialism from the West that spread widely in Thailand. It is well known that education is the foundation of life and national development. King Chulalongkorn the Great has initiated a systematic study of new systems in the country. He established the school in the Grand Palace and expanded to the people of all levels. The concept and methodology of King Chulalongkornthe Great and his speeches in the field of education, illustrated the basic concepts of his educational management in many respects. He was aware of the importance of education and pointed out the need for people to be educated because that result the progress of the country. The period of King Chulalongkornthe Great, the Thai education system has been established and schools for the general public were found, with the acquisition of Western concepts and technologies to be used in the country and the need for knowledgeable people to work the government. It has the ability to set up schools and focus on developing countries to equalize the civilization. There were translations of foreign literature into Thai language and new educational programs were planned by encouraging them to earn a living other than working the government. Therefore, the education reform in the reign of King Rama V, it was an education reform to be consistent with the education system of the West. And it made the country to be modernized that was very important at that period.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระบุญทรง ปุญญธโร

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: วิโรจน์ วิชัย

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2561

Modified: 2562-09-29

Issued: 2562-09-29

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาปรัชญา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	MCU62020308.pdf	4.22 MB	69	2025-10-07 17:10:03

ใช้เวลา

0.031387 วินาที