โปรแกรมพุทธจิตวิทยาลดความเครียดของนักเรียนประถมศึกษา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

Buddhist Psychology Program For Reducing Stress Of Elementary School Students In Phra Nakhon Si-Ayutthaya Province

Name: พระครูโพธิธรรมนิวิฐ (อุดร อุตฺตโร)

keyword: โปรแกรมพุทธจิตวิทยาลดความเครียด

; พุทธจิตวิทยา

Abstract: การวิจัยเรื่อง “โปรแกรมพุทธจิตวิทยาลดความเครียดของนักเรียนประถมศึกษา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา”มีวัตถุประสงค์ ๑) เพื่อศึกษาความเครียด ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาตอนปลาย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ๒) เพื่อสร้างโปรแกรมพุทธจิตวิทยาลดความเครียดของนักเรียนชั้นประถมศึกษาตอนปลาย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา และ ๓) เพื่อทดสอบและนำเสนอโปรแกรมพุทธจิตวิทยาลดความเครียดของ นักเรียนชั้นประถมศึกษาตอนปลาย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา กระบวนการวิจัยแบ่งเป็น ๓ ระยะ คือ ระยะที่ ๑ ศึกษาความเครียด ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาตอนปลาย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ คือ จาก นักเรียนประถมศึกษาตอนปลาย จำนวน ๙ คน ผู้ปกครองจำนวน ๙ คน พระสอนศีลธรรม จำนวน ๓ คน ระยะที่ ๒ สร้างโปรแกรมพุทธจิตวิทยา จากเอกสาร ตำรา งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง และสัมภาษณ์เชิงลึก ระยะที่ ๓ เป็นการนำเอาโปรแกรมพุทธจิตวิทยาที่พัฒนาขึ้นมาแล้วไปทดลองใช้ในการอบรม กลุ่มตัวอย่างที่เลือกมาจากนักเรียนประถมศึกษาตอนปลาย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ๖๐ คน โดยกลุ่มตัวอย่างในการศึกษาแบ่งออกเป็น ๒ กลุ่ม คือ กลุ่มทดลอง และกลุ่มควบคุม กลุ่มละ ๓๐ คน ได้จากการเลือกแบบเจาะจง การฝึกอบรมและติดตามผลได้ดำเนินการตั้งแต่เดือนธันวาคม ๒๕๖๑ ถึงเดือนมกราคม ๒๕๖๑ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถามเชิงปริมาณ แนวคำถามในการสัมภาษณ์เชิงคุณภาพ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้สถิติแบบบรรยาย การทดสอบค่าที และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัย ขั้นตอนที่ ๑ พบว่า ความเครียดของนักเรียนประถมศึกษาตอนปลาย มี ๕ ด้าน คือ ๑) สุขภาพกาย ๒) อารมณ์ ๓) การเรียน ๔) สังคม และ๕) สภาพแวดล้อม และการจัดการความเครียดโดยมีกัลยาณมิตร คือ ๑) เพื่อน ๒) ครอบครัว และ๓) ครู ช่วยให้นักเรียนประถมศึกษาตอนปลาย ใช้ปัญญาจัดการความเครียดเหล่านั้น ขั้นตอนที่ ๒ พุทธจิตวิทยาโปรแกรมลดความเครียดของนักเรียนประถมศึกษา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ใช้องค์ประกอบของความรู้ ๓ ด้าน คือ ๑) ทฤษฎีการจัดการความเครียดของ ลาซาลัสและฟรอคแมน ๒) การเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมของกระบวนการกลุ่มที่เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง ๓) หลักธรรม ประกอบด้วย กัลยาณมิตร บุญกิริยาวัตถุ ๓ และปัญญา ๓ ขั้นตอนที่ ๓ คะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมความเครียดรายด้านและโดยรวมก่อนการทดลองระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมไม่แตกต่างกัน คะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมความเครียดในกลุ่มทดลอง ระยะก่อนการทดลองแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ.๐๕ และมีคะแนน พฤติกรรมความเครียดหลังการทดลองต่ำกว่าก่อนการทดลองและระยะติดตามผลหลังการทดลองไม่แตกต่างกัน สำหรับกลุ่มควบคุมพบว่า คะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมความเครียดก่อนการทดลอง หลังการทดลองและระยะติดตามผลไม่แตกต่างกัน จากผลการศึกษาจึงสามารถสรุปได้ว่าเด็กนักเรียนชั้นประถมศึกษาตอนปลาย เมื่อได้รับโปรแกรมลดความเครียดของเด็กจะทำให้เด็กมีพฤติกรรมความเครียดลดลง

Abstract: The aims of the research entitled ‘Buddhist psychology program for reducing the stress of students in a primary school in Phra Nakhon Si Ayutthaya’ were 1) to study the stress of students in a primary school in Phra Nakhon Si Ayutthaya 2) to create Buddhist psychology program for reducing the stress of students in a primary school in Phra Nakhon Si Ayutthaya, and 3) to test and present Buddhist psychology Program for reducing the stress of students in a primary school in Phra Nakhon Si Ayutthaya The research methodology has three period. Period 1 to study the stress of students in a primary school in Phra Nakhon Si Ayutthaya. The informants are the 9 students in a primary school, 9 people of students’ parents, and 3 monks who teach morality. Period 2 to create Buddhist psychology program from documents, textbooks, related researches, and in-depth interview. Period 3 to try out the Buddhist psychology program with the sample groups selected from 60 students in a primary school in Phra Nakhon Si Ayutthaya. The sample group was divided into 2 groups. They are experimental group, 30 students and control group, 30 students who were selected by purposive sampling. Training program and program following up were proceeded from December 2018 to January 2019. The research instrument was quantitative questionnaire and the questions of quantitative interview. Data analysis are descriptive statistics, T test, and qualitative data analysis with content analysis. The results found that step 1 the tress of students in a primary school has three facets, 1) Physical body 2) Emotion 3) Study 4) Society and 5) Environment and stress management with good friends, 1) Friends 2) Family and 3) Teachers who helps the students used their wisdom to manage their stresses. Step 2 Buddhist psychology Program for reducing the stress of students in a primary school in Phra Nakhon Si Ayutthaya consisted of three knowledge components, 1) stress management by (Lazarus & Folkman 2) cooperative learning of group working focused on child center 3) dharma, good friends, bases of meritorious action 3 and wisdom 3. Step 3 the average score of each facet and overall picture before experiment between the experimental group and the control group were not different. The average score of stress behavior in the experimental group before experiment was different with a level of significant at .05 level, the score of stress behavior after experiment was lesser than the former experiment, and the result following up was not different. For the control group, it was found that the average score of stress behavior before experiment, after experiment, and the following up were not different. From the study, it can be concluded that the stress behavior of the students in a primary school were reduced after using the stress reducing program.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. ส่วนหอสมุดกลาง

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: สิริวัฒน์ ศรีเครือดง

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: พุทธชาติ แผนสมบุญ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2561

Modified: 2562-09-26

Issued: 2562-09-26

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต

Level: ปริญญาเอก

Descipline: สาขาวิชาพุทธจิตวิทยา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	MCU62012032.pdf	9.75 MB	58	2024-10-24 12:54:08

ใช้เวลา

0.029992 วินาที