รูปแบบการพัฒนาความสันโดษในกระบวนการเสริมสร้างพฤติกรรมเชิงจิตสังคมของเยาวชนไทย

A Model of Contentment Development for Enhancing Psychosocial Behaviors of Thai Youth

Name: สุชน ประวัติดี

keyword: การพัฒนาความสันโดษ

; พฤติกรรมเชิงจิตสังคม

Abstract: การวิจัยมีวัตถุประสงค์ไว้ ๓ ประการได้แก่ ๑) ศึกษาสภาพปัญหาและความต้องรูปแบบ การพัฒนาความสันโดษในกระบวนการเสริมสร้างพฤติกรรมเชิงจิตสังคมของเยาวชนไทย ๒) เพื่อบูรณาการแนวคิดเชิงทฤษฎีหลักการพัฒนาความสันโดษ ในกระบวนการเสริมสร้างพฤติกรรมเชิงจิตสังคมของเยาวชนไทย และ ๓) เพื่อนำเสนอรูปแบบการพัฒนาความสันโดษในกระบวนการเสริมสร้างพฤติกรรมเชิงจิตสังคมของเยาวชนไทย ซึ่งผู้วิจัยได้ใช้ระเบียบวิธีการวิจัยแบบประสานวิธี ได้แก่ การวิจัยเชิงปริมาณด้วยวิจัยเชิงสำรวจแจกแบบสอบถามจากกลุ่มตัวอย่างจำนวนทั้งสิ้น ๓๖๔ คนโดยใช้สถิติ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิจัยวิจัยเชิงคุณภาพด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกจำนวน ๒๕ คน มีเทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหาแบบ TAC ผลการวิจัยพบว่า ความคิดเห็นของกลุ่มตัวอย่างเกี่ยวกับ รูปแบบการพัฒนาความสันโดษ ในกระบวนการเสริมสร้างพฤติกรรมเชิงจิตสังคมของเยาวชนไทย ด้านรูปแบบการพัฒนาความสันโดษในกระบวนการเสริมสร้างพฤติกรรมเชิงจิตสังคมของเยาวชนไทย โดยภาพรวม อยู่ในระดับ มาก มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๓.๖๙ เมื่อพิจารณารายข้อ พบว่าการรักษาทรัพย์สินที่ตนหาได้มา โดยการใช้จ่ายอย่างประหยัดมัธยัสถ์อดออม อยู่ในระดับ มาก มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๓.๘๔ หลักสันโดษที่เป็นเครื่องส่งเสริมให้เกิดความขยันหมั่นเพียร อยู่ในระดับ มาก มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๓.๘๔ มีความรู้สึกมั่นคงปลอดภัยในฐานะความเป็นอยู่ของตนเอง อยู่ในระดับ มาก มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๓.๗๗ มีค่านิยมใช้จ่ายซื้อสิ่งของเครื่องใช้ตามความเหมาะสมกับฐานะรายได้หรือความเป็นอยู่ อยู่ในระดับ มาก มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๓.๗๓ บริโภคปัจจัย ๔ ได้แก่ อาหาร ที่อยู่อาศัยเครื่องนุ่งห่ม และยารักษาโรค เพียงพอแก่ความต้องการอยู่ในระดับ มาก มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๓.๗๓ การเป็นผู้รู้จักประมาณในการบริโภคอาหารถือว่าเป็นเรื่องที่สำคัญ อยู่ในระดับ มาก มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๓.๗๒ ดำรงชีวิตและเป็นอยู่อย่างรู้จักพอ เพียงตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง อยู่ในระดับ มาก มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๓.๖๓ ใช้วัตถุอุปกรณ์เครื่องใช้ไม้สอย เช่นโทรศัพท์มือถือคอมพิวเตอร์ ฯลฯ ตามความจำเป็นและใช้ประโยชน์อย่างคุ้มค่า อยู่ในระดับ มาก มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๓.๕๓ ใช้จ่ายเพื่อสนองความต้องการของตนเองโดยคำนึงถึงฐานะรายได้หรือความเป็นอยู่ อยู่ในระดับ มาก มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๓.๔๕ มีความยินดีหรือความพอใจตามสมควรแก่ฐานะความเป็นอยู่ของตน อยู่ในระดับ มาก มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๓.๒๖ ตามลำดับ ผลการวิจัยพบว่าจากการจำแนกปัญหาการพัฒนาความสันโดษในกระบวนการเสริมสร้าง พฤติกรรมเชิงจิตสังคมของเยาวชนไทย ในโรงเรียนของ สพม. เขต ๙ ทั้ง ๓๖ ประเด็นปัญหา ซึ่งทำให้ผู้วิจัยเห็นว่ากระบวนการพัฒนาเยาวชนแม้ว่าจะเป็นปัญหาระดับชาติ ที่ทุกฝ่ายจะต้องให้ความ สำคัญในฐานะผู้สร้างคนรุ่นใหม่ให้มีพฤติกรรมเชิงจิตสังคมที่ดีมีคุณภาพ เพื่อจะไปพัฒนาประเทศชาติ แต่ด้วยสภาพความเปลี่ยนแปลงหลาย ๆ อย่าง ที่ทำให้เกิดความสับสนทางด้านการบริหารจัดการเพื่อการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมค่านิยมดั่งเดิม ทำให้เกิดความบกพร่องของเนื้อหาการพัฒนาเยาวชนเกี่ยวกับความสันโดษไปอย่างน่าเสียดาย จึงทำให้เยาวชนเกิดพฤติกรรมเชิงจิตสังคมที่ไม่พึงประสงค์ อย่างไรก็ตามปัจจัยทางสังคมชุมชนที่สนับสนุนส่งเสริมและขัดแย้งอย่างเช่น ครอบครัวของเยาวชน การได้ตัวแบบที่ดีหรือไม่ดี การแข่งขันภายในโรงเรียน กิจกรรมส่งเสริมไม่เหมาะสม กฎระเบียบ ความขัดแย้ง ความกดดันของกลุ่ม การได้พบประสบการณ์ที่ไม่ดีในชุมชนสังคม สื่อสารมวลชน หรือแม้กระทั่งการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมทางสังคมชุมชน เป็นต้น สิ่งเหล่านี้มีส่วนเกี่ยวข้องกับรูปแบบการพัฒนาความสันโดษของเยาวชนแทบทั้งสิ้น การวิเคราะห์ถึงสภาพปัญหารูปแบบการพัฒนาความสันโดษ ในกระบวนการเสริมสร้าง พฤติกรรมเชิงจิตสังคมของเยาวชนไทย ซึ่งมีปัจจัยที่เป็นพฤติกรรมเสี่ยงต่อกระบวนการรู้คิด และการตระหนักรู้ด้วยความเข้าใจถึงปัญหาหลายด้าน ดังนั้น จึงประมวลสรุปปัจจัยที่เป็นปัญหาต่อรูปแบบการพัฒนาความสันโดษในเยาวชนทั้ง ๕ ด้าน ได้แก่ ๑. ด้านครอบครัว ๒. ด้านศาสนา ๓. ด้านชุมชนและสิ่งแวดล้อม ๔. ด้านโรงเรียน ๕. ด้านสื่อสารมวลชน

Abstract: The researched entitled “A Model of Contentment Development for Enhancing Psychosocial Behaviors of Thai Youth” consisted of three objectives. The study aimed: 1) to study problems of model of contentment development for enhancing psychosocial behaviors of Thai youth, 2) to integrate theoretical concepts of contentment development in enhancing psychosocial behaviors of Thai youth, and 3) to propose model of contentment development for enhancing psychosocial behaviors of Thai youth. The study was a mix of quantitative and qualitative research. The research instruments were the questionnaire with the samples of 364 persons. Statistics used were percentage, mean and S.D. standard deviation and in-depth interview of 25 samples with the content analysis using TAC technique. From the study, it was found that the opinions of the samples toward a model of contentment development for enhancing psychosocial behaviors of Thai youth, as a whole, were at high levels with an average of 3.69. When considered in each aspect, it was found that 1) the maintaining of the assets that one had acquired by saving up and spending economically was at high level with an average of 3.84, 2) the principle of contentment for enhancing one’s diligence and effort was at high level with an average of 3.84, 3) the stability and security of one’s livelihood was at high level with an average of 3.77, 4) the money spending with buying and shopping according to one’s status, income and livelihood was at high level, 5) the consumption of the four basic needs (namely, food, shelter, clothing and medicine) was sufficient for the needs was at high level with an average of 3.72, 6) knowing the sufficient amount of food consuming which considered as an important matter was at the high level with an average of 3.72, 7) living sufficiently according to the sufficiency economy philosophy was at high level with an average of 3.63, 8) the money spending with appliances and materials such as mobile phone, computer etc. according to the needs was at high level with an average of 3.53, 9) the money spending in order to response to one’s need in accordance with one’s status, income and livelihood was at high level with an average of 3.45, and 10) the pleasure and satisfaction toward one’s status and livelihood was at high level with an average of 3.26. From the study, it was also found that to classify the 36 problems of a model of contentment development for enhancing psychosocial behaviors of Thai youth of schools in Secondary Educational Service Area Office, District 9, every sector in the society must give importance to the development of youth, although it’s a national problem, for them to have a good psychosocial behavior and with quality, in order to develop the country, at last. Many changes in the society had caused confusion in the management of behavior changing of original values leading to the lack of qualified content of youth development on contentment. Youth, therefore, formed an undesired psychosocial behavior. Important factors in the society that helped enhancing and worsening the psychosocial behavior of youth were such as family of the youth by being a good or bad example, competition in school, the inappropriate activities, regulations, conflict and pressure of the group, having bad experiences in the society, mass medias or even the change of social environment. All these factors were related to a model of contentment development of youth. To analyze problems of model of contentment development for enhancing psycho-social behaviors of Thai youth which consisted of factors that were risky behavior for the cognitive thinking and understanding of problems in many aspects. Therefore, to summarize, there were 5 aspects of problems in a model of contentment development of youth namely, 1) family, 2) religion, 3) community and environment, 4) school, and 5) mass communication.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. ส่วนหอสมุดกลาง

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระครูสังฆรักษ์เอกภัทร อภิฉนฺโท

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: ประยูร สุยะใจ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2561

Modified: 2562-09-16

Issued: 2562-09-16

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต

Level: ปริญญาเอก

Descipline: สาขาวิชาพุทธจิตวิทยา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	MCU62012009.pdf	8.07 MB	26	2023-02-03 13:48:58

ใช้เวลา

0.027625 วินาที