ศึกษาแนวทางการอุปัฏฐากภิกษุไข้ในพระพุทธศาสนา

A Study on the Ways of Attendance for the Patient Monks in Buddhism

Name: พระมหาราเชนทร์ เขมาสโภ (บ้านเกาะใต้)

keyword: การอุปัฏฐากภิกษุไข้ในพระพุทธศาสนา

; พระพุทธศาสนา

; อุปัฏฐากภิกษุ

; ไข้

Abstract: วิทยานิพนธ์ฉบับนี้ มีวัตถุประสงค์ ๓ ประการ ได้แก่ (๑) เพื่อศึกษาหลักการ วิธีการ ในการอุปัฏฐากภิกษุไข้ในพระพุทธศาสนา (๒) เพื่อศึกษาตัวอย่างการอุปัฏฐากภิกษุไข้ในพระพุทธศาสนา (๓) เพื่อเสนอแนวทางการอุปัฏฐากภิกษุไข้ในพระพุทธศาสนา เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยศึกษาจากเอกสารผสมกับการสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน ๕ รูป ผลการวิจัย พบว่า พระพุทธองค์ทรงวางหลักการถึงบุคคลที่จะอุปัฏฐากภิกษุไข้ไว้ ๗ อย่างคือ ๑.หลักอุปัชฌายวัตร ๒.หลักสัทธิวิหาริกวัตร ๓.หลักอาจริยวัตร ๔.หลักอันเตวาสิกวัตร ๕. หลักภิกษุผู้ร่วมอุปัชฌาย์เดียวกัน ๖.หลักภิกษุผู้ร่วมอาจารย์เดียวกัน และ ๗.หลักสงฆ์ที่อยู่ในวัดนั้นพึงพยาบาลภิกษุไข้จนกว่าจะหาย ส่วนวิธีการการอุปัฏฐากภิกษุไข้ในพระพุทธศาสนาแบ่งเป็น ๒ ประการ คือ ๑.วิธีการการอุปัฏฐากภิกษุไข้ในสมัยพุทธกาล และ ๒.วิธีการการอุปัฏฐากภิกษุไข้ในสมัยปัจจุบัน โดยภิกษุที่จะอุปัฏฐากภิกษุไข้ควรมีคุณสมบัติ ๕ ประการคือ ๑.ประกอบยาได้ ๒.รู้จักของแสลงและไม่แสลง ๓.มีจิตเมตตา ๔.ไม่รังเกลียดของเสีย และ ๕.สามารถชี้แจงคนไข้ได้ ในส่วนหลักธรรมที่ใช้ในการบรรเทาอาการเจ็บป่วย พบว่า ใช้หลักธรรมคิลานสูตร ซึ่งเป็นหลักธรรมในการช่วยบำบัดจิตใจให้กับภิกษุไข้ มีจิตใจเข้มแข็งต่อสู้กับทุกข์ภัยไข้เจ็บได้ ใช้หลักไตรสิกขา ช่วยให้ใช้ชีวิตด้วยความสำรวมระวังด้วยความไม่ประมาท และใช้หลักโพชฌงคสูตร เป็นหลักที่ทำให้ได้เรียนรู้ชีวิตจากความเจ็บไข้ เรียนรู้โรคภัยไข้เจ็บที่เกิดขึ้นกับตนและหาหนทางเยียวยาแก้ไขเพื่อระงับความเจ็บปวด สำหรับแนวทางการอุปัฏฐากภิกษุไข้ในพระพุทธศาสนา แบ่งออกเป็น ๒ แนวทาง คือ ๑.แนวทางการอุปัฏฐากภิกษุไข้ในสมัยพุทธกาล ๒.แนวทางการอุปัฏฐากภิกษุไข้ทางกายและทางจิต

Abstract: This thesis entitled “A Study on the Ways of Attendance for the Patient Monks in Buddhism” has three objectives: 1) to study principles and methods in the attendance of a sick monk in Buddhism, 2) to study the exemplary attendance of a sick monk in Buddhism, and 3) to propose the guidelines in the attendance of a sick monk in Buddhism. This is a qualitative research done by studying documentaries and interview of five scholars. In the research, it was clearly found that in Buddhism seven guidelines in the attendance of a sick monk are recommended by the Buddha as follows: 1) Upajjhãyavatta, 2) Saddhivihãrikavatta, 3) Ãcariyavatta, 4) Antevãsikavatta, 5) a Buddhist monk who lives with a preceptor, 6) a Buddhist monk who lives with the same teacher, and 7) Buddhist Sanghas who live in the temple should have the attendance of a sick monk till gaining the recovery. As regards the methods in the attendance of a sick monk in Buddhism, two kinds of them are found that: 1) the method in the attendance of a sick monk in the Buddha’s time, and 2) the methods in the attendance of a sick monk in the present. Those methods should be carried out by a Buddhist monk who possesses five types of quality as follows: 1) he should be able to make medicine, 2) he should be able to know what is suitable and what is not suitable for a sick monk, 3) he should have loving kindness, 4) he should be indifference in the impurity, and 5) he should be able to inform the sick monk. With respect to Dhamma being applied in order to alleviate such sickness, it showed that the teaching in Gilãnasutta is usable; it is assigned to empower a sick monk’s mindset to cope with such suffering, threefold training is also helpful in bringing about the non-negligence, Bojjanํgasutta is suitable to be applied in inculcating himself with the illness and diseases where he can find the way leading to the complete cure of such pain. As far as the research is concerned, two alternative ways are recommended that: 1) the guideline in the attendance of a sick monk in the Buddha’s time, and 2) the guideline in the attendance of a sick monk being done through body and mind.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: แม่ชีกฤษณา รักษาโฉม

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: อรชร ไกรจักร์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2562

Modified: 2562-09-29

Issued: 2562-09-29

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	MCU62020281.pdf	8.03 MB	14	2025-12-04 13:51:47

ใช้เวลา

0.042441 วินาที