แนวทางการพัฒนาสำนักเรียนพระปริยัติธรรม แผนกธรรม-บาลี : กรณีศึกษาสำนักเรียนวัดอาวุธวิกสิตาราม

The Approaches of Development of Pariyattidhamma School: A Case Study of Wat Awutvikasitaram

Name: พระมหาสมาน ธมฺมวชิโร

keyword: การพัฒนาสำนักเรียนพระปริยัติธรรม แผนกธรรม-

; วัดอาวุธวิกสิตาราม

; สำนักเรียน

; แผนกธรรม

; บาลี

Abstract: วิทยานิพนธ์นี้ มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ 1) เพื่อศึกษาการจัดการศึกษาพระปริยัติธรรมของคณะสงฆ์ไทย 2) เพื่อศึกษาปัญหากลไกการจัดการเรียนการสอนพระปริยัติธรรม แผนกธรรม-บาลี สำนักเรียนวัดอาวุธวิกสิตาราม 3) เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาสำนักเรียนพระปริยัติธรรม แผนกธรรม-บาลี: กรณีศึกษาสำนักเรียนวัดอาวุธวิกสิตาราม โดยใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ซึ่งได้ศึกษาจากเอกสารการสัมภาษณ์และการประชุมกลุ่มย่อย ผลการวิจัยพบว่า การจัดการศึกษาของคณะสงฆ์ในสมัยรัตนโกสินทร์ระยะแรกมีรูปแบบเหมือนสมัยอยุธยา คือมีพระไตรปิฎกเป็นหลักสูตร แบ่งเป็น 3 ชั้น คือ บาเรียนตรี ถึง บาเรียนเอก พอถึงรัชกาลที่ 2 ได้จัดการศึกษาเป็น 9 ชั้นโดยกำหนดเป็นประโยค ตั้งแต่ประโยค 1 ถึง ประโยค 9 มีอรรถกถาเป็นหลักสูตร พอถึงสมัยรัชกาลที่ 6 ได้เปลี่ยนจากสอบปากเปล่าเป็นสอบข้อเขียน นอกจากนั้นมีการจัดการศึกษาแผนกธรรมเพิ่มเติม อนึ่งในปัจจุบันมีการเปลี่ยนระบบการประเมินผลใหม่ กล่าวคือให้ผู้สอบผ่านในบางวิชาในชั้นประโยค 1-2 ถึง ประโยค 5 สามารถสอบซ่อมวิชาที่สอบตกภายในปีนั้นได้ ด้านปัญหากลไกการจัดการเรียนการสอนและแนวทางการพัฒนาสำนักเรียนพระปริยัติธรรม แผนกธรรม-บาลี: กรณีศึกษาสำนักเรียนวัดอาวุธวิกสิตาราม คือ ด้านการบริหารงานบุคคล พบว่า ระดับผู้บริหาร มีการบริหารจัดการเชิงนโยบายไม่เพียงพอต่อการแก้ไขปัญหาอุปสรรคต่าง ๆ ดังนั้นจึงควรมีการติดตามนโยบายอย่างต่อเนื่องและใกล้ชิดกว่าปัจจุบัน ระดับคณะครู ไม่สามารถทดแทนบุคลากรที่สอนอยู่เดิม จึงควรผลิตบุคลากรด้านครูสอนอย่างต่อเนื่องและเป็นระบบ ระดับนักเรียน ยังขาดนักเรียนเข้าศึกษาอย่างต่อเนื่องและขาดการพัฒนาอย่างเป็นระบบ จึงควรมีการสร้างเครือข่ายสำนักเรียนและมีกระบวนการพัฒนานักเรียนด้านอื่น ๆ เพิ่มเติม ด้านการบริหารงานวิชาการ พบว่า ระดับผู้บริหาร ขาดกระบวนการติดตามนโยบายสำนักเรียนอย่างต่อเนื่องและใกล้ชิด ดังนั้นจึงควรมีการติดตามนโยบายการบริหารสำนักเรียนอย่างต่อเนื่อง เพื่อทราบถึงปัญหาอุปสรรคและแก้ไขได้ทันต่อสถานการณ์ ระดับคณะครู ขาดความชำนาญและเทคนิคการสอน จึงควรมีการนิเทศเพิ่มเติมโดยผู้ทรงคุณวุฒิเพื่อเพิ่มความชำนาญและเทคนิคต่าง ๆ ด้านนักเรียน ยังขาดความกระตือรือร้นและแรงจูงใจในการเรียน จึงควรมีกิจกรรมที่สร้างแรงบันดาลใจแรงจูงใจในการเรียนจากผู้ทรงคุณวุฒิอย่างต่อเนื่อง ด้านการบริหารงานงบประมาณ พบว่า ขาดการบริหารจัดการงบประมาณด้วยวิธีอื่นจากที่ดำเนินมาในอดีต ดังนั้นจึงควรมีการบริหารจัดการด้วยวิธีอื่น เช่นการจัดสรรงบประมาณเป็นรายปี เพื่อความคล่องตัวในการบริหารจัดการ อีกทั้งขาดการหางบประมาณด้านอื่นจากที่ดำเนินอยู่ในปัจจุบัน จึงควรมีการหากองทุนด้านอื่นเพิ่มเติมเพื่อเป็นกองทุนที่มั่นคง ด้านการบริหารงานทั่วไป พบว่า สำนักเรียนขาดความชัดเจนในการสร้างแรงจูงใจเชิงนโยบาย ดังนั้นเพื่อสร้างแรงจูงใจแก่นักเรียนจึงควรมีการกำหนดเกณฑ์การให้รางวัลตั้งแต่ต้นปีการศึกษาเป็นต้น นอกจากนั้นระเบียบข้อบังคับสำนักเรียนในบางหัวข้อไม่สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน จึงควรมีการปรับปรุงระเบียบข้อบังคับต่าง ๆ เพื่อให้สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบันและใช้ได้จริงในทางปฏิบัติ

Abstract: This thesis entitled ‘The Approaches of Development of Pariyattidhamma School: A Case Study of Wat Awutvikasitaram’ has three objectives: 1) to study the management of Thai Sangha’s Pariyattidhamma, 2) to study the problems of the management of teaching and learning on Pariyattidhamma School, Dharma-Pãli Department, Wat Awutvikasitaram, and 3) to study the development guidelines of Pariyattidhamma School, Dhamma-Pãli Department: a case study of Wat Awutvikasitaram through using a qualitative research method which has studied from documents, interviews and focus group. The results of the study showed that the educational management of the Sangha in the early Rattanakosin period was like the Ayutthaya period, i.e. the Tipiµaka was divided into three classes, namely, Barian Tri to Barian Ek. The class was defined into levels; from the 1st level to 9th, where the commentaries are the main curriculum. At the reign of King Rama the VI, it was changed from oral examination to a written examination. In addition, the education management in Dhamma section was also added. At present, the new evaluation system is changed, i.e., passing the examination in some subjects in the level of 1-2 to 5th level can be re-examined for failing subjects within that year. In this research, problems of teaching and learning management mechanisms and development guidelines for the Office of Buddhist Studies Dhamma-Pãli Department: A Case Study of Wat Awutvikasitaram, were found as follows: In human resource management, it was found that the board had insufficient policy management to solve various obstacles. Therefore, the policy should be continuously monitored and taken closer than the past at present. The teaching sector cannot be replaced by the existing teaching staffs. It is necessary to continuously and systematically produce professional teachers. In student side, there are no enough students to continue study following the curriculum and lack of systematic development.The school network should set up and develop the methods for qualified students. In the academic administration, it was found that the board lacked a continuous and close monitoring process for the school policy. Therefore, there should be a continuous monitoring of the school administration policy in order to be aware of the obstacles and solve problems in a timely manner. The teachers lack expertise and teaching techniques, and, therefore, they should have the additional supervision by qualified professionals to increase their expertise and techniques. On the student side, lack of enthusiasm and motivation to study were found, therefore, activities that inspire learning motivation from continuing experts should be provided. Regarding budget management, it was found that the lack of budget management run by other methods that had been done in the past was found, therefore, it should be managed by other means such as annual budget allocation for flexibility in management. In addition, there is a lack of finding other source of budgets from the current ones, so there should be additional stable funds. In general administration, it was found that the School lacked clarity in creating policy incentives, so in order to motivate students, the criteria for awarding should be given since the beginning of the academic year. In addition, the rules and regulations of the education institutions on certain topics are not consistent with the current situation. Therefore, various regulations should be updated to be consistent with the current situation and practical use in the real practice.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: อยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: แม่ชีกฤษณา รักษาโฉม

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: พระศรีวินยาภรณ์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2562

Modified: 2562-09-29

Issued: 2562-09-29

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	MCU62020277.pdf	15.09 MB	24	2026-02-18 16:10:51

ใช้เวลา

0.031584 วินาที