การประยุกต์ใช้พาหุสัจจะเพื่อการดำเนินชีวิตในสังคมปัจจุบัน

An Application of Bāhusacca for Living in Contemporary Society

Name: Nan Cho Cho Naing

keyword: การประยุกต์ใช้พาหุสัจจะเพื่อการดำเนินชีวิต

; สังคมปัจจุบัน

; พาหุสัจจะ

; การดำเนินชีวิต

Abstract: งานวิจัยเรื่อง การประยุกต์ใช้พาหุสัจจะเพื่อการดำเนินชีวิตในสังคมปัจจุบัน มีวัตถุประสงค์คือ ๑) เพื่อศึกษาพาหุสัจจะในพระพุทธศาสนาเถรวาท ๒) เพื่อศึกษาหลักธรรมที่เกี่ยวข้องกับพาหุสัจจะ ๓) เพื่อศึกษาการประยุกต์ใช้พาหุสัจจะเพื่อการดำเนินชีวิตในสังคมปัจจุบัน ในงานวิจัยครั้งนี้ เป็นการวิจัยเอกสาร (Documentary Research) โดยรวบรวมข้อมูลจากเอกสารชั้นปฐมภูมิ (Primary Source) คือข้อมูลจากพระไตรปิฎกเป็นสำคัญ และข้อมูลจากเอกสารชั้นทุติยภูมิ (Secondary Source) โดยรวบรวมข้อมูลจากคัมภีร์อรรถกถา ฎีกา งานวิจัย และตำราอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับงานวิจัยเรื่องนี้ ผลจากงานวิจัยสรุปได้ว่า ๑) พาหุสัจจะ คือ ความเป็นผู้ที่ได้ศึกษาเล่าเรียนมาก ทรงความรู้กว้างขวาง ใส่ใจสดับตรับฟัง ซึ่งความเป็นพหูสูตนั้นมีองค์ประกอบสำคัญอยู่ ๕ ได้แก่ ๑) พหุสสุตา ฟังมาก คือได้เล่าเรียนสดับฟังไว้มาก ๒) ธตา จำได้ คือ จำหลักหรือสาระได้ ทรงจำความไว้แม่นยำ ๓) วจสา ปริจิตา คล่องปาก คือ ท่องบ่นหรือใช้พูดอยู่เสมอจนคล่องแคล่ว จัดเจน ๔) มนสานุเปกขิตา เพ่งขึ้นใจ คือใส่ใจนึกคิดพิจารณาจนเจนใจ นึกถึงครั้งใดก็ปรากฏเนื้อความเด่นชัด และ ๕) ทิฏฐิยา สุปฏิวิทธา ขบได้ด้วย ทฤษฎี หรือแทงตลอดดีด้วยทิฏฐิ คือ ความเข้าใจลึกซึ้ง มองเห็นประจักษ์แจ้งด้วยปัญญา ทั้งในแง่ความหมายและเหตุผล ๒) ความเป็นพหูสูตนั้น เกิดจากหลักธรรมสนับสนุนทั้งภายในและภายนอก คือ ภายในได้แก่ โยนิโสมนสิการ ศรัทธา ปัญญา ศีล และปฏิเวธ ส่วนภายนอกได้แก่ ปรโตโฆสะ เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดความเป็นพหูสูต และพาหุสัจจะนั้นมีอานิสงค์มากมาย แต่สามารถสรุปผลได้คือ ภิกษุพหูสูตจะมีอานิสงส์ทำให้เกิดลาภ ทำให้ละอกุศล บรรลุกุศลธรรม ทำให้บรรลุมรรคผลนิพพานโดยง่าย และคฤหัสถ์พหูสูตมีอานิสงส์ ทำให้บัณฑิตทั้งหลายสรรเสริญ และ ทำให้เกิดประโยชน์ทั้งโลกนี้และโลกหน้า ๓) ในการศึกษาการประยุกต์ใช้พาหุสัจจะเพื่อการดำเนินชีวิตในปัจจุบันนั้น ได้ใช้หลักอริยสัจ ๔ เป็นกรอบความคิดในการวิเคราะห์โดยเริ่มต้นจาก ทุกข์ อันหมายถึงวิกฤตปัญหาต่าง ๆ ที่ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของมนุษย์ชาติ จากนั้นจึงค้นหา สมุทัย หรือสาเหตุแห่งปัญหาว่าเกิดมาจากแนวทางใด เพื่อให้ได้มาซึ่ง นิโรธ คือภาวะหมดทุกข์หรือหมดปัญหา ก็ได้นำเสนอ มรรค หรือวิธีแก้ไขปัญหา โดยใช้หลักธรรมทางพุทธศาสนาคือ ‘พาหุสัจจะ’ ที่ว่าหลักธรรมนี้จะเป็นส่วนสำคัญหนึ่งที่จะช่วยแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ของมนุษย์ในสังคมปัจจุบัน ซึ่งปัญหาหลัก ๆ เกิดจากคุณภาพการศึกษาและการรับรู้ข้อมูลข่าวสารที่ไหลเข้ามาอย่างต่อเนื่องทำให้ขาดวิจารณญาณ เพราะฉะนั้นจึงต้องนำคุณสมบัติของพาหุสัจจะทั้ง ๕ ประการนำไปประยุกต์ใช้ เพื่อให้รู้เท่าทันต่อปัญหา การเปลี่ยนแปลงของสังคม รวมทั้งการพัฒนาชีวิตที่ยั่งยืนทั้งทางโลกและทางธรรม

Abstract: This research of three objectives, namely:- (1) to study Bāhusacca in Theravāda Buddhism, (2) to study the Dhamma principles relating to Bāhusacca, and (3) to study an application of Bāhusacca for living in contemporary society.This research is a documentary research, all information gathering form Tipitaka, secondary source form sub-commentaries, and another references. The findings show that is qualities of learned person, widely knowledgeable pay attention to listen which well learnedhood, consisting of five elements that are (1) Bahussutā: having heard or learned many ideas, (2) Dhatā : having retained or remember them, (3) Vacasā paricitā : having frequently practiced them verbally, having consolidated them by verse, (4) Manasānupekkhitā : having looked over them with the mind, (5) Diṭṭhiyā supaṭividdhā : having thoroughly penetrated them by view. Being Bāhusacca gets Dhamma principle inside and outside. In inside are (Yonisomanasikāra) proper attention, (Sadhā) a gift offered through faith, (Pannā) wisdom, (Sila) Morality and (Pativedha) penetration. At outside is (Paratoghosa) listening to other, hearing, listening to the suggestions. These are important things to be Bahussutā and Bāhusacca. Many virtues of the monks’ Bāhusacca are happened to good gain, can abandon bad action, attain the fruit of kusala Dhamma, attain the path and fruit of Nibbāna easily. And for the virtues of lay peoples’ Bāhusacca are to get praised by scholars and get benefit in present world, next world and attain to the Nibbāna as well. In the application of Bāhusacca for living in contemporary society, the researcher used the Four Noble Truths for analysis. First ‘dukkha’ the truth suffering meaning is problem crisis have an effect on quality of life of humanity. Then search ‘dukkha sumudaya’ the cause of suffering that happen in order for getting ‘dukkha nirodha’ the key to ending suffering is to remove all desires, using ‘Bāhusacca’ as a path. Bāhusacca, this Dhamma principle is an important thing for sorting out the problems of human quality of life in contemporary society. The main problems are from uneducated knowledge and lack of critical thinking. Therefore, an application property of five elements of Bāhusacca for seeing through the solution with changing society are both in the worldly level and the religious level.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระราชปริยัติกวี (สมจินต์ สมฺมาปญฺโญ)

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: พระมหาสุขสันติ์ สุขวฑฺฒโน

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2562

Modified: 2562-09-29

Issued: 2562-09-29

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	MCU62020286.pdf	6.93 MB	23	2024-03-02 21:52:46

ใช้เวลา

0.028532 วินาที